HƯỚNG DẪN HỌC SINH TIỂU HỌC HỌC TOÁN
Thực tế cho thấy hiện nay vẫn còn nhiều học sinh Tiểu học nắm kiến thức toán
đã học chưa chắc chắn, vận dụng không thành thạo, không linh hoạt. Điều này phụ
thuộc vào rất nhiều lí do: Có thể do cách học, khả năng tư duy, do điều kiện,
phương tiện học tập của học sinh Làm thế nào để góp phần giúp học sinh Tiểu
học học tốt môn toán là câu hỏi thường trực trong mỗi giáo viên. Cũng với mong
muốn ấy, tôi xin nêu ra ra một số điều giáo viên cần chú ý khi hướng dẫn các em
học toán. Tôi rất mong các đồng nghiệp bổ sung, góp ý cho tôi.
1. Đừng để học sinh quá phụ thuộc vào bài mẫu ở sách giáo khoa:
Trong sách toán Tiểu học hiện hành có rất nhiều bài mẫu ngay trước bài tập đưa
ra, nếu giáo viên không chú ý dẫn dắt các em tìm hiểu, phân tích bài mẫu thì chính
những bài tập yêu cầu làm theo mẫu sẽ tạo cho học sinh tính ỷ lại, lười suy nghĩ,
lười tư duy mà chỉ quen bắt chước. Một số giáo viên chủ quan để cho học sinh
nhìn mẫu và làm theo. Như thế nhiều em chỉ biết phụ thuộc vào mẫu, các em chỉ
như cái máy thay số mà không hiểu bản chất của vấn đề. Đến khi không có mẫu
nhiều em lại lúng túng, không làm được bài. Chính vì vậy, cần tập cho học sinh có
thói quen tư duy, biết tự mình suy nghĩ, tìm tòi và rút ra được kết luận.
Ví dụ: Khi dạy phép chia phân số cho số tự nhiên:
4
1
: 5 (Toán lớp 4), sách
giáo khoa yêu cầu học sinh làm theo mẫu, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh
theo trình tự như sau:
- Yêu cầu học sinh tự tìm ra cách làm bài và đáp số:
4
1
20
1
54
11
1

( Tính nửa chu vi, lấy nửa chu vi trừ đi chiều dài)
- Khi biết diện tích và chiều rộng hình chữ nhật, làm thế nào để tính chiều dài? (
Lấy diện tích chia cho chiều rộng)
- Khi biết diện tích và chiều dài hình chữ nhật, làm thế nào để tính chiều rộng? (
Lấy diện tích chia cho chiều dài)
3. Thường xuyên chú trọng việc ôn luyện, củng cố kiến thức cho học sinh:
Ở các bài luyện tập, cần hướng dẫn học sinh làm bài song song với việc củng
cố, ôn luyện kiến thức.
Chẳng hạn với dạng toán tìm một thành phần chưa biết trong phép tính, chắc
chắn nhiều giáo viên tiểu học đều nhận thấy rằng: Dạng toán này học sinh đã bắt
đầu học từ lớp 2 nhưng lên lớp 5, một số em vẫn không nhớ cách làm. Vì vậy việc
giúp các em ôn luyện kiến thức, cụ thể là cách làm bài rất quan trọng.
Ví dụ: khi học sinh làm bài: Tìm x biết: X x 5 = 10 (Toán lớp 2), giáo viên nên
yêu cầu học sinh nêu lại các thành phần trong phép tính, thành phần nào chưa biết,
cách tìm thành phần đó thế nào.
Cụ thể bằng những câu hỏi:
- Nêu tên gọi các thành phần trong phép tính trên?
- Bài tập yêu cầu tìm thành phần nào?
- Muốn tìm thừa số chưa biết ta làm thế nào?
Tất nhiên với những lớp quá thành thạo với dạng toán này thì giáo viên không
nhất thiết phải theo các bước như thế sẽ mất thời gian, nhưng ít nhất giáo viên cũng
nên yêu cầu học sinh nhắc lại: Lấy tích là 10 chia cho thừa số đã biết là 5, tránh
tình trạng học sinh chỉ biết lấy 10 chia cho 5, nhiều em nhầm tưởng cứ lấy số lớn
chia cho số bé nên khi lên lớp 4, lớp 5 gặp bài tập: Tìm x biết: X x 3 =
2
1
, các em
lại lấy 3 chia cho
2
1

Tóm lại, ở tiểu học, học sinh bắt đầu làm quen với toán trên cơ sở “Học cách
học, nhờ cách học đó mà hình thành được kĩ năng học tập, thao tác học, và từ
đó có thể lĩnh hội được lượng tri thức cần thiết nếu việc dạy học được tổ chức
tốt, nội dung tốt, phương pháp thích hợp”. (Nguyễn Kế Hào - Một số vấn đề về
sư phạm học).
(Hoàng Thị Quý)