Câu 2: phân tích cơ sở lí luận của quan điểm toàn diện, lịch sử cụ thể
trong phép biện chứng duy vật. Trong quá trình đổi mới ở nước ta, Đảng
ta vậ dụng quan điểm trên như thế nào?
Khái niệm:
- Mối liên hệ phổ biến dùng để chỉ sự quy định , sự tác động và chuyển hóa
lẫn nhau giũa các sự vật , hiện tượng , hay giữa các mặt , các yếu tố của mỗi
sự vật , hiện tượng trong thế giời
- Còn khái niệm mối liên hệ phổ biến dùng để chỉ tính phổ biến của các mối
liên hệ của các sự vật , hiện tượng của thế giới , đồng thời cững dùng để chỉ
các mối liên hệ tồn tại ở nhiều sự vật , hiện tượng
Nguyên lí về mối liên hệ phổ biến là cơ sở lí luận cuả quan điểm
toàn diện và lịch sử cụ thể. Trong lịch sử triết học, để trả lời cho những
nghi vấn về sự tồn tại của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng và
nếu có thì nhân tố nào quy định sự liên hệ giữa chúng đã có những
quan điểm khác nhau.
Quan điểm siêu hình cho rằng các sự vật, hiện tượng tồn tại một
cách biệt lập, tách rời nhau, cái này tồn tại bên cạnh cái kia. Giữa
chúng không có sự phụ thuộc, ràng buộc và quy định lẫn nhau. Có
chăng thì chỉ là những liên hệ bề ngoài, mang tính ngẫu nhiên.định
mối liên hệ, sự chuyển hóa lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng là một
1
lực lượng siêu tự nhiên như thần linh, thượng đế, là cảm giác hay là ý
niệm tuyệt đối, tinh thần thế giới.
Trái lại, chủ nghĩa Duy vật biện chứng cho rằng, thế giới là một
chỉnh thể thống nhất, các sự vật hiện tượng và các quá trình cấu thành
vừa tồn tại độc lập, tách biệt nhau nhưng vùa lại có sự liên hệ, quy
định, tác động qua lại, thâm nhập và chuyển hóa lẫn nhau, không có
sự vật hiện tượng nào tồn tại biệt lập ngoài mối liên hệ với sự vật, hiện
tượng khác. Chủ nghĩa Duy vật biện chứng khẳng định tính thống
nhất vật chất của thế giới là cơ sở cho mối liên hệ giữa các sự vật hiện
tượng. Trên cơ sở đó, Chủ nghĩa Duy vật biện chứng khẳng định, mối

chúng có thể chuyển hóa lẫn nhau tùy vào phạm vi bao quát của mối
liên hệ hoặc do kết quả vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng.
Tuy nhiên sự phân chia này lại rất cần thiết vì qua đó sẽ xác định được
vị trí và vai trò trong sự vận động và phát triển của sự vật.
Từ việc nghiên cứu nguyên lí về mối liên hệ phổ biến của sự vật
hiện tượng, triết học Mác – Lênin đã rút ra quan điểm toàn diện trong
nhận thức; khi nhận thức về sự vật, hiện tượng chúng ta phải có quan
điểm toàn diện, tránh quan điểm phiến diện chỉ xét sự vật, hiện tượng
3
ở một mối liên hệ mà đã vội vàng đưa ra kết luận về bản chất hay tính
quy luật của chúng.
Các sự vật hiện tượng trong thế giới luôn luôn liên hệ với các sự
vật, hiện tượng khác, do vậy trong nhận thức cũng như trong hoạt
động thực tiễn phải xem xét sự vật trong mối liên hệ hữu cơ giữa các
bộ phận, các yếu tố, các thuộc tính của sự vật, hiện tượng đó, trong
mối liên hệ qua lại với các sự vật khác kể cả trực tiếp lẫn gián tiếp,
phải tính đến mọi mối liên hệ, nghĩa là phải đứng trên quan điểm toàn
diện, chỉ trên cơ sở đó mới có thể nhận thức đúng về sự vật.
Bên cạnh đó, các sự vật, hiện tượng còn có rất nhiều mối liên hệ,
các mối liên hệ có vai trò, vị trí khác nhau trong sự vận động, phát
triển của sự vật. Do vậy, khi nghiên cứu sự vận động, phát triển của
sự vật cần dựa vào thực tiễn cụ thể để tiến hành phân loại các mối liên
hệ để thấy rõ nội dung, vai trò, vị trí của từng mối liên hệ và từ đó có
cách tác động phù hợp nhằm đưa lại hiệu quả cao nhất trong hoạt
động của cong người, đồng thời tránh được những quan điểm “cào
bằng” coi vị trí các mối liên hệ là như nhau. Điều này có nghĩa nguyên
tắc toàn diện không đồng nghĩa với việc xem xét dàn trải, liệt kê các
mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng mà đòi hỏi cần làm sáng tỏ cái
cơ bản, cái quan trọng nhất.
Tính chất của các mối quan hệ :

Đảng ta đề ra chủ trương đổi mới và phải đổi mới trước hết là đổi mới tư duy.
Đổi mới tư duy làm điều kiện tiền đề đổi mới trong hoạt động thực tiễn.
- Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng HCM làm kim chỉ nam cho
hành động.
- Phát huy tinh thần năng động, sáng tạo của ý thức, phát huy vai trò nhân tố
con người.
- Vai trò tích cực của ý thức là ở chỗ ý thức quyết định sự thành bại của con
người trong hoạt động thực tiễn sẵn do đó phải:
- Khắc phục thái độ trông chờ ỷ lại vào hoàn cảnh.
- Cần hình thành một ý thức đúng, tổ chức hoạt động theo quy luật triệt để
khai thác điều kiện khách quan.
- Trong hoạt động thực tiễn phải giáo dục và nâng cao trình độ tri thức khoa
học cho nhân dân nói chung, nâng cao trình độ cho cán bộ, đảng viên nhất là
trong điều kiện hiện nay.
6
7