Bài học về lương thưởng qua câu chuyện "bầy thỏ
và củ cà rốt" kỳ 1

Bài học về lương thưởng qua câu chuyện "bầy thỏ và củ cà rốt" kỳ 1
Bài học về việc đáp ứng các tầng bậc nhu cầu của nhân viên theo Maslow.
câu chuyện bầy thỏ và cà rốt.
* Vua thỏ lúng túng
Sườn núi phía nam có một bầy thỏ. Dưới sự quản lý của vua thỏ Ngọc, bầy thỏ có
một cuộc sống đầy đủ, vui vẻ. Nhưng thời gian gần đây số lương thực bầy thỏ
kiếm về ngày một ít. Vì sao nhỉ? Vua thỏ nhận ra là một số thỏ trở nên lười biếng.
* Khuyến khích là tất yếu
Vua thỏ nhận ra, số thỏ lười biếng ảnh hưởng xấu tới những con khác. Số thỏ
chăm cho rằng làm nhiều làm ít cũng như nhau, vậy nỗ lực để làm gì? Từng con,
từng con cũng lười theo. Thế là vua thỏ quyết tâm thay đổi, tuyên bố thỏ nào biểu
hiện tích cực sẽ được thưởng cà rốt.
* Tuỳ tiện khen thưởng, bất mãn nổi lên
Việc một chú thỏ xám được vua ban thưởng củ cà rốt đầu tiên làm dậy sóng trong
bầy thỏ. Vua thỏ không ngờ tác động của việc khen thưởng lại mạnh như vậy,
nhưng là tác động xấu.
Mấy lão thỏ tìm vua kể lể tội lỗi của chú thỏ xám, chất vấn vì sao vua ban thưởng?
Vua thỏ nói:
- Ta nhận thấy thỏ xám làm việc không tồi. Nếu các anh cũng có biểu hiện tích
cực như thỏ xám thì tự nhiên sẽ được khen thưởng.
* Bầy thỏ học cách đóng kịch
Thế là bầy thỏ phát hiện ra bí quyết để được khen thưởng. Cả bọn cho rằng: chỉ
cần giỏi "thể hiện" trước vua thỏ là được nhận cà rốt thưởng. Một số bác thỏ chân
chất không giỏi "trình diễn" sinh buồn rầu. Dần dà, phong cách làm việc đóng kịch
nổi lên trong bầy. Nhiều thỏ chỉ quan tâm làm sao cho vua thỏ vừa lòng nên thậm
chí không ngại gian dối. Truyền thống lao động chăm chỉ thật thà của bầy thỏ bị
huỷ hoại nghiêm trọng.
* Có quy củ, việc mới chạy

móc chúng. Bọn thỏ đều trả lời như nhau:
- Vua thỏ, xin đừng trách chúng tôi. Một khi trong tay đã có cà rốt, ai còn muốn đi
làm nữa? Lời kết:
Với một người cực đói khát, cho anh ta bát cơm đầu tiên là cứu mạng. Bát thứ hai
là đủ. Bát thứ ba là thuốc độc. Sau khi anh ta ăn bát thứ ba thì ý nghĩa của cơm
hoàn toàn thay đổi, anh ta làm sao hiểu được "một hạt thóc chín hạt mồ hôi" đây?
Cũng như vậy, cà rốt của vua thỏ không những không có tác dụng khích lệ, trái lại
còn làm bầy thỏ xa hoa, lười biếng. Bởi vậy, làm một giám đốc, trước tiên anh
phải hiểu ý nghĩa của cà rốt; nếu không, anh không khuyến khích được nhân viên
mà chỉ chuốc thêm phiền. Thứ anh cho người ta không phải là niềm vui, mà là
thuốc độc.
Tầng nhu cầu của nhân viên? Là lý luận tháp nhu cầu của nhà tâm lý học nổi tiếng
Maslow. Ông ta cho rằng con người có năm tầng nhu cầu. Đầu tiên là nhu cầu sinh
lý, đó là nhu cầu cơ bản để sinh tồn, như ăn, uống, v. v…Tiếp nữa là nhu cầu an
toàn, bao gồm nhu cầu được bảo vệ cả về tinh thần lẫn vật chất, ví như không lo bị
trộm cướp đe doạ, bảo hiểm trước các bất trắc, bảo hiểm cho công việc và sau khi
về hưu, v. v… Thứ ba là nhu cầu giao tiếp xã hội, ai cũng là một thành viên trong
xã hội, có nhu cầu giao tiếp và thuộc về nhóm để trao đổi tình cảm, sở thích, giúp
đỡ và khen lẫn nhau. Thứ tư là nhu cầu được tôn trọng, kể cả nhu cầu được người
khác tôn trọng và cảm giác tự tôn. Thứ năm là nhu cầu thực hiện khát vọng, là
thông qua nỗ lực của bản thân mà biến mong muốn của mình thành hiện thực, từ
đó tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống và công việc. Theo luận tháp nhu cầu của
Maslow, chỉ có thoả mãn nhu cầu của một người mới kích thích được người đó.
Nếu vậy, nó cũng không khác chuyện một bát, hai bát và ba bát cơm là bao nhiêu.

Hình thức kết cấu tầng bậc nhu cầu nhân viên và tháp nhu cầu của Maslow là như
nhau. Kết cấu đó dựa trên ba điều cơ bản: