SKKN:Rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh THCS trong giờ
Đọc Hiểu văn bản
A- Phần mở đầu
I/ Lý do chọn đề tài:
1. Căn cứ pháp chế:
- Xuất phát từ quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết trung ơng IV khoá 7/1993 và
Nghị quyết TW 2 khoá VIII về nhiệm vụ: "Đổi mới phơng pháp dạy học ở tất cả
các bậc học, cấp học" việc rèn luyện kĩ năng đọc cho học sinh là một khâu quan
trọng trong quá trình đổi mới phơng pháp dạy học Ngữ văn ở bậc THCS hiện nay.
- Căn cứ vào chơng trình, SGK Ngữ Văn THCS hiện hành: Chơng trình và
SGK Ngữ văn hiện hành đợc xây dựng trên nguyên tắc tích hợp và đặc biệt chú
trọng rèn luyện 4 kỹ năng: Nghe, nói, đọc, viết cho học sinh.
2. Căn cứ khoa học:
Dựa trên hai căn cứ: Thực tế giảng dạy Ngữ văn hiện nay và kết hợp của các
công trình nghiên cứu về việc rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh và vai trò của
nó trong đổi mới phơng pháp dạy học Ngữ văn.
+> Trong dạy học Ngữ văn kể cả phơng pháp dạy học truyền thống cũng nh
trong đổi mới phơng pháp hiện nay, đọc sáng tạo luôn là một phơng pháp đợc coi
trọng không dạy những liên tởng, tởng tợng, tạo nên những rung động ban đầu
làm nền tảng cho việc cảm thụ tác phẩm.
+> Vai trò của khâu đọc văn bản (đọc tác phẩm văn chơng đã đợc khẳng định
rất rõ trong nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học).
Ví dụ:
"Trong nhà trờng, đọc (ở đây giới hạn là đọc tác phẩm) là một trong 4 kỹ năng
cơ bản của mục tiêu dạy học và là một khâu quan trọng trong quá trình dạy học.
Đọc đợc quan niệm nh là một hoạt động tinh thần, một hoạt động nhận thức (tức
Đọc - Hiểu).
(Trích bài - Cách tổ chức cho học sinh hoạt động để phát triển kỹ năng đọc
1
SKKN:Rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh THCS trong giờ
Đọc Hiểu văn bản

nay.
- Các giải pháp rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh trong giờ Đọc - Hiểu văn
bản.
III/ Đối tợng nghiên cứu.
Kỹ năng đọc ca học sinh THCS
IV/ Phơng pháp nghiên cứu.
- Điều tra thực trạng.
- Nghiên cứu tài liệu.
- ứng dụng thể nghiệm.
V/ Phạm vi nghiên cứu.
Rèn luyện kỹ năng đọc tác phẩm văn chơng cho học sinh trong giờ Đọc - Hiểu
văn bản.
B- Phần nội dung
I/ Cơ sở lý luận của vấn đề và cơ sở pháp lý của vấn đề
- Mục đích của vấn đề nghiên cứu: Nhằm giúp học sinh rèn luyện và phát triển
các kỹ năng đọc:
+ Đọc đúng, đọc rõ về chính âm, chính tả.
+ Biết đọc đúng với thể loại của tác phẩm, rèn luyện kỹ năng đọc diễn cảm.
+ Biết kết hợp đọc - hiểu tác phẩm văn chơng.
+ Rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh nhằm nâng cao năng lực tiếp cận, cảm
thụ tác phẩm văn chơng, từ đó nhằm nâng cao hiệu quả của giờ học Ngữ văn.
+ Qua việc tổ chức rèn luyện kỹ năng đọc giúp học sinh có thêm niềm say mê,
yêu thích học tập bộ môn Ngữ văn.
* Một số khái niệm có liên quan đến vấn đề:
3
SKKN:Rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh THCS trong giờ
Đọc Hiểu văn bản
+ Đọc thầm: Đọc bằng mắt, đây là khâu học sinh làm việc độc lập có sự tham
gia của liên tởng, tởng tợng học sinh chủ động nắm các thông tin của văn bản.
+ Đọc diễn cảm: Đọc thành tiếng có sự hỗ trợ của tình cảm, cảm xúc, giọng

* Khó khăn:
Còn một số đồng chí giáo viên quan tâm điểm rèn luyện kỹ năng đọc là chỉ
rèn cho học sinh đọc đúng chính âm chính tả hoặc thiên về yêu cầu học sinh đọc
diễn cảm mà cha chú ý tới yêu cầu Đọc - Hiểu văn bản.
Kỹ năng đọc của học sinh trong đơn vị trờng cha đồng đều một số học sinh có
kỹ năng khá song nhiều học sinh dân tộc kỹ năng đọc còn yếu, cha tự giác, tích
cực tự học, tự rèn luyện ở nhà.
Kết quả điều tra ban đầu:
Khối lớp 6 : Tổng số học sinh = 88 em.
+ Biết đọc đúng chính âm, chính tả: 15/88
+ Biết đọc diễn cảm: 5/88
+ Biết kết hợp đọc - Hiểu trong tự học ở nhà: 4/88
+ Những hạn chế đó gây không ít khó khăn cho việc tổ chức các hoạt động
đọc - Hiểu văn bản trên lớp làm cho hiệu quả của việc tiếp cận và cảm thụ tác
phẩm văn chơng bị giảm đi.
+ Nguyên nhân của những hạn chế trên là do học sinh cha có sự rèn luyện th-
ờng xuyên, các em học sinh cha tự giác rèn kỹ năng đọc ở nhà, một số em chỉ chú
ý đọc thông văn bản theo kiểu đọc thuộc lòng ở tiểu học.
III/ Các giải pháp, biện pháp giải quyết vấn đề và kết quả đạt đợc.
1, Các giải pháp giải quyết vấn đề:
Trong dạy và văn học, đọc là một khâu quan trọng đối với hoạt động tiếp nhận
văn bản. Chính vì vậy việc rèn luyện kỹ năng đọc gắn liền với tìm hiểu, khám phá
văn bản là một việc làm hết sức cấp bách. Qua thực tế giảng dạy và nghiên cứu tài
liệu bản thân tôi đã rút ra đợc những giải pháp để rèn luyện kỹ năng đọc cho học
5
SKKN:Rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh THCS trong giờ
Đọc Hiểu văn bản
sinh nh sau:
Giải pháp 1: Trớc hết ngời giáo viên đứng lớp phải nhận thức rõ tính cấp thiết
của vấn đề, việc rèn luyện nâng cao kỹ năng đọc cho học sinh nhằm góp phần rèn

+ Xác định thể loại văn bản và những đặc trng của thể loại đó.
+ Đọc đúng thể loại, đọc diễn cảm văn bản.
+ Đọc kết hợp với tìm tòi, khám phá để hiểu tác phẩm dới sự hớng dẫn của
giáo viên.
BP3: Tổ chức tốt khâu đọc (tiếp xúc VB) đầu giờ học.
- Hớng dẫn cách đọc văn bản bằng nhiều cách:
Cho học sinh nêu cách đọc đã tìm hiểu ở nhà, đọc thử trớc lớp, lớp nêu nhận
xét, bổ sung, giáo viên kết luận nêu cách đọc sau đó đọc mẫu.
Với các văn bản thuộc thể loại mới học sinh cha đợc tiếp cận giáo viên nêu
cách đọc, đọc mẫu rồi tổ chức cho học sinh đọc.
+ Giáo viên cần đặc biệt chú đến việc đọc mẫu trên lớp, việc đọc mẫu của giáo
viên càng có chất lợng cao thì càng có tác dụng lớn trong việc khuyến khích học
sinh rèn luyện kỹ năng đọc của mình.
BP4: Kết hợp nhiều hình thức đọc với việc tổ chức cho học sinh tìm hiểu,
khám phá tác phẩm nh: Đọc thầm, đọc thành tiếng, đọc phân vai, đọc - phát hiện,
đọc - bình câu, đoạn hay, không tách rời hoạt động đọc với tìm hiểu tác phẩm bởi
âm vang ngôn ngữ là một dạng tác động rất hiệu quả với giờ học tác phẩm văn ch-
ơng.
IV/ Kết quả đạt đợc sau khi áp dụng các biện pháp
Trong quá trình giảng dạy tôi đã trực tiếp ứng dụng các giải pháp, biện pháp
nêu trên.
Kết quả qua ứng dụng thể nghiệm đã cho thấy rõ sự tiến bộ rõ rệt của học sinh
về kỹ năng đọc và năng lực cảm thụ tác phẩm văn chơng.
7
SKKN:Rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh THCS trong giờ
Đọc Hiểu văn bản
Thời điểm điều tra
TSHS
Kỹ năng đọc
Tốt Khá TB Yếu

Kỹ năng đọc của học sinh đợc nâng lên đã góp phần làm cho hiệu quả của
khâu cảm thụ văn học đợc nâng cao. Chất lợng học tập môn Ngữ văn từ đó đợc
nâng lên. Có thể lấy ví dụ sau để so sánh, đối chiếu làm nổi bật điều đó.
Khối lớp Thời điểm điều
tra
Điểm khảo sát
Giỏi Khá TB Yếu Kém
6
Đầu năm
Tổng số HS: 88 1 5 41 30 11
Cuối năm
Tổng số HS: 82 5 16 42 15 4
V/ Bài học khi thực hiện, vận dụng skkn
Trong qúa trình thực hiện và vận dụng SKKN, bản thân tôi rút ra đợc những
bài học sau:
8
SKKN:Rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh THCS trong giờ
Đọc Hiểu văn bản
- Để học sinh yêu thích học môn Ngữ văn thì ngời giáo viên phải là cầu nối
giữa các em với tác phẩm văn học.
- Giáo viên phải có tâm huyết thực sự với nghề, gần gũi yêu quý các em học
sinh
- Biết phát hiện khả năng cảm thụ văn chơng của học sinh, động viên khuyến
khích kịp thời (VD: Có thể ghi điểm cao khi học sinh có phát hiện mới, hay,
đúng)
* Việc thực hiện các giải pháp, biện pháp trong sáng kiến kinh nghiệm của
bản thân đã đem lại cho tôi một kết quả hài lòng về việc Đọc Hiểu văn bản
của học sinh. Sáng kiến kinh nghiệm trên giúp tôi có thể khẳng định rằng học
sinh hoàn toàn có khả năng cảm thụ văn bản bằng việc đọc, thảo luận, trả lời các
câu hỏi theo sự hớng dẫn, tổ chức hoạt động của ngời thầy và qua việc tự Đọc

vừa qua. Sáng kiến này chắc chắn sẽ còn nhiều hạn chế. Tôi không kỳ vọng nó
sẽ trở thành nguyên mẫu chung cho tất cả các giờ dạy và đợc áp dụng trong
nhiều trờng học chỉ xem đây nh một kinh nghiệm nhỏ đa ra để trao đổi cùng bạn
bè đồng nghiệp. Kính mong nhận đợc sự góp ý chân thành, thẳng thắn của Ban
lãnh đạo ngành, nhà trờng và bạn bè đồng nghiệp để cho sáng kiến kinh nghiệm
của bản thân tôi đợc đầy đủ và có tính khả thi hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Xuân Lạc, ngày 25 tháng 5 năm 2009
Xác nhận của BGH Ngời viết

Hoàng Thị Mai
10
SKKN:RÌn luyÖn kü n¨ng ®äc cho häc sinh THCS trong giê
§äc HiÓu v¨n b¶n–
11