ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG
NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
NGƯỜI BIÊN SOẠN
PGS.TS. NGUYỄN TẤN HÙNG
NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
Chương mở đầu. Nhập môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
PHẦN THỨ NHẤT
THẾ GIỚI QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN TRIẾT HỌC
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Chương 1. Chủ nghĩa duy vật biện chứng
Chương 2. Phép biện chứng duy vật
Chương 3. Chủ nghĩa duy vật lịch sử
PHẦN THỨ HAI
HỌC THUYẾT CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
VỀ PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT TƯ BẢN CHỦ NGHĨA
Chương 4. Học thuyết giá trị
Chương 5. Học thuyết giá trị thặng dư
Chương 6. Học thuyết về CNTB độc quyền và CNTB độc quyền nhà nước
PHẦN THỨ BA
LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC LÊNIN VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
Chương 7. Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Chương 8. Những vấn đề chính trị-xã hội có tính quy luật trong tiến trình cách
mạng xã hội chủ nghĩa
Chương 9. Chủ nghĩa xã hội hiện thực và triển vọng
Chữ viết tắt trong toàn bộ Bài giảng
TCN (SCN): trước (sau) Công nguyên
SVHT: sự vật, hiện tượng
TGQ: thế giới quan

CMXH: cách mạng xã hội
TTXH: tồn tại xã hội
YTXH: ý thức xã hội
CNH: công nghiệp hóa
HĐH: hiện đại hóa
ĐCSVN: Đảng Cộng sản Việt Nam
CHƯƠNG MỞ ĐẦU
NHẬP MÔN
NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
I. Khái lược về chủ nghĩa Mác-Lênin
1. Chủ nghĩa Mác-Lênin và ba bộ phận cấu thành
2. Khái lược sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa Mác-
Lênin
II. Đối tượng, mục đích, yêu cầu về phương pháp học
tập, nghiên cứu những nguyên lý cơ bản của chủ
nghĩa Mác-Lênin
1. Đối tượng và mục đích
2. Một số yêu cầu cơ bản về phương pháp học tập, nghiên
cứu

I. KHÁI LƯỢC VỀ CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
I. KHÁI LƯỢC VỀ CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN

1. Chủ nghĩa Mác-Lênin và ba bộ
1. Chủ nghĩa Mác-Lênin và ba bộ
phận cấu thành
phận cấu thành
 Chủ nghĩa Mác-Lênin là gì?
Chủ nghĩa Mác-Lênin là học thuyết khoa học bao

cách mạng.
2) Kinh tế chính trị Mác-Lênin
2) Kinh tế chính trị Mác-Lênin
nghiên cứu những quy luật kinh tế
chung nhất của xã hội, đặc biệt là những
quy luật kinh tế của sự ra đời, phát triển
và suy vong của phương thức sản xuất
(PTSX) TBCN và sự ra đời, phát triển
của PTSX mới – PTSX cộng sản chủ
nghĩa. 3. Chủ nghĩa xã hội khoa học
3. Chủ nghĩa xã hội khoa học
là kết quả của sự vận dụng TGQ và
PPL triết học và kinh tế chính trị Mác-
Lênin vào việc nghiên cứu làm sáng tỏ
tính tất yếu khách quan của quá trình
cách mạng XHCN, con đường thực hiện
bước chuyển từ xã hội TBCN lên xã hội
CSCN.

kháng giữa GCVS và giai cấp tư sản
(GCTS).
CN Mác ra đời và phát triển cùng thực tiễn
đấu tranh của GCVS.
Cuộc đấu tranh giai cấp của GCVS đề
ra nhu cầu phải có một lý luận cách mạng
thật sự khoa học để giải thích đúng đắn
bản chất của CNTB, vai trò lịch sử của
GCVS, triển vọng của phong trào đấu
tranh của GCVS và tương lai của xã hội
loài người nói chung và tìm ra con đường
giải phóng GCVS và nhân loại.
- Mặt khác, những thành tựu về kinh tế, chính
trị, xã hội trong các nước tư bản phát triển cho
phép Mác và Ăngghen khái quát nhiều nguyên
lý quan trọng của chủ nghĩa duy vật lịch sử;
nghiên cứu về bản chất và quy luật của CNTB;
về sứ mệnh lịch sử của GCVS
Trên cơ sở đó, Mác đưa ra những dự kiến
khoa học về khả năng xóa bỏ giai cấp, khả năng
tiến tới một xã hội tốt đẹp trong tương lai.
 Tiền đề lý luận
Chủ nghĩa Mác có 3 nguồn gốc lý luận:


Triết học cổ điển Đức
Triết học cổ điển Đức

Chủ nghĩa xã hội không tưởng ở
Pháp, Anh
Pháp, Anh
với những đai biểu
- Xanh Ximông (Saint Simon, 1760-1825)
- Saclơ Phuriê (Charles Fourier, 1772-1837)
- Rôbơt Ôwen (Robert Owen, 1771-1858)
là những người đã phê phán mạnh mẽ
CNTB và đưa ra những dự báo sâu sắc về
xã hội tương lai.
 Tiền đề khoa học tự nhiên
CNDVBC dựa trên những kết luận
mới nhất của khoa học tự nhiên, trong đó
có 3 phát minh quan trọng nhất:
- Định luật bảo toàn và chuyển hóa
năng lượng.
- Thuyết tiến hóa của Đacuyn (Charles
Darwin).
- Học thuyết về cấu tạo tế bào.
b) Quá trình hình thành và phát triển
của chủ nghĩa Mác (1842-1895)
 Quá trình chuyển biến của Mác và Ăngghen
từ chủ nghĩa duy tâm sang CNDV và từ chủ
nghĩa dân chủ cách mạng sang CNCS (1842-44)
Giai đoạn Mác và Ăngghen đề xuất những
nguyên lý cơ bản của CN Mác (1844 -1848)
Giai đoạn C. Mác và Ph. Ăngghen bổ sung và
phát triển CN Mác (sau 1948 đến khi Ăngghen qua
đời năm 1895).
Bước chuyển bắt đầu từ khi Mác và Ăngghen làm

1851-1852), Góp phần phê phán khoa
kinh tế chính trị (1859), Nội chiến ở Pháp
(1871).
- C. Mác là người tổ chức và lãnh đạo
Hội Liên hiệp công nhân quốc tế (Quốc tế
cộng sản I) thành lập ngày 28 tháng 9
năm 1864 ở Luân- đôn.
- Năm 1867, tập I của bộ Tư bản, tác
phẩm chủ yếu của C. Mác ra đời.

- Từ 1871 trở đi, C. Mác và Ph. Ăngghen
có thêm kinh nghiệm của Công xã Pari.
Những tác phẩm hai ông viết trong thời kỳ
này tiếp tục khái quát kinh nghiệm đấu tranh
giai cấp của giai cấp công nhân, phát triển ba
bộ phận cấu thành chủ nghĩa Mác và làm
phong phú thêm những nguyên lý của chủ
nghĩa Mác.
- Năm 1875, Mác và Ăngghen viết tác phẩm
“Phê phán Cương lĩnh Gôta”. Mác tiếp tục hoàn
thành tác phẩm Tư bản (Tập I xuất bản năm 1867),
còn Ăngghen viết các Chống Đuyrinh (1876-78),
Biện chứng của tự nhiên (1873-83).
- Sau khi Mác qua đời 1883, Ăngghen hoàn
thành việc xuất bản tập II và tập III bộ Tư bản của
Mác, đồng thời tiếp tục lãnh đạo phong trào giai
cấp công nhân và viết Nguồn gốc của gia đình, sở
hữu tư nhân và nhà nước (1884), Lutvich Phoiơbăc
và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức (1886).
c) Lênin bảo vệ, phát triển và vận