Đề án kinh tế du lịch
Lời mở đầu.
Du lịch – ngành công nghiệp không khói đang là ngành kinh tế được trú trọng ở tất
các nước trên thế giới và ở Việt Nam – một đất nước có tiềm năng du lịch lớn, ngành
kinh tế phát triển với tốc độ chậm so với thế giới thì ngành du lịch càng được đầu tư phát
triển hơn. Du lịch phát triển kéo các ngành khách phát triển theo đặc biệt là ngành giao
thông vận tải. Hai ngành này có mối quan hệ mật thiết, chúng có thể cùng giúp đỡ nhau
phát triển hoạc kìm hãm sự phát triển của nhau.
Mục tiêu phấn đấu trong lâu dài là đưa đất nước ta thành một nước phát triển, hoàn
thành chỉ tiêu công nghiệp hóa – hiện đạ hóa đất nước. Muốn làm được điều đó trước hết
phải phát triển kinh tế những vùng miền còn gặp nhiều khó khăn như vùng núi Tây Bắc,
vùng Tây Nguyên hay các vùng sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số…. Vùng núi
Tây Bắc là nơi sinh sống của rất nhiều dân tộc khác nhau, điều kiện thiên nhiên nơi đây
rất khó để phát triển kinh tế, từ lâu Tây Bắc đã biệt lập hẳn với thế giới bên ngoài do có
địa hình hiểm trở gây khó khăn cho việc đi lại và giao lưu với các vùng kinh tế khác. Mặt
khác, nơi đây có rất nhiều tiềm năng để phát triển du lịch. Muốn du lịch phát triển thuận
tiện cần có những dự án đầu tư phát triển giao thông nơi đây. Chính vì vậy mà em đã
chọn đề tài: “Tác động tương hỗ giữa du lịch – giao thông và ảnh hưởng của nó tới
sự phát triển kinh tế vùng ở Tây Bắc”. Thông qua đề tài này, em muốn tìm hiểu thêm
về kinh tế Tây Bắc – những khó khăn mà nơi đây gặp phải khi phát triển kinh tế, xóa đói
giảm nghèo- và tìm ra phương hướng phát triển kinh tế ở Tây Bắc cho hợp lý với điều
kiện của vùng.
Du lịch, giao thông và kinh tế vùng có tác động mạnh mẽ đến nhau, du lịch kéo theo
sự phát triển của giao thông và kinh tế vùng nhưng một trong hai yếu tố này cũng có sức
ảnh hưởng lớn đến du lịch, chúng có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển của du
lịch. Chung quy lại, mục tiêu cuối cùng là phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo tại khu
Tây Bắc. Cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa du lịch và giao thông để đưa kinh tế vùng
phát triển.
Em xin chân thành cảm ơn thày Phạm Trương Hoàng đã giúp đỡ em hoàn thành đề
án môn học. Do kiến thức còn hạn chế nên bài viết của em còn nhiều sai sót, kính mong
nhận được sự góp ý, nhận xét của thày để bài làm của em hoàn thành tốt hơn. Em xin

bàn du lịch:
- Quan hệ tích cực: tại các địa bàn du lịch phát triển, hệ thống giao thông, cơ sở hạ
tầng luôn được đầu tư phát triển để có thể khai thác tốt tiềm năng du lịch vùng. Mạng
lười giao thông nơi đây vô cùng quan trọng đối với du lịch, giao thông tốt làm rút ngắn
khoảng cách về thời gian vận chuyển đi lại, tạo sự an toàn cho khách trong suốt cuộc
hành trình, để lại ấn tượng tốt đẹp cho du khách ngay từ những tiếp cận đầu tiên. Đối với
mỗi loại hình du lịch khác nhau thì sự đóng góp của giao thông phát triển ở những khía
cạnh khác nhau. Cần đảm bảo phát triển hệ thống giao thông đường bộ để thuận tiện cho
Phạm Thị Lệ Du lịch 47
2
Đề án kinh tế du lịch
việc đi lại, hay để phục vụ cho các hoạt động như du lịch địa hình, đua xe kết hợp với du
lịch tham quan; hay cần phải phát triển giao thông đường thủy để phục vụ các hoạt động
du lịch gắn với song nước như đua thuyền, lướt ván…; hệ thống đường hàng không
được đầu tư để đón khách quốc tế tới các khu du lịch…. Nói chung, du lịch phát triển tạo
đà cho ngành giao thông phát triển theo, đường xá được tu sửa lại, xây dựng nhiều tuyến
đường mới không chỉ có các tuyến đường quốc lộ mà ngay cả những tuyến đường vào
tận các bản làng cũng được làm mới.
- Quan hệ tiêu cực: tại nơi du lịch phát triển nhưng giao thông trì trệ hay tại nơi giao
thông phát triển nhưng hoạt động du lịch nơi đây chưa được khai thác nhiều cũng không
đem lại hiệu quả kinh tế cao. Một ngành không phát triển thì nó sẽ kìm hãm sự phát triển
của ngành kia. Du lịch có tiềm năng nhưng giao thông đi lại rất khó khăn, đường xá tại
điểm du lịch còn gồ ghề cũng hạn chế lượng khách du lịch, tiềm năng du lịch đó khi
không được khai thác nó sẽ bị thui chột, lãng phí nguồn tài nguyên. Mặt khác, giao thông
phát triển nhưng hoạt động du lịch nơi đó diễn ra dè dặt thể hiện sự không biết cách khai
thác các điều kiện tự nhiên của địa phương, làm giảm tác dụng của các tuyến đường này.
Có thể nói giao thông và du lịch luôn có những tác động khăng khít hai chiều, cùng
giúp đỡ lẫn nhau để phát triển. Đây là mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, vai trò và tầm
quan trọng của cả hai yếu tố này là ngang bằng nhau, không thể nói trong hai yếu tố đó
yếu tố nào quan trọng hơn. Chính quyền địa phương tại các nơi có tiềm năng du lịch cần

lịch phải là phát triển du lịch bền vững chính vì vậy yếu tố con người là một yếu tố rất
quan trọng trong việc phát triển du lịch. Chính sự chuyên nghiệp trong phong cách phục
vụ, cách giao tiếp thân thiện, ý thức bảo vệ môi trường của người dân địa phương đã là
cho điểm du lịch đó thêm hấp dẫn hơn. Mặt khác, du lịch giúp kiện toàn hệ thống quản lý
ở địa phương để quản lý tốt hoạt động du lịch tại nơi đó, đề ra những biện pháp phát
triển cụ thể đối với kinh tế xã hội cũng như đối với du lịch.
1.2.2. Ảnh hưởng của giao thông tới phát triển kinh tế vùng.
Giao thông là cầu nối giữa các vùng kinh tế với nhau, hệ thống giao thông có thuận
lợi thì hoạt động này mới diễn ra thường xuyên được. Hệ thống giao thông phát triển làm
cho kinh tế vùng phát triển đồng bộ hơn. Đường bộ giúp cho việc đi lại của người dân dễ
dàng hơn, giao lưu giữa các vùng kinh tế tốt hơn. Đường thủy giúp cho việc vận chuyển
hàng hóa bằng đường thủy tốt hơn, các vùng có các nhánh sông lớn chảy qua hay các
vùng giáp với biển việc lưu thông hàng hóa diễn ra nhanh chóng. Hoạt động giao lưu học
hỏi kinh nghiệm phát triển kinh tế giữa các vùng diễn ra đều đặn hơn…
Vai trò của giao thông tới phát triển kinh tế vùng rất to lớn, các vùng miền cần đầu
tư phát triển giao thông tạo điều kiện cho kinh tế phát triển thuận lợi. Giao thông không
chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà nó còn có ý nghĩa cả về mặt an ninh quốc phòng giúp ổn
định xã hội. Trượng trung lại những cái đó đều góp phần đưa kinh tế phát triển, nâng cao
đời sống của người dân.
1.2.3. Du lịch tác động tới kinh tế xã hội thông qua giao thông.
Du lịch – giao thông – kinh tế vùng, 3 vấn đề đó luôn tác động mạnh mẽ đến nhau,
mục tiêu cuối cùng của các hoạt động đó là làm cho kinh tế xã hội phát triển. Sự phát
triển của giao thông là điều kiện làm tiền đề thúc đẩy hai hoạt động kia phát triển, các
tỉnh thành có du lịch phát triển luôn coi giao thông là vấn đề then chốt, đang cố gắng, nỗ
Phạm Thị Lệ Du lịch 47
4
Đề án kinh tế du lịch
lực đầu tư mọi nguồn lực để phát triển giao thông. Giao thông phát triển giúp cho hoạt
động du lịch thuận lợi, mang lại thu nhập cho địa phương.
Trước hết, chúng làm cho kinh tế phát triển đồng đều và có sự vượt trội hơn ở các

rộng và liền nhau, gây ra trở ngại trong việc bố trí sản xuất, hình thành các vùng tập
trung hàng hóa lớn. Việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng ( giao thông, thủy lợi, xây
dựng…) rất tốn kém nhưng hiệu quả phát huy thấp, việc giao lưu kinh tế, đi lại giữa các
huyện, tỉnh trong vùng và ngoài vùng gặp rất nhiều khó khăn, nhiếu khi còn gây ra hậu
quả nghiêm trọng, lũ quét, sụt đất… đã diễn ra trong mấy năm gần đây ở Lai Châu, Sơn
La gây thiệt hại nhiều tỷ đồng tài sản của nhà nước và nhân dân. Trải qua nhiều thời kì,
Tây Bắc hầu như biệt lập với thế giới bên ngoài, là vùng đất chưa được nghiên cứu thật
đầy đủ và toàn diện.
2.1.2. Dân cư.
Về cơ bản Tây Bắc là không gian văn hóa của dân tộc Thái, nổi tiếng với nhiều điệu
múa xòa. Thái là dân tộc có dân số lớn nhất trong vùng. Ngoài ra, còn khoảng 20 dân tộc
khác như người Mường, H’Mông, Tày, Dao, Hà nhì….
Đây là vùng đất rộng, người thưa, mật độ dân cư thấp, lại phân bố không đồng đều,
có sự chênh lệch lớn giữa các vùng cao và vùng thấp, giữa thị xã, thị trấn và các vùng xa
xôi, hẻo lánh.
Là vùng có nguồn lao động dồi dào nhưng cơ cấu lao động còn rất đơn giản, chủ yếu
là lao động nông nghiệp. Sự phân công lao động chưa rõ rệt. Cần có kế hoạch khai thác
Phạm Thị Lệ Du lịch 47
6
Đề án kinh tế du lịch
và sử dụng hợp lí nguồn lao động của vùng trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội ở
vùng này.
Trình độ dân trí nhìn chung còn thấp và không đồng đều giữa các dân tộc và các tiểu
vùng, dân tộc Kinh, dân tộc Thái trình độ dân trí còn khá hơn. .Số người được đào tạo là
người dân tộc ít người còn quá ít, trình độ văn hóa giữa các vùng cũng khá chênh lệch,
người Kinh hầu như không còn người mù chữ, số người có trình độ văn hóa cấp một, cấp
hai cũng tương đối nhiều. Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên vẫn ở mức cao ( 3,1 % năm). Hiện
nay còn 49,6% số người trong độ tuổi lao động còn mù chữ, số người được đào tạo ở
trình độ cao đẳng và đại học so với cả nước chỉ chiếm 1.7%, đang là trở ngại lớn trong
quá trình đổi mới và tiếp thu khoa học, kỹ thuật, chuyển giao công nghệ vào sản xuất và

Các ngành tài chính, ngân hàng, bảo hiểm hoạt động yếu, du lịch tuy có tiềm năng nhưng
chưa được phát huy đầy đủ. Công tác giáo dục, y tế, văn hóa, xã hội còn yếu kém… đây
đang là vấn đề nổi cộm cần quan tâm. Đời sống nhân dân vùng sâu, xa, biên giới còn gặp
nhiều khó khăn, phân hóa giầu nghèo rõ rệt.
2.2. Du lịch Tây Bắc.
2.2.1. Tiềm năng du lịch Tây Bắc.
Tây Bắc là vùng đất có bề dày văn hóa lịch sử và nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, là
nơi ghi dấu quá trình dựng nước và giữ nước hào hùng của dân tộc. Cảnh quan hùng vĩ
và hệ sinh thái phong phú là yếu tố hấp dẫn, thu hút du khách. Đây cũng là một vùng đất
vừa hùng vĩ, thâm nghiêm; vừa quyến rũ, đầy tiềm ẩn giữa thiên nhiên xanh ngắt; vừa
già (thuộc kỷ nguyên đại vô sinh từ 1.800 triệu năm trước) vừa trẻ (với vẹn nguyên vẻ
hoang sơ). Tây Bắc từ thuở hồng hoang thiên nhiên đã để lại bao điều kỳ thú, cho đến
nay con người đã khai phá, đã hiểu nhiều điều, nhưng Tây Bắc vẫn mang trong nó những
bí ẩn mà khó ai có thể hiểu hết.
Chính những yếu tố đó đã làm nên sức hấp dẫn của du lịch Tây Bắc, các loại hình du
lịch ở đây rất phát triển, góp phần thúc đẩy kinh tế vùng phát triển. Mỗi loại hình du lịch
lại có những tiềm năng và thế mạnh riêng nhưng tượng trung lại nó đã làm nên nét độc
đáo của du lịch Tây Bắc.
2.2.1.1. Du lịch mạo hiểm.
Một lần lên Tây Bắc du khách sẽ không thể cưỡng lại sự cuốn hút của cảnh sắc trời
mây cũng như những đặc trưng văn hóa và sự hiếu khách của con người nơi đây. Không
chỉ sắc màu của các tộc người với nhiều phong tục lạ, mà còn là núi non trùng điệp quấn
quít mây bay. Ai đã từng qua Tây Bắc dù chỉ một lần cũng thấy choáng ngợp trước vẻ
đẹp thiên nhiên hùng vĩ còn nguyên sơ nơi đây. Những rừng cây rậm rạp hoang vu và kỳ
ảo, những con suối vừa hiền hòa vừa dữ dội len lỏi giữa các khe đá, miên man qua năm
tháng với khúc nhạc rừng bất tận.
Dù đi theo đường nào thì đến cửa ngõ của vùng Tây Bắc hai bên đường vẫn là núi, là
đồi, là rừng già bạt ngàn. Núi cao sừng sững, mạch núi kéo dài tận miền Trung. Núi cao
tạo nên những con đèo dài cả chục cây số như Pha Đin, Lũng Lô, hay Ô Qui Hồ, Mộc
Châu.

phá tự nhiên của khách du lịch.
Đến với Tây Bắc, điều đầu tiên tạo ấn tượng đặc biệt với khách du lịch đó là rừng.
Rừng già, rừng tái sinh trải dài hút tầm nhìn. Dân gian có câu “rừng vàng” quả là đúng
với rừng Tây Bắc. Rừng có lim, sến mà gỗ cứng như sắt như thép, không sợ nắng mưa,
hoặc ràng lá kim như thông, pơ mu gỗ thơm nồng nàn ngây ngất say, rồi rừng tre, rừng
nứa… Rừng Tây Bắc còn là nơi trú ngụ của nhiều loài thú quí, gấu, hổ, hươu, nai…
Theo những khảo sát gần đây, trong hệ núi Hoàng Liên có đến 16 loài thú được ghi trong
sách đỏ thế giới có nguy cơ tuyệt chủng đang cần được bảo vệ.
Phạm Thị Lệ Du lịch 47
9
Đề án kinh tế du lịch
Giữa cảnh núi rừng thỉnh thoảng bắt gặp những đồng lúa rộng lớn như Mường
Thanh, Quang Huy hay những đồi chè bạt ngàn ở Nghĩa Lộ, Yên Bái, những đồng cỏ
nhởn nhơ đàn bò gặm cỏ như ở Mộc Châu…
Những du khách yêu thích du lịch sinh thái vùng cao sẽ có nhiều cơ hội ngắm nhìn
những vẻ đẹp hoang sơ của những nhành phong lan rừng, những đỉnh núi cao mây vờn,
những dòng suối nước trong veo và cả tấm lòng chân chất, hiếu khách của người dân bản
xứ. Hương vị thơm nồng của rượu cần hòa quyện cùng điệu xòe bên ánh lửa bập bùng sẽ
còn lưu giữ mãi trong lòng du khách. Mùa xuân về, hoa ban nở trắng càng tô thêm vẻ
đẹp của núi rừng Tây Bắc trên suốt cuộc hành trình về với Sơn La. Hoa nở trắng trời,
trắng rừng, hoa xuống tận thung sâu, hoa trắng quanh ta. Những cánh hoa trắng muốt
mỏng manh, hương thơm không gay gắt, chỉ dịu nhẹ thoang thoảng trong gió xuân.
Người Mông, một dân tộc khá đông ở vùng Tây Bắc gọi hoa ban là hoa của người già:
người già nhìn hoa ban mà ngỡ mình trở về thời son trẻ, đang ở độ tuổi thanh xuân của
các cô gái mặc váy lanh trắng trẩy hội, hoặc xuống chợ cùng bạn tình.
Thiên nhiên đã ban tặng cho Điện Biên một hệ sinh thái liên hoàn với những
hồ nước được bao quanh bởi các cánh rừng nguyên sinh. Trong đó phải kể đến
động Pa Thơm, suối nước khoáng Hua Pe, U Va, Mường Luân... Đáng chú ý nhất
là hồ Pa Khoang với diện tích 600ha với một hệ thống các đảo nhỏ đã có quy
hoạch. . U Va có núi non trùng điệp, hồ U Va rộng trên 73.000m2 có suối khoáng

nhân ngàn đời của vùng Tây Bắc. Mỗi dân tộc có nét riêng trong cuộc sống, nhưng tất cả
cũng có cái chung là cần cù, là sáng tạo. Mỗi dân tộc đều góp một phần vào kho tàng văn
hoá hết sức phong phú, để lại một nền nghệ thuật với những bài ca, điệu múa và những
huyền thoại, truyện thơ, trường ca đặc sắc. Chỉ với “Xống chụ xôn xao” (Tiễn dặn người
yêu) – thiên tình sử dài cả ngàn câu của người Thái hoặc hơn hai vạn câu trong bản
trường ca “Đẻ đất đẻ nước” - thiên thần thoại xen lẫn dã sử của người Mường kể lại
chuyện đất trời từ thuở hồng hoang khai thiên lập địa có thể thấy phần nào kho tàng văn
hóa vô cùng giàu có của các dân tộc Tây Bắc.
Không chỉ đắm mình trong cảnh sắc, du khách còn được ngỡ ngàng trước những
phong tục, lễ hội truyền thống của vùng núi quyến rũ này. Những buổi hát đố chữ, hát
Bỏ bộ, những điệu sli, điệu lượn, giọng then ngọt ngào cùng tiếng sáo réo rắt mãi là
những thanh âm không thể phai.
Một hoạt động không thể thiếu trong sinh hoạt của người Thái đó là múa xòe. Múa
xòe là một sinh hoạt văn hoá đặc sắc, một điệu múa phổ biến trong cộng đồng người
Thái Tây Bắc. Múa xòe còn có tên khác là "Xe khăm khen" (múa cầm tay). Múa xòe biểu
hiện sự đoàn kết thân thiện gắn bó, có tính tập thể, dân chủ cao, nên mọi người Thái đều
biết múa xòe và yêu thích nghệ thuật xòe của dân tộc. Múa xòe là di sản văn hoá quý giá
của người Thái có sức sống bền vững trong nhân dân. Múa xòe là biểu tượng tình yêu
của dân tộc Thái, từ yêu cuộc sống lao động cần cù, đến tình yêu đôi lứa, người Thái tổ
chức múa xòe trong hội xuân, hội mùa, hội cưới….
Không chỉ có múa xòe, nét văn hóa của người Thái còn được thể hiện qua lối kiến
trúc độc đáo của nhà sàn. Nhà sàn của người Thái là một công trình kiến trúc tài hoa, hòa
đồng với thiên nhiên. Từ kiến trúc xây dựng đến nghệ thuật trang trí đều bắt nguồn từ
thực tế cuộc sống khách quan được cách điệu hóa đạt tới trình độ thẩm mỹ cao.
Phạm Thị Lệ Du lịch 47
11
Đề án kinh tế du lịch
Ngoài ra, khách còn được tìm hiểu về cách dệt thổ cẩm của các thiếu nữ ở đây. Ngủ
lại đêm tại nhà sàn, khách du lịch được thưởng thức rất nhiều món ăn hấp dẫn, được dự
những đêm sinh hoạt văn nghệ cồng chiêng, uống rượu cần... Tất cả làm nên một vẻ đẹp

phương, được thưởng thức những món ăn dân tộc, du khách, các nhà nghiên cứu lịch sử,
khảo cổ có thể quan tâm đến các địa chỉ như: Di tích hang muối (thị trấn Mường khến,
Phạm Thị Lệ Du lịch 47
12
Đề án kinh tế du lịch
huyện Tân lạc): Nơi cư trú của người nguyên thuỷ. Di tích hang Khoài (huyện Mai
châu): Niên đại kỹ nghệ cuội Việt Nam của người nguyên thuỷ. Khu mộ cổ Đống thếch
(xã Vĩnh Đồng , huyện Kim Bôi): Là khu mộ cổ của dòng họ Đinh người Mường. Di tích
hang Chùa có cảnh quan đẹp vơi nhiều áng thơ văn cổ khắc trên vách núi.
Nằm trong quần thể di tích cần bảo tồn trong lòng hồ thủy điện Sơn La, đáng chú ý
nhất là bia Lê Lợi- dấu ấn một thời của nghĩa quân nhà Lê đi dẹp loạn, giữ yên bờ cõi-
nằm trên vách núi dựng đứng ven sông Đà thuộc địa phận xã Lê Lợi, huyện Sìn
Hồ cạnh dinh thực "vua Thái" Đèo Văn Long. Sau khi thuỷ điện Sơn La tiến
hành ngăn dòng dâng nước, bia Lê Lợi sẽ nằm dưới có nước tới 10m. Dự án di
chuyển, tu bổ tôn tạo di tích lịch sử bia Lê Lợi sẽ đưa di tích lịch sử này lên trên
mực nước, song lại không quá xa vị trí cũ để giữ lại không gian, tôn trọng lịch sử.
Di dời đến địa điểm mới, song di tích lịch sử này vẫn nằm gần phế tích dinh thự
"vua Thái" Đèo Văn Long là một trong những di tích đang được ngành văn hoá
xây dựng dự án tôn tạo trong quần thể khu di tích lịch sử phát triển tua du lịch
lòng hồ, tham quan đập thuỷ điện Nậm Nhùn trong tương lai.
Đến Sơn La, một địa chỉ bạn không thể bỏ qua là nhà ngục Sơn La - nơi hàng
nghìn cán bộ cách mạng từng bị giam cầm và có tới gần 200 đồng chí lãnh đạo các
cấp của VN đã trưởng thành từ đó. Bảo tàng Sơn La sẽ cho bạn thấy những nét
văn hoá đặc sắc của 14 dân tộc anh em sống ở Sơn La với hàng trăm di vật từ thời
kỳ tiền sử, sơ sử được tìm thấy tại địa phương. Gần 1.000 bản sách được ghi chép
bằng chữ Thái cổ ở nhiều thể loại (sử thi, trường ca, truyện thơ dân gian...) và
nhiều hiện vật của nghề thủ công mỹ nghệ truyển thống hiện vẫn còn lưu giữ.
Có thể khẳng định, vùng Tây Bắc của Tổ quốc là nơi hội tụ đầy đủ những điều kiện
cần và đủ để trở thành tuyến du lịch quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch của
đất nước. Công việc quan trọng của chính quyền và người dân địa phương lúc này là