Tiểu luận kinh tế chính trị:

Đề tài: Nguyên lí về mối liên hệ phổ biến và
sự phát triển phép biện chứng duy vật

1

MỤC LỤC:

TT TRA
NG
I MỞ ĐẦU 1
II NỘI DUNG 3
CHƯƠNG 1: NGUYÊN LÝ VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN
TRONG PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
3


MỘT SỐ Ý KIẾN VÀ GIẢI PHÁP CHO QUÁ TRÌNH HỘI
NHẬP Ở VIỆT NAM
16

2

III. KẾT LUẬN 3

I. MỞ ĐẦU
TOÀN CẦU HOÁ KINH TẾ VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ HIỆN NAY
ĐANG TRỞ THÀNH MỘT XU THẾ KHÁCH QUAN VÀ TẤT YẾU CỦA
TẤT CẢ CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI, KHÔNG KỂ CÁC NƯỚC ĐANG
PHÁT TRIỂN HAY PHÁT TRIỂN, CÁC NƯỚC GIÀU HAY NGHÈO.
TRONG XU THẾ ĐÓ QUỐC GIA NÀO CÓ CHIẾN LƯỢC, CHÍNH SÁCH,
BIỆN PHÁP VÀ CÔNG CỤ QUẢN LÍ HỢP LÍ SẼ MANG LẠI LỢI ÍCH, SỰ
PHÁT TRIỂN VỀ KINH TẾ CHO QUỐC GIA ĐÓ, NGƯỢC LẠI SẼ MANG
LẠI KẾT QUẢ XẤU. ĐỂ CÓ THỂ TRANH THỦ CÁC NGUỒN LỰC TỪ
BÊN NGOÀI ĐẶC BIỆT LÀ NGUỒN VỐN, TIẾN BỘ KHOA HỌC CÔNG
NGHỆ ĐÒI HỎI CÁC NƯỚC PHẢI CÓ SỰ MỞ CỬA, SỰ GIAO LƯU,
BUÔN BÁN HỢP TÁC VỚI CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI MÀ ĐẶC BIỆT
LÀ CÁC NƯỚC TƯ BẢN PHÁT TRIỂN. TUY VẬY ĐI SONG SONG VỚI
VIỆC HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CHÚNG TA CẦN PHẢI CÓ SỰ
THỐNG NHẤT NHẬN THỨC VỀ VIỆC GIỮ ĐỘC LẬP TỰ CHỦ TRONG
QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP. ĐÂY LÀ MỘT MỐI LO NGẠI LỚN VỚI CÁC
NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI ĐẶC BIỆT LÀ CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN.
MỐI LO NÀY PHẦN NÀO CŨNG CÓ LÍ DO CHÍNH ĐÁNG BỞI HẦU HẾT

KINH TẾ LÀ NỀN TẢNG VẬT CHẤT CƠ BẢN BẢO ĐẢM SỰ BỀN VỮNG
CỦA ĐẤT NƯỚC TA VỀ CHÍNH TRỊ .
CHÍNH VÌ VIỆC HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ HIỆN NAY ĐANG
LÀ MỘT VẤN ĐỀ NÓNG BỎNG, CẤP BÁCH VÀ CẦN THIẾT ĐỐI VỚI
TẤT CẢ CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI TRONG ĐÓ CÓ CẢ NƯỚC TA.
VÌ VẬY ĐỀ TÀI NÀY CÓ MỘT Ý NGHĨA THỰC TIỄN VÔ CÙNG QUAN
TRỌNG ĐỐI VỚI CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI TRONG VIỆC ĐỀ RA CÁC
ĐƯỜNG LỐI, CHÍNH SÁCH TRONG QUAN HỆ GIAO LƯU, BUÔN BÁN
VỚI NƯỚC NGOÀI. VÌ LÍ DO NAY TÔI ĐÃ QUYẾT ĐỊNH CHỌN ĐỀ TÀI
"MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA HỘI NHẬP KINH TẾ VỚI XÂY
DỰNG NỀN KINH TẾ ĐỘC LẬP TỰ CHỦ" VỚI HY VỌNG BÀI TIỂU
LUẬN NÀY SẼ GÓP MỘT PHẦN NHỎ VÀO CÔNG VIỆC XÂY DỰNG NỀN
KINH TẾ NƯỚC TA NGÀY CÀNG GIÀU MẠNH .
TRONG QUÁ TRÌNH VIẾT BÀI TIỂU LUẬN TÔI ĐÃ NHẬN ĐƯỢC SỰ
CHỈ DẪN NHIỆT TÌNH CỦA TS MAI XUÂN HỢI. TÔI XIN CHÂN THÀNH
CẢM ƠN.

5

TIỄN. PHÉP BIỆN CHỨNG CÓ BA HÌNH THỨC CƠ BẢN TRONG QUÁ
TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA TRIẾT HỌC ĐÓ LÀ: PHÉP BIỆN CHỨNG CHẤT
PHÁC, PHÉP BIỆN CHỨNG DUY TÂM, PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT .
THỜI CỔ ĐẠI, DO TRÌNH ĐỘ TƯ DUY PHÁT TRIỂN CHƯA CAO,
KHOA HỌC CHƯA PHÁT TRIỂN NÊN CÁC NHÀ TRIẾT HỌC CHỈ DỰA
VÀO CẢM GIÁC, VÀO CÁI NHÌN TRỰC TIẾP ĐỂ XEM XÉT MỌI VẬT.
PHÉP BIỆN CHỨNG NÀY CÒN THIẾU NHIỀU CĂN CỨ KHOA HỌC DO
VẬY MÀ NÓ ĐÃ BỊ PHÉP SIÊU HÌNH, XUẤT HIỆN TỪ NỬA CUỐI THẾ
KỈ XV THAY THẾ. PHÉP BIỆN CHỨNG DUY TÂM XUẤT HIỆN TRONG
TRIẾT HỌC CANTƠ VÀ HOÀN THIỆN TRONG TRIẾT HỌC CỦA
HÊGHEN. TÍNH CHẤT DUY TÂM TRONG PHÉP BIỆN CHỨNG CỦA
HÊGHEN ĐƯỢC THỂ HIỆN Ở CHỖ: ÔNG COI Ý NIỆM TUYỆT ĐỐI CÓ
TRƯỚC VÀ TRONG QUÁ TRÌNH VẬN ĐỘNG PHÁT TRIỂN CUỐI CÙNG
NÓ LẠI TRỞ VỀ VỚI CHÍNH MÌNH TRONG TINH THẦN. KẾ THỪA CÓ
CHỌN LỌC NHỮNG THÀNH TỰU CỦA CÁC NHÀ TRIẾT HỌC TRƯỚC
ĐÓ MÁC VÀ ANGHEN ĐÃ SÁNG LẬP RA CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN
CHỨNG VÀ PHÉP BIỆN CHỨNG. PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT ĐƯỢC
XÂY DỰNG TRÊN CƠ SỞ MỘT HỆ THỐNG NHỮNG NGUYÊN LÍ,
NHỮNG PHẠM TRÙ CƠ SỞ, NHỮNG QUY LUẬT PHỔ BIẾN PHẢN ÁNH
ĐÚNG ĐẮN HIỆN THỰC. TRONG HỆ THỐNG ĐÓ NGUYÊN LÍ VỀ MỐI
LIÊN HỆ PHỔ BIẾN LÀ MỘT TRONG NHỮNG NGUYÊN LÍ KHÁI QUÁT
NHẤT. MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN LÀ KHÁI NIỆM ĐÚNG ĐỂ CHỈ SỰ
RÀNG BUỘC, NƯƠNG TỰA, TÁC ĐỘNG QUI ĐỊNH LẪN NHAU CỦA

7

CÁC SỰ VẬT HIỆN TƯỢNG TRONG THẾ GIỚI KHÁCH QUAN. TRONG
THỰC TẾ NGƯỜI TA LUÔN ĐẶT RA CÁC CÂU HỎI CÁC SỰ VẬT HIỆN
TƯỢNG CÓ MỐI QUAN HỆ TÁC ĐỘNG QUA LẠI VỚI NHAU HAY
KHÔNG? NHỮNG NGƯỜI THEO QUAN ĐIỂM SIÊU HÌNH CHO RẰNG

NGƯỜI. CON NGƯỜI - MỘT SINH VẬT PHÁT TRIỂN CAO NHẤT TRONG
TỰ NHIÊN LUÔN CHỊU SỰ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC SỰ VẬT, HIỆN
TƯỢNG TRONG GIỚI TỰ NHIÊN VÀ NGAY CẢ CÁC YẾU TỐ TRONG
CHÍNH BẢN THÂN NÓ. NGOÀI SỰ TÁC ĐỘNG CỦA TỰ NHIÊN NHƯ
CÁC SỰ VẬT KHÁC CÒN TIẾP NHẬN SỰ TÁC ĐỘNG CỦA XÃ HỘI VÀ
CỦA NHỮNG NGƯỜI KHÁC. CHÍNH CON NGƯỜI VÀ CHỈ CÓ CON
NGƯỜI MỚI CÓ THỂ TIẾP NHẬN VÔ VÀN MỐI QUAN HỆ ĐÓ. VẤN ĐỀ
LÀ CON NGƯỜI PHẢI HIỂU BIẾT CÁC MỐI LIÊN HỆ, VẬN DỤNG
CHÚNG VÀO HOẠT ĐỘNG CỦA MÌNH GIẢI QUYẾT CÁC MỐI LIÊN HỆ
PHÙ HỢP NHẰM PHỤC VỤ NHU CẦU LỢI ÍCH CỦA XÃ HỘI VÀ CỦA
BẢN THÂN. MỐI LIÊN HỆ KHÔNG CHỈ MANG TÍNH KHÁCH QUAN MÀ
CÒN MANG TÍNH PHỔ BIẾN. TÍNH PHỔ BIẾN CỦA MỐI LIÊN HỆ ĐƯỢC
THỂ HIỆN Ở CHỖ: THỨ NHẤT BẤT CỨ SỰ VẬT, HIỆN TƯỢNG NÀO
CŨNG LIÊN HỆ VỚI SỰ VẬT, HIỆN TƯỢNG KHÁC. KHÔNG CÓ SỰ VẬT,
HIỆN TƯỢNG NÀO NẰM NGOÀI MỐI LIÊN HỆ. TRONG THỜI ĐẠI
NGÀY NAY KHÔNG MỘT QUỐC GIA NÀO KHÔNG CÓ QUAN HỆ, LIÊN
HỆ VỚI QUỐC GIA KHÁC VỀ MỌI MẶT CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI. CHÍNH
VÌ THẾ HIỆN NAY TRÊN THẾ GIỚI ĐÃ VÀ ĐANG XUẤT HIỆN XU
HƯỚNG TOÀN CẦU HOÁ, KHU VỰC HOÁ MỌI MẶT CỦA ĐỜI SỐNG
XÃ HỘI. NHIỀU VẤN ĐỀ ĐÃ VÀ ĐANG TRỞ THÀNH VẤN ĐỀ TOÀN
CẦU NHƯ: ĐÓI NGHÈO, BỆNH TẬT
THỨ HAI, MỐI LIÊN HỆ BIỂU HIỆN DƯỚI NHỮNG HÌNH THỨC
RIÊNG BIỆT, CỤ THỂ TUỲ THEO ĐIỀU KIỆN NHẤT ĐỊNH. SONG, DÙ
DƯỚI NHỮNG HÌNH THỨC NÀO CHÚNG CŨNG CHỈ LÀ BIỂU HIỆN
CỦA MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN NHẤT, CHUNG NHẤT. NGHIÊN CỨU MỐI
LIÊN HỆ CỦA CÁC SỰ VẬT, HIỆN TƯỢNG TRÊN THẾ GIỚI TA CÒN
THẤY RÕ TÍNH ĐA DẠNG, NHIỀU VẺ CỦA NÓ. DỰA VÀO TÍNH ĐA
DẠNG ĐÓ CÓ THỂ PHÂN CHIA RA CÁC MỐI LIÊN HỆ KHÁC NHAU
THEO TỪNG CẶP: MỐI LIÊN HỆ BÊN TRONG VÀ MỐI LIÊN HỆ BÊN
NGOÀI, MỐI LIÊN HỆ CHỦ YẾU VÀ THỨ YẾU CHÍNH TÍNH ĐA

VẬT, PHẢI XEM XÉT TẤT CẢ CÁC MỐI QUAN HỆ VỐN CÓ CỦA NÓ
NHƯNG KHÔNG ĐƯỢC ĐẶT CÁC MỐI QUAN HỆ CÓ VỊ TRÍ VAI TRÒ
NHƯ NHAU. CẦN PHẢI PHÂN BIỆT ĐƯỢC ĐÂU LÀ NHỮNG MỐI QUAN
HỆ BẢN CHẤT TẤT YẾU CỦA SỰ VẬT, ĐÂU LÀ NHỮNG MỐI QUAN HỆ
KHÁC ĐỂ TỪ ĐÓ CÓ KẾT LUẬN ĐÚNG VỀ SỰ VẬT. TRONG THỰC TẾ

10

THEO QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN KHI TÁC ĐỘNG VÀO SỰ VẬT CHÚNG
TA KHÔNG NHỮNG PHẢI CHÚ Ý ĐẾN NHỮNG MỐI LIÊN HỆ NỘI TẠI
CỦA CHÚNG MÀ CÒN PHẢI LƯU Ý TỚI NHỮNG MỐI LIÊN HỆ CỦA SỰ
VẬT ẤY VỚI SỰ VẬT KHÁC VÀ SỰ CHUYỂN HOÁ LẪN NHAU GIỮA
CHÚNG TRONG TỪNG ĐIỀU KIỆN. ĐỒNG THỜI CHÚNG TA PHẢI BIẾT
SỬ DỤNG ĐỒNG BỘ CÁC BIỆN PHÁP, CÁC PHƯƠNG TIỆN KHÁC
NHAU ĐỂ TÁC ĐỘNG NHẰM ĐEM LẠI HIỆU QUẢ CAO NHẤT. VỚI TƯ
CÁCH LÀ NHỮNG NGUYÊN TẮC PHƯƠNG PHÁP LUẬN QUAN ĐIỂM
TOÀN DIỆN GÓP PHẦN ĐỊNH HƯỚNG CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG NHẬN
THỨC VÀ THỰC TIỄN CẢI TẠO HIỆN THỰC, CẢI TẠO CHÍNH BẢN
THÂN CHÚNG TA. THỰC HIỆN ĐÚNG QUAN ĐIỂM ĐÓ CHÍNH LÀ
CHÚNG TA ĐÃ NẮM ĐƯỢC VÀ VẬN DỤNG TỐT PHƯƠNG PHÁP BIỆN
CHỨNG TRONG NHẬN THỨC VỀ HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN.
1.2 TÍNH TẤT YẾU PHẢI HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ:
HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ VỪA LÀ MỘT TẤT YẾU KHÁCH
QUAN VỪA LÀ YÊU CẦU PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA MỖI
QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI. MỖI QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI KHÔNG
THỂ TỰ MÌNH XÂY DỰNG ĐƯỢC MỘT NỀN KỊNH TẾ PHÁT TRIỂN BẤT
KỂ NƯỚC ẤY GIẦU HAY NGHÈO ĐẶC BIỆT LÀ ĐỐI VỚI CÁC NƯỚC
CHẬM PHÁT TRIỂN VÀ ĐANG PHÁT TRIỂN. NỀN KINH TẾ CỦA CÁC
NƯỚC NÀY CÒN THẤP KÉM, CHẬM PHÁT TRIỂN, KHOA HỌC HỌC KỸ
THUẬT CÒN THUA XA CÁC NƯỚC TƯ BẢN THÌ VIỆC MỞ RỘNG GIAO

KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ TỰ CHỦ MỞ CỬA, HỘI NHẬP CÓ HIỆU QUẢ
VỚI NỀN KINH TẾ THẾ GIỚI, TÍCH CỰC THAM GIA VÀO SỰ GIAO
LƯU, HỢP TÁC, PHÂN CÔNG LAO ĐỘNG QUỐC TẾ TRÊN CƠ SỞ PHÁT
HUY TỐT NỘI LỰC, LỢI THẾ SO SÁNH CỦA QUỐC GIA ĐỂ CẠNH
TRANH CÓ HIỆU QUẢ TRÊN THƯƠNG TRƯỜNG QUỐC TẾ. DO VẬY
ĐỘC LẬP TỰ CHỦ TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆN NAY CÓ CÁC ĐẶC TRƯNG
SAU: TRƯỚC HẾT VÀ QUAN TRỌNG NHẤT LÀ PHẢI ĐẢM BẢO LỢI
ÍCH PHÁT TRIỂN CỦA QUỐC GIA Ở MỨC CAO NHẤT CÓ THỂ ĐƯỢC.

12

CÓ THỂ CÓ MỘT NỀN KINH TẾ KHÔNG PHỤ THUỘC HOÀN TOÀN
VÀO BÊN NGOÀI, TỰ ĐẢM BẢO ĐƯỢC CÁC NHU CẦU CHỦ YẾU
TRONG NƯỚC. CÁC MỐI QUAN HỆ GIỮA NƯỚC ĐÓ VỚI CÁC NƯỚC
TRÊN THẾ GIỚI PHẢI ĐƯỢC XEM XÉT ĐÁNH GIÁ TRÊN TIÊU CHUẨN
CÓ ĐẢM BẢO ĐƯỢC LỢI ÍCH PHÁT TRIỂN CỦA ĐẤT NƯỚC KHÔNG?
ĐÓ MỚI LÀ MỤC TIÊU CHO MỌI CHIẾN LƯỢC PHÁT TRỂN. TRONG
ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ TIẾN TRIỂN NHƯ HIỆN NAY MỌI NỀN
KINH TẾ NGÀY CÀNG CÓ SỰ RÀNG BUỘC, PHỤ THUỘC VÀO CÁC
NƯỚC KHÁC. NẾU SỰ RÀNG BUỘC ĐÓ ĐẢM BẢO TỐT HƠN CHO LỢI
ÍCH PHÁT TRIỂN QUỐC GIA THÌ ĐÓ LÀ MỘT ĐIỀU NÊN LÀM. NỀN
KINH TẾ NƯỚC TA TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI ĐÃ NGÀY CÀNG MỞ
RỘNG, GIAO LƯU VỚI CÁC NƯỚC KHÁC; KIM NGẠCH XUẤT KHẨU
CỦA TA NĂM 1999 CHIẾM TỚI TRÊN 90% GDP, VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC
NGOÀI CHIẾM 28% TỔNG ĐẦU TƯ XÃ HỘI. ĐẶC TRƯNG THỨ HAI
CỦA NỀN KINH TẾ ĐỘC LẬP TỰ CHỦ ĐÓ LÀ SỨC CẠNH TRANH CỦA
NỀN KINH TẾ PHẢI ĐƯỢC CẢI THIỆN VÀ TĂNG DẦN. SỨC CẠNH
TRANH NÀY ĐƯỢC THỂ HIỆN Ở CÁC MẶT. THỂ CHẾ CHÍNH TRỊ, KINH
TẾ XÃ HỘI PHẢI ĐỦ MẠNH ĐỦ TẠO RA MỘT MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ,
KINH DOANH THUẬN LỢI, CHI PHÍ VÀ RỦI RO THẤP; KHẢ NĂNG

QUỐC GIA VỚI SỨC MẠNH QUỐC TẾ ĐỂ BẢO VỆ ĐẤT NƯỚC TỐT
HƠN.
2.2 NỘI DUNG CỦA HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ:
CÁC NGUYÊN TẮC HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ NÓI CUNG VÀ
WTO NÊU RA LÀ KHÔNG PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ, TIẾP CẬN THỊ TRƯỞNG,
CẠNH TRANH CÔNG BẰNG, ÁP DỤNG CÁC HÀNH ĐỘNG KHẨN CẤP
TRONG TRƯỜNG HỢP CẦN THIẾT, DÀNH ƯU ĐÃI CHO CÁC NƯỚC
ĐANG VÀ CHẬM PHÁT TRIỂN. NỘI DUNG CỦA HỘI NHẬP KINH TẾ LÀ
MỞ CỬA THỊ TRƯỜNG, TẠO ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI ĐỂ TỰ DO BUÔN
BÁN, PHÁT TRIỂN.
VỀ THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ: CÁC NƯỚC CAM KẾT BÃI BỎ
HÀNG RÀO PHI THUẾ QUAN NHƯ GIẤY PHÉP XUẤT KHẨU,… VỀ
THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ, CÁC NƯỚC MỞ CỬA THỊ TRƯỜNG CHO
NHAU VỚI 4 PHƯƠNG THỨC: CUNG CẤP QUA BIÊN GIỚI, SỬ DỤNG
DỊCH VỤ NGOÀI LÃNH THỔ, THÔNG QUA DOANH NHÂ, HIỆN DIỆN
THỂ NHÂN,…

14

VỀ THỊ TRƯỜNG ĐẦU TƯ: KHÔNG ÁP DỤNG ĐỐI VỚI ĐẦU TƯ
NƯỚC NGOÀI CÁC YÊU CẦU VỀ TỶ LỆ NỘI ĐỊA HOÁ CÂN BẰNG
XUẤT NHẬP KHẨU, HẠN CHẾ TIẾP CẬN NGUỒN NGOẠI TỆ… CÁC
NGUYÊN TẮC NÀY ĐƯỢC TẤT CẢ CÁC NƯỚC THÀNH VIÊN WTO VÀ
CÁC NƯỚC ĐANG GIA NHẬP WTO THỪA NHẬN VÀ THỰC HIỆN.
2.3 MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA XÂY DỰNG NỀN KINH
TẾ ĐỘC LẬP TỰ CHỦ VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ.
TRONG XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ, SỰ
TUỲ THUỘC LẪN NHAU VỀ KINH TẾ NGÀY CÀNG GIA TĂNG, CÁC
NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI ĐỀU RẤT COI TRỌN ĐẾN KHẢ NĂNG ĐỘC LẬP
TỰ CHỦ VỀ KINH TẾ NHẰM ĐẢM BẢO LỢI ÍCH CHÍNH ĐÁNG CỦA

PHÙ HỢP VỚI XU THẾ CỦA THỜI ĐẠI, VÀ LÀM CHO ĐẤT NƯỚC NGÀY
CÀNG TỤT HẬU XA HƠN. ĐẾN TÌNH TRẠNG CHẬM PHÁT TRIỂN VỀ
KINH TẾ KHÔNG ĐƯỢC KHẮC PHỤC SẼ NẢY SINH RA NHIỀU VẤN ĐỀ
XÃ HỘI NAN GIẢI, TẠO NGUY CƠ TỪ BÊN TRONG ĐỐI VỚI TRẬT TỰ,
AN TOÀN XÃ HỘI VÀ ĐIỀU ĐÓ CUỐI CÙNG SẼ GÂY CHO QUỐC GIA
ĐÓ KHÓ GIỮ VỮNG ĐƯỢC CON ĐƯỜNG VÀ MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN
ĐÃ LỰA CHỌN. TRONG VÀI CHỤC NĂM GẦN ĐÂY, TÌNH HÌNH THẾ
GIỚI CŨNG CÓ RẤT NHIỀU BIẾN ĐỔI QUAN TRỌNG THEO CÁC
HƯỚNG CHỦ YẾU SAU ĐÂY: MỘT LÀ XU THẾ HOÀ BÌNH, HỢP TÁC
VÀ PHÁT TRIỂN, XU THẾ NÀY CÀNG NGÀY CÀNG TRỞ THÀNH XU
THẾ CHÍNH THAY THẾ CHO SỰ ĐỐI ĐẦU GIỮA CÁC SIÊU CƯỜNG, SỰ
XUNG ĐỘT, CHẠY ĐUA VŨ TRANG GIỮA HAI HỆ THỐNG XÃ HỘI ĐỐI
LẬP, CÁC CUỘC CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC ĐÃ BỊ LÊN ÁN KHẮP NƠI.
ĐÂY CHÍNH LÀ ĐIỀU KIỆN QUAN TRỌNG GIÚP CHO CÁC QUỐC GIA
CÓ THỂ MỞ CỬA ĐẤT NƯỚC THAM GIA HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ. MÔ HÌNH KINH TẾ PHÁT TRIỂN TRONG XU
THẾ HOÀ BÌNH ĐANG THAY THẾ CHO MÔ HÌNH KINH TẾ TRONG
TÌNH TRẠNG ĐỐI ĐẦU VÀ CHIẾN TRANH LẠNH. HAI LÀ XU THẾ
PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ ĐANG CHUYỂN ĐỔI SANG NỀN KINH TẾ
TRI THỨC. TRONG NHỮNG THẬP NIÊN VỪA QUA SỰ PHÁT TRIỂN
CỦA CÔNG NGHỆ ĐANG CHUYỂN ĐỔI SANG NỀN KINH TẾ VÔ CÙNG
LỚN. CÁC NGÀNH CÔNG NGHIỆP TRUYỀN THỐNG, SẢN XUẤT RA
CÁC HÀNG HOÁ VẬT CHẤT, KỂ CẢ CÁC NGÀNH CÔNG NGHIỆP
NẶNG ĐANG NGÀY CÀNG KÉM HIỆU QUẢ MẤT DẦN VAI TRÒ QUAN

16

TRỌNG CỦA CHÚNG VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ. TRÊN THỰC TẾ
TROGN MẤY NĂM GẦN ĐÂY CÁC SẢN PHẨM ĐÃ LIÊN TỤC BỊ GIẢM
GIÁ, ĐÃ GIẢM TỚI TRÊN 30% GIÁ DO VẬY NHỮNG NGÀNH NÀY


QUỐC GIA TUY VẪN CÓ QUYỀN TỰ CHỦ, QUYỀN TỰ CHỌN CÁC
NGÀNH KINH TẾ CÓ LỢI CHO MÌNH. THỰC TẾ CHO THẤY NGAY CÁC
QUỐC GIA CÓ NHIỀU NGÀNH CÔNG NGHIỆP NỀN TẢNG KHÁ PHÁT
TRIỂN NHƯ NHẬT BẢN MÀ VẪN PHỤ THUỘC BÊN NGOÀI MỘT CÁCH
ĐÁNG SỢ. NHẬT PHẢI NHẬP 100% DẦU MỎ ĐỂ CÓ NGÀNH HOÁ DẦU
VÀ NĂNG LƯỢNG ĐIỆN, NHẬP KHẨU PHẦN QUẶNG SẮT ĐỂ CÓ
NGÀNH LUYỆN KIM, NHẬP KHẨU PHẦN LỚN BẰNG PHÁT MINH
SÁNG CHẾ ĐỂ CÓ NGÀNH CÔNG NGHIỆP CHẾ TẠO,… NẾU CÓ CHIẾN
TRANH XẢY RA, CÁC HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU NÀY CHỈ BỊ NGỪNG
TRỆ MỘT THỜI GIAN NGẮN THÔI THÌ CÁC NGÀNH CÔNG NGHIỆP SẼ
HOÀN TOÀN BỊ TÊ LIỆT VÀ NỀN KINH TẾ NHẬT KHÓ TRÁNH KHỎI
TỔN THẤT. NẾU SỢ SỰ PHỤ THUỘC NÀY, NƯỚC NHẬT SẼ KHÔNG
THỂ PHÁT TRIỂN ĐƯỢC. NHƯNG BÙ LẠI, NHẬT LẠI XUẤT KHẨU Ô
TÔ, HÀNG ĐIỆN TỬ VÀ NHỮNG LOẠI HÀNG CHẤT LƯỢNG CAO
KHÁC BUỘC CÁC QUỐC GIA KHÁC PHẢI LỆ THUỘC VÀO NHẬT
NHỮNG MẶT HÀNG NAY. CHÍNH MỐI QUAN HỆ LỆ THUỘC LẪN
NHAU LÀM CHO KINH TẾ NHẬT CÓ THỂ ĐỨNG VỮNG NGAY CẢ
TRONG CUỘC KHỦNG HOẢNG DẦU LỬA NHỮNG NĂM 70.
SONG CŨNG CẦN PHẢI NÓI RẰNG TRONG QÚA TRÌNH HỘI
NHẬP KINH TẾ CẦN PHẢI TRÁNH SỰ LỆ THUỘC QUÁ NHIỀU VÀO
CÁC NƯỚC. ĐÂY LÀ MỘT VẤN ĐỀ ĐÃ XẢY RA VỚI MỘT SỐ NƯỚC,
NHẤT LÀ CÁC NƯỚC KÉM PHÁT TRIỂN. DO TRÌNH ĐỘ KHOA HỌC,
NỀN SẢN XUẤT NƯỚC NÀY CÒN CHẬM PHÁT TRIỂN NÊN ĐÃ BỊ LỆ
THUỘC HOÀN TOÀN VÀO TƯ BẢN NƯỚC NGOÀI KỂ CẢ VỀ KINH TẾ
LẪN CHÍNH TRỊ.
VÌ VẬY CẦN PHẢI NHẤN MẠNH RẰNG TRONG QUÁ TRÌNH HỘI
NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CẦN PHẢI PHÁT HUY TÍNH ĐỘC LẬP TỰ
CHỦ, PHÁT HUY NỘI LỰC CỦA NỀN KINH TẾ, PHẢI LẤY NỘI LỰC
CỦA NỀN KINH TẾ LÀM YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH SỰ PHÁT TRIỂN CỦA

CHUYÊN MÔN HOÁ LÀM CHO NGUỒN LỰC Ở MỖI NƯỚC VÀ TRÊN THẾ
GIỚI ĐƯỢC SỬ DỤNG CÓ HIỆU QUẢ HƠN.
TỰ DO HOÁ THƯƠNG MẠI ĐẶT RA CHO CÁC DOANH NGHIỆP
PHẢI TIẾN HÀNH NHỮNG CẢI CÁCH SÂU RỘNG ĐỂ NÂNG CAO SỨC
CẠNH TRANH VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ, PHÁT HUY LỢI THẾ CỦA MÌNH
VÀ HẠN CHẾ NHỮNG RỦI RO TRONG CUỘC CẠNH TRANH QUỐC TẾ.

19

TUY VẬY, TỰ DO HOÁ THƯƠNG MẠI KHÔNG ĐƯA LẠI NHỮNG
KẾT QỦA NHƯ NHAU ĐỐI VỚI CÁC NƯỚC LỚN. NHÌN CHUNG CÁC
NƯỚC PHÁT TRIỂN CÓ LỢI THẾ LÀ NỀN KINH TẾ HỌ ĐÃ PHÁT TRIỂN
CAO, KHẢ NĂNG CẠNH TRANH LỚN. MẶT KHÁC, HỘI NHẬP KINH TẾ
LÀM GIA TĂNG CÁC LUỒNG CHUYỂN GIAO VỐN VÀ CÔNG NGHỆ.
NÓ CỦNG CỐ VÀ TĂNG CƯỜNG CÁC THỂ CHẾ QUỐC TẾ, THÚC ĐẨY
SỰ XÍCH LẠI GẦN NHAU GIỮA CÁC DÂN TỘC. BÊN CẠNH ĐÓ TA
CŨNG KHÔNG THỂ KHÔNG NÓI ĐẾN MẶT TRÁI CỦA VIỆC HỘI NHẬP
KINH TẾ GÂY RA. SONG SONG VỚI VIỆC HỘI NHẬP KINH TẾ THÌ
KHOẢNG CÁCH GIẦU NGHÈO GIỮA CÁC NƯỚC NGÀY CÀNG TĂNG.
CÁC MỐI LỢI THU ĐƯỢC TỪ TOÀN CẦU HOÁ KINH TẾ ĐƯỢC PHÂN
PHỐI KHÔNG ĐỀU VÀ KHÔNG CÔNG BẰNG. CÁC QUỐC GIA PHÁT
TRIỂN CÓ LỢI THẾ THƯỜNG THU LỢI NHIỀU TRONG KINH TẾ. SỰ
BẤT BÌNH ĐẲNG NGÀY CÀNG TĂNG. DÂN SỐ Ở MỘT SỐ NƠI CÒN CÓ
MỨC SỐNG THẤP HƠN TRƯỚC. TOÀN THẾ GIỚI HIỆN NAY VẪN CÒN
HƠN 1 TỶ NGƯỜI NGHÈO. CÁC NƯỚC PHÁT TRIỂN VỚI 1/5 DÂN SỐ
THẾ GIỚI CHIẾM 86% GDP TOÀN CẦU, 4/5 THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU,
1/3 VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRONG KHI ĐÓ CÁC NƯỚC
NGHÈO NHẤT VỚI 1/5 DÂN SỐ THẾ GIỚI CHỈ TẠO RA ĐƯỢC 1% GDP
THẾ GIỚI. MẶT KHÁC, HỘI NHẬP KINH TẾ CÒN TẠO NÊN SỰ THÁCH
THỨC MỚI ĐỐI VỚI NỀN ĐỘC LẬP CHỦ QUYỀN QUỐC GIA, LÀM XÓI

NHỮNG THÀNH TỰU MÀ NƯỚC TA ĐẠT ĐƯỢC TRONG NHỮNG NĂM
GẦN ĐÂY ĐỒNG THỜI CŨNG TỪ NHỮNG ĐIỀU KIỆN, HOÀN CẢNH
KINH TẾ CỦA NƯỚC TA. NHÂN TỐ CÓ Ý NGHĨA QUYẾT ĐỊNH, BẢO
ĐẢM THÀNH CÔNG CHO VIỆC HỘI NHẬP KINH TẾ Ở NƯỚC TA ĐÓ LÀ
GIỮ VỮNG VÀ PHÁT HUY TINH THẦN ĐỘC LẬP TỰ CHỦ. ĐẢNG TA
QUAN NIỆM ĐỘC LẬP TỰ CHỦ KHÔNG PHẢI LÀ BIỆT LẬP, KHÔNG
PHẢI LÀ ĐÓNG KÍN. TRONG HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CẦN PHẢI CÓ
TƯ DUY ĐỘC LẬP, BIỆN CHỨNG BIẾT TIẾP THU KINH NGHIỆM CỦA
CÁC DÂN TỘC, ỨNG DỤNG PHÙ HỢP VỚI ĐIỀU KIỆN ĐẶC THÙ CỦA
ĐẤT NƯỚC VÀ TỰ QUYẾT ĐỊNH CHỦ TRƯƠNG, HÀNH ĐỘNG CỦA
MÌNH. CHÍNH SỰ ĐÁNH GIÁ, DỰ BÁO CHÍNH XÁC CHIỀU HƯỚNG
PHÁT TRIỂN CỦA THẾ GIỚI ĐỂ CÓ CHÍNH SÁCH KỊP THỜI ĐÃ GÓP
PHẦN LÀM NÊN THẮNG LỢI CỦA CÔNG TÁC ĐỐI NGOẠI. NGÀY NAY
TRONG XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ PHÁT TRIỂN MẠNH MẼ VỚI TÁC

21

ĐỘNG CẢ HAI MẶT TÍCH CỰC VÀ TIÊU CỰC, CHÚNG TA CẦN PHẢI
GIỮ VỮNG ĐỘC LẬP TỰ CHỦ, GIỮ VỮNG BẢN SẮC DÂN TỘC THÌ MỚI
CÓ THỂ VƯỢT QUA THỬ THÁCH, GIÀNH LẤY THỜI CƠ, TRANH THỦ
MỨC CAO NHẤT MẶT TÍCH CỰC CỦA HỘI NHẬP KINH TẾ, TẠO ĐIỀU
KIỆN ĐƯA ĐẤT NƯỚC TIẾN KỊP VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHU VỰC
VÀ THẾ GIỚI. DO VẬY ĐỘC LẬP TỰ CHỦ LÀ CƠ SỞ ĐỂ THỰC HIỆN
ĐƯỜNG LỐI ĐỐI NGOẠI RỘNG MỞ, ĐA PHƯƠNG HOÁ, ĐA DẠNG
HOÁ. NÊN ĐẠI HỘI IX CỦA ĐẢNG KHÔNG NHỮNG VẪN TIẾP TỤC
XÁC ĐỊNH VIỆT NAM LÀ BẠN MÀ CÒN BỔ SUNG VIỆT NAM SẴN
SÀNG LÀ ĐỐI TÁC TIN CẬY CỦA CÁC NƯỚC TRONG CỘNG ĐỒNG
QUỐC TẾ VÀ CHỦ ĐỘNG HỘI NHẬP QUỐC TẾ.
XUẤT PHÁT TỪ MỤC TIÊU BẢO VỆ CHỦ QUYỀN DÂN TỘC, CHỦ
ĐỘNG HỘI NHẬP QUỐC TẾ VÀ KHU VỰC TRONG HOẠT ĐỘNG ĐỐI

ĐỔI TỪ KINH TẾ TẬP TRUNG BAO CẤP SANG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG.
KẾT HỢP CHẶT CHẼ QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
VỚI YÊU CẦU GIỮ VỮNG AN NINH, QUỐC PHÒNG, THÔNG QUA HỘI
NHẬP ĐỂ TĂNG CƯỜNG SỨC MẠNH TỔNG HỢP CỦA QUỐC GIA,
NHẰM CỦNG CỐ CHỦ QUYỀN VÀ AN NINH ĐẤT NƯỚC, CẢNH GIÁC
VỚI NHỮNG MƯU TOAN THÔNG QUA HỘI NHẬP ĐỂ THỰC HIỆN Ý ĐỒ
“DIỄN BIẾN HOÀ BÌNH” ĐỐI VỚI NƯỚC TA.
TỪ MỤC TIÊU VÀ QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP
KINH TẾ QUỐC TẾ, NHIỆM VỤ CỤ THỂ TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP
KINH TẾ QUỐC TẾ LÀ :
PHẢI TIẾN HÀNH RỘNG RÃI CÔNG TÁC TƯ TƯƠNG, TUYÊN
TRUYỀN, GIẢI THÍCH TRONG CÁC TỔ CHỨC ĐẢNG, CHÍNH QUYỀN
ĐOÀN THỂ, TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VÀ CÁC TẦNG LỚP NHÂN
DÂN ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC NHẬN THỨC VÀ HÀNH ĐỘNG THỐNG NHẤT VÀ
NHẤT QUÁN VỀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ.
PHẢI CĂN CỨ VÀO NGHỊ QUYẾT CỦA ĐẠI HỘI IX, CHIẾN LƯỢC
PHÁT TRIỂN KINH TẾ – XÃ HỘI 2001 – 2010, CŨNG NHƯ CÁC QUY
ĐỊNH CỦA CÁC TỔ CHỨC KINH TẾ QUỐC TẾ MÀ NƯỚC TA THAM
GIA, XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC TỔNG THỂ VỀ HỘI NHẬP MÀ MỘT LỘ
TRÌNH CỤ THỂ ĐỂ CÁC NGÀNH, CÁC ĐỊA PHƯƠNG, CÁC DOANH
NGHIỆP KHẨN TRƯƠNG SẮP XẾP LẠI VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN

23

XUẤT, NÂNG CAO HIỆU QUẢ VÀ KHẢ NĂNG CẠNH TRANH, BẢO
ĐẢM CHO HỘI NHẬP CÓ KẾT QUẢ.
2.5.2. CÁC BƯỚC THAM GIA HỘI NHẬP CỦA VIỆT NAM :
TỪ NGÀY 25 THÁNG 7 NĂM 1995, TA ĐÃ TRỞ THÀNH THÀNH
VIÊN CHÍNH THỨC CỦA ASEAN VÀ TỪ NGÀY 01 THÁNG 01 NĂM 1996
BẮT ĐẦU THI HÀNH NGHĨA VỤ THÀNH VIÊN CỦA ASEAN BẰNG

THẬUT THEO CÁC NGUYÊN TẮC BÌNH ĐẲNG, CÙNG CÓ LỢI, TỰ
NGUYỆN, CÔNG KHAI VÀ KHÔNG PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ GIỮA CÁC
NƯỚC THÀNH VIÊN CŨNG NHƯ CÁC ĐỐI TÁC KHÔNG LÀ THÀNH
VIÊN. CÁC CAM KẾT MANG TÍNH TỰ NGUYỆN NHƯNG VIỆC THỰC
HIỆN LÀ BẮT BUỘC, DO TUYÊN BỐ Ở CẤP CAO VÀ HÀNG NĂM ĐƯỢC
ĐƯA RA KIỂM ĐIỂM. CÁC VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ, TUY ĐƯỢC QUAN
TÂM NHƯNG THƯỜNG ĐƯỢC BÀN MỘT CÁCH KHÔNG CHÍNH THỨC.
2.5.3. NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC :
NHỮNG KẾT QUẢ CỦA CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI ĐẠT ĐƯỢC
TRONG 10 NĂM QUA CÓ THỂ NÓI LÀ CHƯA TỪNG CÓ TRONG LỊCH
SỬ VIỆT NAM. Ở PHẦN TRÊN CŨNG ĐÃ NÓI ĐẾN MỘT PHẦN NÀO ĐÓ
THÀNH TỰU MÀ VIỆT NAM ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC THÔNG QUA CÁC GIẢI
PHÁP ĐƯỢC ÁP DỤNG TRONG CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI KINH TẾ, PHẦN
NÀY MUỐN TẬP TRUNG PHÂN TÍCH CÁC KẾT QUẢ CỦA CÔNG CUỘC
ĐỔI MỚI TRÊN BA LĨNH VỰC : TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG, CHUYỂN ĐỔI
CƠ CẤU KINH TẾ VÀ CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI.
TRƯỚC HẾT PHẢI KỂ ĐẾN MỨC TĂNG TRƯỞNG CAO.
TỔNG SẢN PHẨM TRONG NƯỚC (GDP) TRONG THỜI KỲ 1991 –
2000 ĐÃ TĂNG BÌNH QUÂN HÀNG NĂM LÀ 7,4%, THEO ĐÓ TỔNG GIÁ
TRỊ GDP ĐẠT GẤP ĐÔI NĂM 1990. GDP THEO ĐẦU NGƯỜI TĂNG 1,8
LẦN.
NÔNG NGHIỆP ĐẠT TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG KHÁ VÀ TOÀN
DIỆN TRÊN NHIỀU LĨNH VỰC. GIÁ TRỊ SẢN LƯỢNG TOÀN NGÀNH
TĂNG BÌNH QUÂN HÀNG NĂM 5,6%. TRONG ĐÓ NÔNG NGHIỆP TĂNG
5,4%, THUỶ SẢN TĂNG 9,1%, LÂM NGHIỆP TĂNG 2,1%.
NỔI BẬT NHẤT LÀ SẢN LƯỢNG LƯƠNG THỰC TĂNG BÌNH
QUÂN MỖI NĂM 1,1, TRIỆU TẤN. SẢN LƯỢNG LƯƠNG THỰC NĂM
2000 ĐẠT 34 TRIỆU TẤN, ĐƯA MỨC LƯƠNG THỰC BÌNH QUÂN ĐẦU
NGƯỜI TỪ 294,9 KG NĂM 1990 LÊN TRÊN 436 KG NĂM 2000. VIỆT NAM
TỪ NƯỚC NHẬP KHẨU LƯƠNG THỰC HÀNG NĂM, TRỞ THÀNH NƯỚC