Bài 6 Phép toán, biểu thức, câu lệnh gán
Ngày soạn: /10/2008
Ngày giảng:
Ngời soạn: Nguyễn Đình Thọ
GVHD: Lê Bích Liên
I. Mục đích yêu cầu
1. Kiến thức
- Biết các khái niệm: Phép toán, biểu thức số học, hàm số học
- Hiểu lệnh gán
2. Kỹ năng
- Viết đợc lệnh gán
- Viết đợc biểu thức số học và logíc với các phép toán thông dụng
II. Phơng tiện Dạy Học
1. Phơng pháp:
Đàm thoại, quan sát và thuyết trình
2. Phơng tiện
Giáo viên: Giáo án, SGK và đồ dùng dạy học
Học sinh: SGK,vở ghi
III. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1. ổn định lớp (1)
Sĩ số. Vắng Có phép Không phép .
2. Bài mới (40)
Nội dung Hoat động của giáo viên và học sinh
1. Phép toán
Bảng kí hiệu các phép toán trong toán và
trong Pascal
(SGK Trang 24)
Ví dụ:
Trong toán học có biểu thức:
a:b
x 3

Gv: Vậy đối với ngôn ngữ lập trình thì
có khác biệt hay không?
Hs: Trả lời câu hỏi
Gv: Nhận xét và hoàn chỉnh câu trả lời
của học sinh (có khác biệt)
Gv: Sau đây các em cùng quan sát
bảng phụ về các phép toán trong toán
học và trong pascal để thấy rõ sự khác
biệt này.
Gv: Treo bảng phụ: kí hiệu phép toán
trong toán học và trong pascal đồng
thời giải thích cho học sinh
1
học, các dấu ngoặc tròn ( và ) tạo thành một
biểu thức có dạng tơng t nh cách viết trong
toán học
* Quy tắc
- Chỉ dùng cặp dấu ngoặc tròn để xác
định trình tự thực hiện phép toán trong
trờng hợp cần thiết
- Viết lần lợt từ trái qua phải
- Không đợc bỏ qua dấu nhân (*) trong
tích
* Thứ tự thực hiện các phép toán
- Thực hiện các phép toán trong ngoặc tr-
ớc
- Dãy các phép toán không chứa ngoặc
thì thực hiện từ trái sang phải, theo thứ
tự các phép toán : nhân(*), chia(/), chia
nguyên(div), lấy phần d(mod) thực

dùng SGK( trang 26)
* Chú ý:
Gv: Các em để trống một khoảng trong
vở để về vẽ bảng các kí hiệu
Gv: Sau đây thầy có một vài ví dụ minh
hoạ cho cách biểu diễn trên
Ví dụ:
Trong toán học có biểu thức:
a:b
x 3
x y
Tơng tự các biểu thức đợc viết lần lợt
trong Pascal
a/b
x>=3
x and y
Hs: Ghi chép
Gv: Sau đây thầy có chú ý:
- Kết quả của phép toán quan hệ cho
giá trị logíc
- Phép toán logíc thờng đợc dùng
để kết hợp các biểu thức quan hệ
lại với nhau
Hs: Ghi chép chú ý
Gv: Ta vừa đi tìm hiểu xong phần 1
Phép toán, bây giời ta sang phần 2.Biểu
thức số học ,* Khái niệm
Hs: Ghi đầu mục
Gv:
Biểu thức số học là một biến kiểu số

ax
2
+bx+c
2x
x5
(1-sinx)(2-e
x
)
Biểu thức đợc viết trong Pascal:
a*x*x + b*b+c
2*x-sqrt(5-x)
(1-si(x))*(2-exp(x))
4. Biểu thức quan hệ
* Biểu thức quan hệ có dạng
<biểu thức1><phép toán quan hệ><biểu thức2>
Trong đó , <biểu thức1> và <biểu thức2>
cùng là xâu hoặc biểu thức số học
* Trình tự thực hiện biểu thức quan hệ
- Tính giá trị biểu thức
- Thực hiện phép toán toán quan hệ
Kết quả của phép toán quan hệ là giá trị
logíc (true hoặc false)
* Ví dụ:
x >=10
i-1>2*j+1
5. Biểu thức logic
Biểu thức logic là các biểu thức logíc đơn
giản , các biểu thức quan hệ liên kết với
nhau bởi phép toán quan hệ.
Phép toán not đợc viết trớc biểu thức cần

Hs: Ghi chép
Gv: Sau đây ta có một số ví dụ minh
hoạ cho điều này , các em ghi dấu hoa
thị thứ 4, * Ví dụ, các em quan sát bảng
phụ
Hs: Ghi chép đề mục và quan sát bảng
phụ
Gv: Giải thích cho học sinh về bảng
phụ
Hs: Nghe giảng
Gv: Sau đây thầy có ví dụ biểu thức số
học trong toán học một em hãy viết
biểu thức này theo cách biểu diễn trong
pascal?
Biểu thức trong toán hoc:
z
yx 24 +
(x-y)(5-z) +2x
Hs: Suy nghĩ và lên bảng viết
Gv: Nhận xét và hoàn chỉnh bài làm
của học sinh( (4*x+2*y)/z ;
(x-y)*(5-z)+2*x )
Gv: Qua trên các em chú ý điểm sau
đây:
- Nếu biểu thứcchứa một hằng hay
biến kiểu thực thì ta có biểu thức
số học thực, giá trị của biểu thức
cũng kiểu thực .
- Trong một số trơgf hợp nên dùng
biến trung gian để có thể tránh đ-

Hs: Quan sát
Gv: Giảng giả cho học sinh về các hàm,
biểu diễ của nó trong toán học và trong
pascal
Hs: Quan sát và nghe giảng
Gv: Các em ghi chú ý sau :
- Hàm chuẩn có thể tham gia vào
các biểu thức nh các toán hạng
- Kết quả của hàm có thể là nguyên
hay thực hay phụ thuộc vào kiểu
của đối số
Hs: Ghi chép chú ý
Gv: Sau đây thầy có một vài ví dụ minh
hoạ
Biểu thức đợc viết trong toán học :
ax
2
+bx+c
2 Biểu thức đợc viết trong Pascal:
a*x*x + b*b+c
2*x-sqrt(5-x)
Hs: Ghi chép ví dụ
Gv: Sau đây là một ví dụ , biểu thức đ-
ợc viết theo toán học một em hãy viết
theo cách viết của pascal :
(1-sinx)(2-e
x
)
Hs: Suy nghĩ và lên bảng viết
Gv: Nhận xét và hoàn chỉnh bài làm

trị true vì thế vào ta có 2 >1,ta lại cho
cặp (i,j)=(2,1) thế vào biểu thức trên ta
có 1>3 sai do đó biểu thức nhận giá trị
fasle
Gv: Ta sang mục 5.Biểu thức logic
Hs: Ghi chép đề mục
Gv:
- Biểu thức logic là các biểu thức
logíc đơn giản , các biểu thức quan
hệ liên kết với nhau bởi phép toán
quan hệ.
- Phép toán not đợc viết trớc biểu
thức cần phủ định
- Các phép toán and và or dùng để
kết hợp nhiều biểu thức logic,hoặc
quan hệ thành một biểu thức
Hs: Ghi chép
Gv: Ta có một số ví dụ sau đây:
Các biểu thức đợc viết trong toán học:
2 x <6
x< 1 U x> 5
Tơng tự các biểu thức đợc viết trong
Pascal lần lợt là:
(x 2) and (x<6)
(x<1) or (x>5)
Gv: Các em về nhà láy thêm ví dụ về 2
cách viết này, bây giờ ta chuyến sang
5
mục 6.Câu lệnh gán
Hs: Ghi chép đề mục