TIẾT 136-137
HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM
I. Mục tiêu cần đạt:
- kiến thức: HS cảm nhận được ý nghĩa triết lí mang tính trải nghiệm về cuộc đời con người,
biết nhận ra những vẻ đẹp bình dị và quý giá trong những gì gần gũi của quê hương, gia đình.
Thấy được những đặc sắc của truyện: Tạo tình huống, trần thuật qua dòng nội
tâm nhân vật; ngôn ngữ, giọng điệu đậm chất suy tư và biểu tượng.
- kĩ năng: Rèn khả năng phân tích tác phẩm tự sự có kết hợp các yếu tố trữ tình và triết lí.
- thái độ: HS biết trân trọng những gì gần gũi, xung quanh mình; biết quan sát để cảm nhận
những cái đẹp ở quanh mình
II . Chuẩn bị:
- giáo viên:
+ Tư liệu, ĐDDH : Giáo án, SGK, bảng phụ.
+ Phương pháp : Thảo luận, diễn giảng, đọc diễn cảm, gợi tìm, phân tích.
- học sinh : Vở chuẩn bị, vở ghi, SGK.
III . Lên lớp:
1. Ổn định ( 1’)
2. Kiểm tra bài cũ (4’)
Câu hỏi 1: Em hiểu thế nào là văn bản nhật dụng? nêu 1 văn bản nhật dụng đã được học và
cho biết đề tài của văn bản ấy.
Câu hỏi 2: Nêu các phương pháp học văn bản nhật dụng?
3.Bài mới ( 81’)
Cũng chọn không gian và thời gian vào những ngày sang thu ở quê hương, cũng gửi gắm
trải nghiệm và triết lí nhưng khác với Sang thu của Hữu Thỉnh- một bài thơ trữ tình với
cảm xúc và biểu hiện tinh tế, Bến quê của Nguyễn Minh Châu lại là một truyện ngắn giản
dị với tình huống và cách kể rất độc đáo, thú vị.(1’)
Phương pháp Nội dung
Hoạt động 1 (14’ ) Đọc diễn cảm, gợi tìm
- Dựa vào SGK trình bày một số nét về
tác giả? ( Sau khi HS trình bày, GV có thể
cung cấp thêm các thông tin và xem chân

• Bến quê (truyện ngắn, 1985)
• Mảnh dất tình yêu (tiểu thuyết, 1987)
• Hãy đọc lời ai điếu cho một giai đoạn văn
nghệ minh hoạ (1987)
• Cỏ lau (truyện vừa, 1989).
• Nguyễn Minh Châu toàn tập (NXB Văn
Học, 2001)
- Đọc: Giọng trầm tĩnh, suy tư, xúc động
và đượm buồn (Trong tâm thế của nhân vật
đang bị bệnh hiểm nghèo).
- GV cùng HS đọc qua 1 lần.
- Giải thích từ khó (cho HS nêu thêm các
từ cần chú giải )
- Kể (gợi ý cho HS kể tóm tắt đoạn trích )
- Kể ( đảm bảo các nội dung dưới đây)
• Buổi sáng đầu thu, Nhĩ nằm trên giường
- Văn bản thuộc thể loại gì?
- Điểm nhìn trần thuật từ đâu?
- Ngôi kể?
Hoạt động 2 ( 60 ’) Diễn giảng, phân tích,
thảo luận.
- Nhân vật Nhĩ ở vào hoàn cảnh như thế
nào? ( HS nhớ lại, phát biểu).
- Chia nhóm thảo luận (4’) : Tìm các tình
huống trớ trêu, nghịch lí của truyện và nêu
tác dụng của các tình huống ấy.( đại diện
nhóm trình bày, các nhóm nhận xét, bổ
sung, GV kết luận.
HẾT TIẾT 1
- Qua cái nhìn và cảm nhận của Nhĩ- một

- Tình huống thật trớ trêu, nghịch lí:
+Một người đi nhiều >< cuối đời lại bị
buộc chặt vào giường bệnh.
+Một người đi rất nhiều nơi xa >< bờ
bãi ngay bên kia sông thì chưa một lần đặt
chân đến.
+Nhờ con trai thực hiện khao khát của
mình >< câu bé lại để lỡ chuyến đò.
 Cuộc sống và số phận con
người luôn chứa đầy những bất thường,
nghịch lí ngoài dự định và ước muốn.
2. Những cảm xúc và suy nghĩ của nhân
vật Nhĩ
- Cảnh vật tả theo tầm
nhìn của Nhĩ từ gần → xa tạo thành
không gian có chiều sâu, rộng (những
chùm hoa bằng lăng…, dòng sông đỏ
nhạt vòm trời như cao hơn, bờ bãi
màu…)
Vì sao Liên né tránh không trả lời?
( Cho HS đọc đoạn “Chờ khi đứa con
trai…gỗ mòn lõm”)
- Cũng trong đoạn vừa đọc, Nhĩ có nhận
xét gì về vợ? Em có suy nghĩ về chi tiết
này?
- Vì sao Nhĩ nảy sinh nỗi khao khát được
đặt chân lên bãi bồi bên kia sông vào chính
buổi sáng hôm ấy?
- Nhĩ không thể tự mình sang bên kia bãi
bồi, anh đã làm gì? Có thực hiện được

trương, sống có ích, đừng la cà, chùng
chình, dềnh dàng ở những điều vô bổ. Hãy
hướng tới những giá trị đích thực vốn rất
giản dị, gần gũi và bền vững của gia đình,
quê hương.
III.Tổng kết ( Ghi nhớ SGK)
4.Củng cố ( 3’ )GV treo bảng phụ bài tập trắc nghiệm.
Chọn câu đúng bằng cách khoanh tròn chữ cái đầu câu.
Câu 1: Nội dung mà truyện ngắn Bến quê đề cập đến là gì?
a. Những éo le bất hạnh của con người trong những năm tháng chiến tranh.
b. Đời sống của người dân Việt Nam trong những năm chiến tranh.
c. Người lính trong những năm tháng chống Mỹ.
d. Những vấn đề trong đời sống thường ngày.
Câu 2: Khi nằm trên giường bệnh, Nhĩ có cảm nhận như thế nào về cảnh vật bên ngoài?
a. Thấy gần gũi, giản dị.
b. Thấy thân thuộc, đáng yêu.
c. Thấy gần gũi mà xa lắc.
d. Thấy xa xôi quá.
5.Dặn dò (1’ )
- Chép ghi nhớ, nắm vững các kiến thức vừa tìm hiểu.
- Chuẩn bị tiết 138-139: Ôn tập phần Tiếng Việt (Thực hiện các yêu cầu ở SGK;
xem lại các kiến thức đã học về khởi ngữ, các thành phần biệt lập, liên kết câu, liên kết
đoạn, nghĩa tường minh và hàm ý; chuẩn bị các bảng nhóm)
- Chuẩn bị trước kiến thức cho tiết 140: luyện nói nghị luận về một đoạn thơ
( đọc và thực hiện theo yêu cầu của phần chuẩn bị ở nhà với đề bài “Suy nghĩ về bài thơ
Bếp lửa của Bằng Việt” )
- Nhận xét tiết học.
………………………………….
TIẾT 138-139
I. Mục tiêu cần đạt:

giới thiệu truyện ngắn Bến quê của
Nguyễn Minh Châu có sử dụng thành
phần khởi ngữ và thành phần tình thái.
(5’)- Gọi 3-4 HS trình bày bài viết của
mình, lớp nhận xét, giáo viên kết luận
Hoạt động 2 ( 29 ’) Phân tích, thảo luận
*Gọi HS đọc và xác định yêu cầu bài tập 1
(mục II/SGK/Tr.110)
- Xác định các từ in đậm trong các đoạn
văn thuộc phép liên kết nào? (cho HS
thảo luận nhóm và trình bày trên bảng
phụ ) (4’)
HẾT TIẾT 1
*Bài tập 2 ( mục II) GV hướng dẫn HS lập
bảng kết quả phân tích ở bài tập 1.
*Gọi HS đọc và nêu yêu cầu bài tập 3
(mục II).
- Cho HS tìm và trình bày phép liên kết
có trong đoạn văn của mình (bài tập 2
mục I) ( gợi ý: Đoạn văn gồm mấy
câu?, các câu có phục vụ chủ đề đoạn
không? Sắp xếp theo trình tự như thế
nào? Các câu được liên kết với nhau
bởi từ ngữ nào? Thuộc phép liên kết
nào?)
- Gọi 2-3 HS trình bày
Hoạt động 3 (26’) Thảo luận, đàm thoại
*Gọi HS xác định yêu cầu bài tập 1(mục
III)
- HS đọc truyện cười.

- 2HS đọc bài tập 2a, 2b.
- Chia nhóm thảo luận 3’ và trình bày
bảng nhóm ( nhóm 1,2 câu 2a, nhóm
3,4 câu 2b)
* Mỗi nhóm cử 1đại diện kể một câu
chuyện cười có chứa hàm ý và giải thích rõ
hàm ý ấy.
huyện chơi không hay hoặc tớ không muốn
bình luận về chuyện này ( có ý vi phạm
phương châm quan hệ)
b.Tớ báo cho Chi rồi.→ Chưa báo cho Nam,
Tuấn hoặc tôi không muốn nhắc đến Man,
Tuấn.( cố ý vi phạm phương châm về lượng)
4.Củng cố (5’ )GV hỏi lại các khái niệm về khởi ngữ, các thành phần biệt lập, liên kết câu,
liên kết đoạn, nghĩa tường minh và hàm ý vừa ôn.
5.Dặn dò (1’ )
- Chuẩn bị tiết 140: Luyên nói: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ (đã hướng
dẫn ở tiết 137)
- Nhận xét tiết học.
…………………….
TIẾT 140

I. Mục tiêu cần đạt:
- kiến thức: Ôn lại lí thuyết và kĩ năng của kiểu bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ.
- kĩ năng: Rèn kĩ năng lập dàn ý và nói theo dàn ý.
- thái độ: Trình bày miệng một cách mạch lạc, hấp dẫn những cảm nhận, đánh giá của
mình về bài thơ, đoạn thơ.
II . Chuẩn bị:
- giáo viên:
+ Tư liệu, ĐDDH : Giáo án, SGK.

- Các ý:
+Tình yêu quê hương nói chung trong các bài
thơ đã được học và được đọc và nói riêng
trong bài thơ Bếp lửa.
+Tình cảm bà cháu trong bài Bếp lửa.
II. Thực hành nói

4.Củng cố ( 3’ ) Cho HS nêu lại khái niệm “ Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ”; Nhiệm
vụ các phần trong bài viết.
5.Dặn dò (1’ )
- Về xem lại kiến thức nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ
- Chuẩn bị tiết 141-142: Những ngôi sao xa xôi- Lê Minh Khuê (Đọc kĩ văn bản,
tóm tắt đoạn trích và trả lời các câu hỏi ở phần đọc – hiểu văn bản)
- Nhận xét tiết học.