Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Vĩnh Thanh
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I/ THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên : Hoàng Thị Anh Kiều
2. Ngày tháng năm sinh : 20-06-1977
3. Nữ
4. Địa chỉ: Thành Công – Vĩnh thanh – Nhơn trạch - Đồng nai.
5. Điện thoại : Cơ quan :
: Nhà riêng :
: Di động :
6. Fax: Email:
7. Chức vụ : Giáo viên
8. Đơn vị công tác: Trường THCS Vĩnh Thanh – Nhơn Trạch - Đồng Nai.
II/ TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị cao nhất : Đại học
- Năm nhận bằng : 2006
- Chuyên ngành đào tạo : Lịch sử
III/ KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: lịch sử.
- Số năm có kinh nghiệm : 12 năm
- Các sáng kiến đã có trong những năm gần đây:
+ Phát huy tính tích cực của học sinh trong môn học Lịch sử trường THCS
+ PHƯƠNG PHÁP ÔN TẬP LỊCH SỬ LỚP 9 TRUNG HỌC CƠ SỞ
GV: Hoàng Thị Anh Kiều Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Vĩnh Thanh
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Môn lịch sử trong trường THCS là môn học có ý nghĩa và vị trí quan
trọng đối với việc đào tạo thế hệ trẻ theo mục tiêu giáo dục đã được Nhà
nước xác định, giúp học sinh nắm được những kiến thức cơ bản cần thiết về
lịch sử thế giới, lịch sử dân tộc làm cơ sở bước đầu cho sự hình thành thế giới
quan khoa học, giáo dục lòng yêu quê hương, đất nước tin vào lí tưởng độc

mở rộng kiến thức sử học. Bên cạnh đó các loại hình nghệ thuật khác như tuồng
cổ, cải lương dã sử, truyện kể lịch sử, truyện tranh…cũng góp phần khá lớn trong
việc bồi dưỡng hứng thú học tập và tìm hiểu lịch sử cho học sinh.
- Đội ngũ giáo viên dạy lịch sử khá đồng đều ở các khối lớp, tham gia đầy
đủ các chuyên đề đổi mới phương pháp do Sở, Phòng tổ chức.
- Giáo viên thường xuyên được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn trong hè
nên có cơ hội tiếp cận với phương pháp giảng dạy mới
- Phương tiện trực quan trong giảng dạy đã được quan tâm mua sắm khá đầy đủ.
GV: Hoàng Thị Anh Kiều Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Vĩnh Thanh
- Phòng giáo dục, Ban giám hiệu nhà trường quan tâm đến quá trình đổi mới
phương pháp, luôn tạo điều kiện để người dạy phát huy tốt khả năng của bản thân, có
nhiều biện pháp để nâng cao chất lượng và đội ngũ học sinh giỏi các cấp.
2. Khó khăn:
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy lịch sử ở bậc THCS trên 10 năm, đặc biệt là
9 năm dạy lịch sử lớp 9 tôi thấy:
- Học sinh chưa thực sự yêu thích môn học bởi trong quá trình giảng dạy,
ôn tập nhiều giáo viên chưa có phương pháp phù hợp để tạo nên hứng thú, kích
thích sự suy nghĩ tìm tòi của học sinh.
- Khả năng nắm bắt, đánh giá sự kiện lịch sử của học sinh chưa cao, chưa
hiểu hết bản chất của một sự kiện, vấn đề lịch sử.
- Phương pháp ôn tập cuối cấp còn nghèo nàn, đơn điệu, khả năng kết hợp
đa dạng các phương pháp trong ôn tập chưa tốt, tính sáng tạo trong giảng dạy chưa
cao.
- Kết quả học tập của học sinh còn thấp đặc biệt là ở kỳ thi học sinh giỏi và
xét tốt nghiệp hàng năm.
- Trong tư tưởng của một số học sinh phân biệt môn chính môn phụ, ít
giành thời gian cho việc học môn lịch sử, học chỉ mang tính chất chống đối,
học thuộc vẹt chứ chưa có ý thức tìm hiểu để có cái nhìn sâu sắc, toàn diện về
lịch sử, chưa biết liên hệ giữa lịch sử thế giới và lịch sử dân tộc. Thậm chí vì

quả như sau:
Tổng
số
học
sinh
Kết quả
Điểm 9 - 10 Điểm 7 - 8 Điểm 5 - 6 Điểm dưới 5
TS % TS % TS % TS %
84 0 0 14 16.7 36 42.8 34 40.5
III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI:

1. Cơ sở lý luận:

Socrate nhà triết học Cổ đại Hy Lạp, được mệnh danh là “ Người thầy muôn
thuở” của phương Tây đã từng đề ra quan điểm về phương pháp giáo dục của mình
như sau: “ Giáo dục là quá trình người thầy tổ chức đề giúp người trò tự sinh thành
ra chính mình”. Quan điểm này của ông cho thấy người học giữ vai trò trung tâm
và luôn đòi hỏi sự tác động của thầy để đạt hiệu quả tối ưu trong dạy và học. Có
thể xem phương pháp dạy học của Socrate là một tiền đề khoa học cho phương
pháp giáo dục hiện đại của nhân loại. Và đây cũng chính là vấn đề mà ngành giáo
dục Việt Nam cùng quan tâm để đáp ứng ngày càng cao những yêu cầu bức thiết
của một xã hội đang phát triển. Ngày nay, hầu hết các ngành học, bậc học, môn
học trong cả nước đều chú trọng đến việc đổi mới phương pháp giáo dục. Hòa với
xu thế chung của các môn thì môn Lịch sử tuy phương pháp giáo dục hiện đại đã
trở nên quen thuộc với các quốc gia tiên tiến nhưng đối với nước ta nói chung và
giáo dục của Huyện Nhơn Trạch nói riêng thì đây là vấn đề hoàn toàn mới. Vì thế
hiểu và thực hiện cách dạy mới không phải là việc dễ dàng, càng không dễ dàng
đối với môn Lịch sử, một môn học có tính trừu tượng khá cao vì mọi cái đều ở vào
quá khứ
Đai-ri nhà giáo dục Liên Xô cũ cũng đã từng nói: « Dạy lịch sử cũng như

cấp THCS nói riêng.
Xuất phát từ nhu cầu của học sinh và tình hình môn học, qua quá trình giảng dạy
và tìm tòi phương pháp tôi đã thực nghiệm phương pháp ôn tập tổng hợp, kết quả học
sinh học tập chăm chỉ, hứng thú, nắm bắt sử liệu nhanh, quá trình tư duy tổng hợp, so
sánh, nhận xét đánh giá linh hoạt hẳn lên, kết quả thi học sinh giỏi, tốt nghiệp ngày càng
cao. Từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên tôi đã quyết định chọn đề tài này để nêu lên những
kinh nghiệm bản thân, đóng góp một ý kiến vào quá trình đổi mới môn học nâng cao khả
năng nhận thức và kết quả học tập môn lịch sử ở lớp 9 cuối cấp THCS.
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài :
* Một số vấn đề cần lưu ý khi dạy học môn lịch sử 9.
Cũng như khi giảng dạy các môn học đổi mới ở trường THCS , việc
day học môn lịch sử 9 cũng phải thay đổi phương pháp dạy học theo hướng
thầy- trò cùng làm việc để thực hiện tốt mục tiêu chung của chương trình lịch
sử và mục tiêu của hệ thống giáo dục phổ thông muốn vậy cần lưu ý mấy
điểm sau:
+ Khi dạy và học các phần trong chương trình lịch sử 9 ( Lịch sử Thế
giới và lịch sử Việt Nam hiện đại, lịch sử địa phương ) cần chú ý sự khác
nhau về yêu cầu nhận thức và truyền thụ nên giáo viên cần lựa chọn phương
pháp dạy học thích hợp .
+ Phần lịch sử thế giới hiện đại nhằm cung cấp cho học sinh những
hiểu biết sơ lược về tình hình thế giới sau chiến tranh thế giới lần thứ hai đến
nay ( đến năm 2000 ). Đây là thời kì gần thời đại chúng ta nhất, xong thực ra
các em không được tường tận chứng kiến mọi sự kiện lịch sử nên giáo viên
cần phải sử dụng bản đồ, lược đồ, tranh ảnh kết hợp với những đoạn chữ nhỏ,
phần tài liệu tham khảo và câu hỏi cuối mỗi mục hay giữa mục Phương
pháp trình bày cần linh hoạt: bằng tường thuật, kể chuyện hoặc phương pháp
hỏi đáp để bài giảng sinh động, học sinh dễ tiếp thu và phát huy được tính
tích cực chủ động của bản thân.
GV: Hoàng Thị Anh Kiều Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Vĩnh Thanh

Ví dụ: Những sự kiện lịch sử thế giới tiêu biểu từ 1917 đến 1945.
- 7/11/1917: Cách mạng Tháng Mười Nga
- 2/3/1919: Thành lập quốc tế Cộng sản (Quốc tế III)
- 4/5/1919: Phong trào Ngũ tứ (Trung Quốc)
- 1//9/1939: Chiến tranh thế giới lần thứ 2 bùng nổ.
- 22/6/1941: Đức tấn công Liên Xô
- 2/2/1943: Chiến thắng Xta-lin-grát.
- 9/5/1945: Đức đầu hàng đồng minh.
- 14/8/1945: Nhật đầu hàng đồng minh, chiến tranh thế giới lần thứ 2
kế thúc
* Những sự kiện lịch sử Việt Nam tiêu biểu từ 1930 đến 1945.
- 6/1/1930: Đảng cộng sản Việt Nam ra đời
- 27/9/1940: Khởi nghĩa Bắc Sơn.
- 23/11/1940: Khởi nghĩa Nam kì.
GV: Hoàng Thị Anh Kiều Trang 6
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Vĩnh Thanh
- 13//1941: Cuộc binh biến Đô Lương.
- 5/1941: Hội nghị Trung ương lần thứ VIII.
- 22/12/1944: Thành lập đội Tuyên truyền giải phóng quân.
- 19/8/1945: Khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội.
- 23/8/1945: Khởi nghĩa thắng lợi ở Huế.
- 25/8/1945: Khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn
b.2/ Ôn tập tổng hợp giai đoạn.
Phương pháp dạy tổng hợp giai đoạn nhằm giúp học sinh hệ thống hoá từng
giai đoạn lịch sử cụ thể. Khi ôn tập giáo viên nên tổng hợp theo từng giai đoạn,
trong mỗi giai đoạn cần nên những nét chính, có so sánh, đánh giá, nhận xét.
Ví dụ: Sử Việt Nam có thể tổng hợp một số giai đoạn sau:
- Phong trào công nhân 1919 - 1930: Chia làm 2 giai đoạn nhỏ ( 1919-1925
và 1926-1930), khi ôn tập giáo viên cần cho học sinh so sánh đánh giá về quy mô,
diễn biến, hình thức, tính chất của hai giai đoạn từ đó rút ra sự phát triển vượt bậc

GV: Hoàng Thị Anh Kiều Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Vĩnh Thanh
Ví dụ: Đồ thị về bước phát triển tư tưởng, nhận thức của Nguyễn Ái Quốc từ
1911 - 1930 (phục vụ cho bài 2, 4, 6).
- Bước 1: Cho học sinh nêu các sự kiện tiêu biểu, đánh dấu sự chuyển biến.
- Bước 2: Vẽ đồ thị
-Bước 3: Cho học sinh nhận xét đánh giá bước phát triển vượt bậc về tư
tưởng, chính trị và tổ chức đi tới thành lập Đảng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.
* Ôn tập bằng lược đồ, đồ thị có thể sử dụng cho một số bài ở lớp 8 và lớp 9,
giúp các em nắm vững kiến thức đặc biệt là đối tượng học sinh giỏi.
b.5/ Ôn tập kết hợp lồng ghép sử địa phương:
Liên tục những năm gần đây đề thi tốt nghiệp cũng như học sinh giỏi ở các
cấp đều có ít nhất một câu hỏi liên quan đến sử địa phương. Vì vậy khi ôn tập đòi
hỏi người dạy cần có sự lồng ghép, đan xen chương trình chính khoá với sử địa
phương.
Ví dụ:
- Dạy giai đoạn kháng chiến chống Pháp 1946 - 1954 đan xen những
đóng góp to lớn của nhân dân Đồng Nai trong cuộc trường kỳ kháng
chiến.
- Ôn tập phần 1954 - 1975: Lồng ghép những chiến thắng lớn ( đánh sân bay
Biên Hòa; Tổng kho Long Bình; Sông Lòng Tàu, Chiến dịch Xuân Lộc ) của
quân dân Đồng Nai trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đặc biệt chú ý đến “chiến
khu rừng Sác”
b.6/ Ôn tập theo phương pháp kể chuyện, tường thuật .
Phương pháp này đòi hỏi giáo viên phải sưu tầm truyện kể, về những chân
dung lịch sử, tranh ảnh. Khi ôn tập kết hợp kiến thức sách giáo khoa và truyện kể
học sinh sẽ tiếp nhận một cách hứng thú, hiệu quả tiếp nhận kiến thức tăng lên rõ
rệt.
b.7/ Ôn tập kiến thức kết hợp với đối thoại thực hành.
GV: Hoàng Thị Anh Kiều Trang 8

+ Ra đời trước giai cấp tư sản Việt Nam
* Sắp xếp nội dung tương ứng:
- "Chiến tranh đặc biệt" "Tìm diệt" "Bình định"
- "Chiến tranh cục bộ" "Ấp chiến lược"
c.2/ Câu hỏi thông tin sự kiện lịch sử:
+ Nêu các sự kiện lịch sử thế giới tương ứng với các mốc thời gian sau:
2.3.1919; 4.5.1919; 1.7.1921; 1.9.1939; 1.10.1949
8.1.1949; 18.6.1953; 1.1.1959; 1.12.1975; 11.11.1975.
+ Nêu thông tin về các sự kiện lịch sử Việt Nam diễn ra tại các thời
điểm.
3.2.1930; 19.8.1945; 19.12.1946; 7.5.1954.
+ Dạng câu hỏi thông tin sự kiện giúp học sinh cũng cố lại kiến thức về sự
kiện lịch sử, giúp học sinh nhớ các điểm mốc lịch sử quan trọng của thế giới và
trong nước.
c.3/ Câu hỏi tổng hợp, đánh giá sự kiện lịch sử.
Đây là câu hỏi nâng cao kiến thức tổng hợp của học sinh.
Ví dụ: Ý nghĩa của sự kiện 6/1/1930 đối với cách mạng Việt Nam?
H. Điện Biên Phủ có phải là "Pháo đài bất khả xâm phạm" không?
Vì sao?
H. Nội dung cơ bản của "Kế hoạch Na va", "kế hoạch Nava" bị phá sản như
thế nào?
c.4/ Câu hỏi so sánh sự kiện lịch sử:
Ví dụ:
* So sánh về chủ trương, đường lối của ba tổ chức cách mạng được thành
lập ở Việt Nam từ 1925 - 1928
GV: Hoàng Thị Anh Kiều Trang 9
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Vĩnh Thanh
* Cho các sự kiện lịch sử Việt Nam: 6/1/1930; 19/81945; 19/12/1946;
7/5/1954. Sự kiện nào đánh dấu bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng Việt
Nam? Vì sao?

- Phương pháp ôn tập được tiến hành một cách phong phú đa dạng trong
phần học, kiến thức phù hợp với trình độ học sinh, chú ý nâng cao để phát hiện bồi
dưỡng học sinh giỏi.
- Ôn tập không đánh đố học sinh mà chủ yếu khơi dậy sự suy nghĩ của học
sinh một cách thông minh sáng tạo kết hợp học với hành.
- Bài tập thực hành cần kết hợp nhiều dạng khác nhau, từ câu hỏi trắc
nghiệm đến bài tập nhận thức, thực hành bộ môn, vận dụng kiến thức đã học vào
cuộc sống.
- Ôn tập trên cơ sở hệ thống kiến thức theo một trình tự lôgic, tăng cường
thực hành tại chỗ.
- Nắm vững kiến thức sử địa phương, sự kiện lịch sử nổi bật trong năm, ôn
tập theo chủ đề để học sinh hứng thú học tập, nhớ nhanh, nhớ lâu.
GV: Hoàng Thị Anh Kiều Trang 10
Sáng kiến kinh nghiệm Trường THCS Vĩnh Thanh
- Có chế độ ưu tiên khuyến khích trong qúa trình ôn tập, tạo nên sự thi đua
lành mạnh trong học sinh.
- Xây dựng "Ngân hàng đề" luôn tạo nên sự bất ngờ hứng thú, ham tìm hiểu
trong mỗi câu hỏi, mỗi giờ kiểm tra thực hành.
- Sử dụng đa dạng phương pháp trong một buổi ôn tập tạo nên sự thoải mái
trong học tập của học sinh.
VI. KẾT LUẬN :
Phương pháp ôn tập lịch sử lớp 9 cuối cấp trung học cơ sở là nhằm cung cấp
cho các em một hệ thống kiến thức lịch sử nhằm trang bị cho học sinh một hành
trang để các em bước vào bậc trung học phổ thông. Với phương pháp này học sinh
sẽ tiếp nhận kiến thức một cách nhanh chóng và có sức bền hơn. Tuy nhiên khi sử
dụng phương pháp này đòi hỏi giáo viên phải nắm vững kiến thức lịch sử, sử dụng
thành thục hệ thống phương pháp trong qúa trình giảng dạy.
Quá trình thực hiện phương pháp là đúc rút từ kinh nghiệm trong thực tế
giảng dạy. Mong muốn của bản thân là góp một phần tiếng nói chung vào quá trình
đổi mới môn học để học sinh hiểu rõ lịch sử thế giới và dân tộc một cách hoàn

NGƯỜI THỰC HIỆN: HOÀNG THỊ ANH KIỀU
TỔ BỘ MÔN: LỊCH SỬ
ĐƠN VỊ CÔNG TÁC: TRƯỜNG THCS VĨNH THANH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
PHƯƠNG PHÁP ÔN TẬP LỊCH SỬ LỚP 9
TRUNG HỌC CƠ SỞ
Năm học 2011 - 2012
****************