MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý KHI LÀM THÍ NGHIỆM TRONG DẠY
HOÁ HỌC THPT - Dương Thị Nga
A. MỞ ĐẦU
Thí nghiệm hoá học giúp học sinh làm quen với tính chất, mối liên hệ và quan hệ
có quy luật giữa các đối tượng nghiên cứu, làm cơ sở để nắm vững các quy luật, các khái
niệm khoa học và biết khai thác chúng.
Đối với bộ môn Hoá học, thí nghiệm giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong nhận
thức, phát triển, giáo dục như một bộ phận không thể tách rời của quá trình dạy- học.
Người ta coi thí nghiệm là cơ sở của việc học hoá học và để rèn kĩ năng thực hành.
Thông qua thí nghiệm, học sinh nắm kiến thức một các hứng thú, vững chắc và sâu sắc
hơn.
Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy bộ môn hóa tôi nhận thấy bản thân và một số
đồng nghiệp còn mắc phải những thiếu sót sau:
+ Rất ít làm thí nghiệm (vì ngại sự chuẩn bị hoặc thiếu dụng cụ, hóa chất) nên
chất lượng giờ dạy chưa cao. Học sinh ít được làm (quan sát) thí nghiệm, dẫn đến khó
hiểu bài và không thích học bộ môn.
+ Thao tác thí nghiệm chưa linh hoạt.
Đôi khi làm thí nghiệm còn sai nguyên tắc:
+ Dùng tay trực tiếp cầm ống nghiệm.
+ Lấy hóa chất xong quên không đậy nắp.
+ Lấy quá ít hoặc quá nhiều hóa chất.
+ Pha dung dịch trước giờ dạy mà không đậy nắp, không ghi nhãn vào lọ.
+ Chỉ chú ý vào việc thí nghiệm mà không đặt câu hỏi khai thác phù hợp với nội
dung đang làm.
+ Dụng cụ học sinh làm thí nghiệm rửa không sạch.
+ Dùng giấy vệ sinh lau khô ống nghiệm…
Chính từ những vai trò quan trọng của việc làm thí nghiệm và từ những thiếu sót
của bản thân và một số đồng nghiệp qua việc làm thí nghiệm. Tôi xin đề cập đến một số
vấn đề cần lưu ý khi làm thí nghiệm.

B. NỘI DUNG

2)Tiến hành làm thí nghiệm.
Sử dụng hoá cụ:
- Phải nhanh nhẹn, gọn gàng, chính xác bảo đảm tính khoa học và thẩm mỹ
- Giáo viên phải đánh số thứ tự bình v ghi tn hĩa chất vo bình thật cẩn thận để
tránh sự nhầm lẫn dẫn đến làm thí nghiệm sai.
Sử dụng hoá chất:
Khi sử dụng hoá chất cần lưu ý những điểm sau:
-Người làm thí nghiệm phải mang áo blu, đeo găng tay, đeo kính.
-Phải có kinh nghiệm trong việc lấy một lượng hoá chất vừa phải, đủ dùng cho thí
nghiệm (kinh nghiệm này do bản thân rút ra từ lần trước đã ghi vào sổ tích luỹ chuyên
môn, do học hỏi đồng nghiệp, qua lần thí nghiệm trước).
Ví dụ : có thí nghiệm chỉ cần lấy muỗng hoá chất ; hoặc một lượng rất nhỏ
bằng hạt đậu xanh … không nhất thiết phải múc một muỗng đầy. Thí nghiệm đốt cháy P
(đỏ) chỉ dùng 1 lượng nhỏ bằng hạt đậu xanh là đủ.
- Tuyệt đối không dùng một muỗng lấy nhiều loại hoá chất.
- Hoá chất lấy xong phải đậy nắp ngay.
Chú ý:
Có thể tận dụng kết quả thí nghiệm trước làm kết quả đối chứng nổi bật cho thí
nghiệm giờ sau.
- Giáo viên chuẩn bị trước những câu hỏi rõ ràng, cụ thể phù hợp với từng giai
đoạn của thí nghiệm để học sinh vừa quan sát vừa nhận biết, so sánh và rút ra được nội
dung của thí nghiệm. Những câu hỏi cụ thể như:
+ Dung dịch có màu gì? Mùi gì?
+ Dấu hiệu của phản ứng là gì? (Bay hơi? Kết tủa? Sủi bọt? Chuyển màu? Có mùi
lạ?)
+ Sau phản ứng sản phẩm gồm những chất nào?
+ Khối lượng của dung dịch sau phản ứng có thay đổi không?
+ Điều kiện của phản ứng là gì?
Tóm lại : nếu giáo viên có hệ thống câu hỏi phù hợp trong lúc làm thí nghiệm sẽ
khai thác được nội dung cần làm. Học sinh sẽ hiểu rõ hơn bản chất của thí nghiệm, ghi