z
BÁO CÁO:
HIỆU QUẢ PHÒNG BỆNH
DO KÝ SINH TRÙNG CỦA
BOKASHI TRẦU
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HUẾ
KHOA THỦY SẢN

BÁO CÁO ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
NĂM 2010
Tên đề tài:
THỬ NGHIỆM HIỆU QUẢ PHÒNG BỆNH DO KÝ SINH
TRÙNG CỦA BOKASHI TRẦU TRÊN AO NUÔI TÔM SÚ
TẠI THỪA THIÊN HUẾ
Huế, tháng 11 năm 2010
Mục lục
THỬ NGHIỆM HIỆU QUẢ PHÒNG BỆNH DO KÝ SINH
TRÙNG CỦA BOKASHI TRẦU TRÊN AO NUÔI TÔM SÚ
TẠI THỪA THIÊN HUẾ 2
PHẦN 1. ĐẶT VẤN ĐỀ 4
PHẦN 2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5
PHẦN 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 7
PHẦN 4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 15
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
PHẦN 1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Đối tượng: Bokashi trầu được cung cấp từ khoa Thủy sản trường
Đại học Nông Lâm Huế
Vật liệu: Ký sinh trùng phân lập trên tôm sú tại Thừa Thiên Huế
2.Thời gian và địa điểm nghiên cứu
Thời gian: Tháng 4/2010 đến 11/2010
Địa điểm: Thu mẫu tại ao nuôi tôm sú ở xã Quãng Công, huyện
Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
Phân tích mẫu tại phòng thí nghiệm khoa Thủy sản, trường Đại học
Nông Lâm Huế
3. Nội dung nghiên cứu
- Xác định thành phần giống ký sinh trùng trên tôm sú
- Nghiên cứu thử nghiệm khả năng phòng bệnh ký sinh trùng của
Bokashi trầu trên ao nuôi tôm sú.
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Phương pháp xác định thành phần giống và mức độ nhiễm ký
sinh trùng trên tôm sú
Sử dụng phương pháp nghiên cứu ký sinh trùng đơn bào của Lom và
Dykova (1992). Quá trình nghiên cứu như sau:
* Thu mẫu: Mẫu tôm sú được thu ở các ao nuôi tôm thịt tại Thừa Thiên
Huế. Tiến hành thu mẫu chọn lọc, chỉ thu những mẫu tôm có biểu hiện
của bệnh do ký sinh trùng. Tôm dùng để nghiên cứu là tôm vẫn còn sống.
Mẫu tôm sau khi thu được đưa về phòng thí nghiệm phân tích ngay.
* Phương pháp xác định thành phần giống và mức độ nhiễm ký sinh
trùng trên tôm:
- Đo chiều dài toàn thân từ chuỷ đến cuối vây đuôi bằng thước đo
và cân khối lượng của tôm bằng cân điện tử.
- Kiểm tra và thu KST bên ngoài cơ thể tôm, các phần phụ của
tôm, trên mang tôm và trong ruột tôm
- Phân loại KST dựa vào các mẫu ký sinh trùng bắt gặp và dựa vào
một số tài liệu phân loại KST để xác định giống loài bắt gặp.

nghiệp.
Ao đối chứng: Không bổ sung bokashi trầu vào thức ăn.
- Chế độ chăm sóc, quản lý ở ao đối chứng và ao thí nghiệm như
nhau.
- Định kỳ 15 ngày kiểm tra mức độ nhiễm ký sinh trùng trên tôm
cho đến khi thu hoạch.
PHẦN 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
1. Thành phần giống ký sinh trùng ký sinh trên tôm sú
Thu mẫu và kiểm tra ký sinh trùng trên 200 mẫu tôm sú, chúng tôi
xác định 5 giống Ký sinh trùng phổ biến trên mẫu tôm sú kiểm tra, đó là:
Zoothamnium, Epistylis, Vorticella, Gregarine và giun tròn.
Ký sinh trên bề mặt của mang, bên ngoài cơ thể và các phần phụ
của tôm, là các giống Zoothamnium, Epistylis, Vorticella. Giun tròn ký
sinh trên mang tôm, ruột tôm và Gregarine ký sinh trong ruột của tôm.
Bảng 3.1. Thành phần giống ký sinh trùng trên tôm sú
Ghi chú: (+). Phát hiện KST; (-). Không phát hiện KST
Hình 1: Vorticella ký sinh trên chân bơi và mang tôm sú
STT KST
Cơ quan ký sinh
Mang
Chân
bơi,
chân bò
Đuôi Ruột
1 Zoothamnium + + + -
2 Epistylis + + - -
3 Vorticella + + - -
4 Gregarine - - - +
5 Giun tròn + - - +
Hình 2: Hình dạng Zoothamnium ký sinh trên tôm sú

nhiễm lên đến 100%); trên chân bò (ao thí nghiệm tỷ lệ nhiễm 66%, ao
đối chứng tỷ lệ nhiễm 94%).
Thành phần giống và cường độ nhiễm ký sinh trùng trên tôm sú
sau 2 tháng nuôi được thể hiện ở bảng 2.
Bảng 2: Thành phần giống và cường độ nhiễm ký sinh trùng ở tôm sú
sau 2 tháng nuôi
Ghi chú: Đối với trùng đơn bào, đơn vị tính CĐN là trùng/thị
trương; đối với giun tròn, đơn vị tính CĐN là trùng/cơ thể.
Trong đợt kiểm tra này, cường độ nhiễm của Zoothamnium cao nhất,
tập trung chủ yếu ở cơ quan chân bơi, chân bò. Có sự chênh lệch về
cường độ nhiễm ký sinh trùng trên mẫu tôm thu ở ao thí nghiệm và ao đối
chứng cụ thể: Cường độ nhiễm của Zoothamnium trên ao thí nghiệm
trung bình 23,5 trùng/thị trường; trên ao đối chứng là 32 trùng/ thị trường.
Ao thí nghiệm Ao đối chứng
Cường độ nhiễm Cường độ nhiễm
MaxMin Trung
bình
MaxMin Trung
bình
Loài Ký
sinh trùng
Vorticella
Zoothamniu
m
Epistylis
Gregarine
Giun tròn
6
18
8

phẩm Bokashi trầu.
2.2. Tỷ lệ nhiễm và cường độ nhiễm ký sinh trùng của ao thí nghiệm
với ao đối chứng sau 3 tháng nuôi
Thu và kiểm tra KST trên 100 mẫu tôm sú, trong đó có 50 mẫu thu
từ ao có sử dụng Bokashi trầu và 50 mẫu thu từ ao không sử dụng
Bokashi trầu.
Tiến hành thu mẫu và quan sát hình dạng bên ngoài, quan sát tập
tính bơi, màu sắc của tôm chúng tôi thấy không phát hiện có dấu hiệu bất
bình thường. Kiểm tra sơ bộ mẫu tôm thu không phát hiện sự xuất hiện
của bệnh do ký sinh trùng.
Đưa mẫu về phòng thí nghiệm tiến hành kiểm tra ký sinh trùng
bằng kính hiển vi chúng tôi nhận thấy trong số 100 mẫu kiểm tra ở cả ao
thí nghiệm và ao đối chứng thì có 10 mẫu tôm hoàn toàn không nhiễm
với ký sinh trùng ở các bộ phận kiểm tra. Tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng chủ
yếu ở chân bơi, chân bò, ruột. Tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng trên tôm được
thể hiện ở hình sau:
Hình 6. Tỷ lệ nhiễm KST trên các cơ quan của tôm sau 3 tháng nuôi
Tỷ lệ nhiễm KST ở ao thí nghiệm 86%, ao đối chứng 94%. Tỷ lệ
nhiễm vẫn tập trung cao ở chân bơi và chân bò của tôm, trong ruột tôm là
Gregarine. Tỷ lệ nhiễm cao nhất ở chân bơi và chân bò của tôm ở cả ao
thí nghiệm và ao đối chứng lần lượt là 84% và 90%. Tuy nhiên, về số
lượng của ký sinh trùng nhiễm trên các bộ phận có sự sai khác, nhìn
chung ở ao đối chứng thì số lượng ký sinh trùng tập trung rất lớn. Cường
độ nhiễm KST được thể hiện trên bảng 3.
Bảng 3. Cường độ nhiễm ký sinh trùng trên tôm sú sau 3 tháng
nuôi:
Ghi chú: Đối với trùng đơn bào, CĐN được tính bằng số trùng/thị
trường, đối với giun tròn, CĐN được tính bằng số trùng/cơ thể
Cường độ nhiễm của ký sinh trùng cao nhất là Zoothamnium,
cường độ nhiễm trung bình 25,5 trùng/ thị trường đối với ao thí nghiệm

1
23
29
16
7
2
38
58
26
18
4
16
25,5
13,5
4
0,2
15
32
15
4
1
26,5
45
20,5
11
0,7
Khuyến cáo sử dụng Bokashi trầu để phòng bệnh ký sinh trùng trên
tôm sú nuôi
Trong nuôi trồng thủy sản nên sử dụng các chế phẩm sinh học có
nguồn gốc từ thảo dược như Bokashi trầu để hạn chế nguy cơ dịch bệnh,