Bài 23
Bài 23
PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP
PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP
THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO VỆ TỔ QUỐC
THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO VỆ TỔ QUỐC
CUỐI THẾ KỶ XVIII
CUỐI THẾ KỶ XVIII
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong yêu cầu HS nắm được.
1. Kiến thức
- Thế kỷ XVI – XVIII đất nước bị chia làm 2 miền
có chính quyền riêng biệt mà hầu như các tập đoàn
phong kiến thống trị không còn khả năng thống nhất
lại.
- Trước tình trạng khủng hoảng của chế độ phong
kiến ở cả 2 miền, nguy cơ chia cắt càng gia tăng, phong
trào Tây Sơn, trong quá trình đánh đổ các tập đoàn
phong kiến đang thống trị, đã xoá bỏ tình trạng chia
cắt, bước đầu lại đất nước.
- Trong quá trình đấu tranh của mình, phong trào
nông dân còn hoàn thành thắng lợi 2 cuộc kháng chiến
(chống Xiêm và chống Thanh) bảo vệ nền độc lập dân
tộc, góp thêm những chiến công huy hoàng vào sự
nghiệp giữ nước anh hùng của dân tộc.
2. Tư tưởng
- Giáo dục lòng yêu nước đấu tranh cho sự nghiệp
bảo vệ toàn vẹn đất nước.
- Tự hào về tinh thần đấu tranh của người nông
dân Việt Nam.

cần nắm vững
Hoạt động 1: Cả lớp – Cá
nhân
- GV: Giới thiệu sơ lược về
tình trạng khủng hoảng của
chế độ phong kiến ở đàng
Ngoài; giữa thế kỷ XVIII chế
độ phong kiến Đàng Ngoài
làm vào cuộc khủng hoảng
trầm trọng: Ruộng đất bị địa
chủ chiếm đoạt, thuế khoá
nặng nề, quan lại tham nhũng,
đời sống nhân dân sa sút
nghiêm trọng, phong trào đấu
tranh của nông dân bùng lên
rầm rộ, tiêu biểu có cuộc khởi
I. Phong trào Tây Sơn
và sự nghiệp thống
nhất đất nước (cuối thế
kỉ XVIII)
Các hoạt động của thầy và
trò
Những kiến thức HS
cần nắm vững
nghĩa của Nguyễn Danh
Phương, Nguyễn Hữu Cầu,
Hoàng Công Chất, Lê duy
Nhật (HS được học ở cấp 2).
- GV tiếp tục giới thiệu về
tình trạng của chế độ phong

phương Tây lúc bấy giờ "gạo
đắt như vàng, tình trạng đói
khổ bày ra lắm cảnh thương
tâm khó tả, các xác chết chồng
chất lên nhau". Phong trào
nông dân bùng nổ ở Đàng
Trong.
- GV kết luận:
+ HS nghe, ghi chép.
+ GV yêu cầu HS theo dõi
SGK để thấy được diễn biến
chính của phong trào nông
dân Tây Sơn và vai trò của
khởi nghĩa Tây Sơn.
+ HS theo dõi SGK phát
biểu.
+ GV bổ sung, kết luận về
những nét chính của phong
trào Tây Sơn.
- GV có thể đàm thoại với
HS về 3 anh em Nguyễn
Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn
Lữ: gốc họ Hồ, lớn lên gặp lúc
Quốc phó Trương Thúc Loan
(Bình Định).
+ Từ một cuộc khởi
nghĩa nhanh chóng phát
triển thành phong trào
lật đổ chúa Nguyễn ở
Đàng Trong.

SGK để thấy được nguyên
nhân, diễn biến, kết quả của
II. Các cuộc kháng
chiến ở cuối thế kỉ
XVIII
1. Kháng chiến chống
Các hoạt động của thầy và
trò
Những kiến thức HS
cần nắm vững
cuộc kháng chiến chống quân
Xiêm 1785.
- HS theo dõi SGK phát
biểu.
- GV bổ sung, kết hợp với
sử dụng lược đồ chiến thắng
Rạch Gầm, Xoài Mút để trình
bày về cuộc kháng chiến
chống quân Xiêm, sau đó GV
chốt ý:
+ Nghĩa quân Tây Sơn đã
bắt giết 2 chúa là Nguyễn
Phúc Dương và Nguyễn Phúc
Thuần. Còn lại một người
cháu của chúa Nguyễn là
Nguyễn Anh chạy thoát.
Trong hai năm 1782 – năm
1783 Nguyễn Huệ đã hai lần
đem quân đánh Nguyễn Anh ở
Gia Định. Cùng đường

diệt gần 4 vạn quân Xiêm, thể
hiện tài tổ chức, cầm quân của
Nguyễn Huệ. Chiến thắng này
đã khiến “người Xiêm sau
trận thua năm Giáp Thìn
(1785) ngoài miệng thì nói
khoác nhưng trong bụng thì sợ
- Năm 1785 Nguyễn
Huệ đã tổ chức trận
đánh phục kích Rạch
Gầm – Xoài Mút (trên
sông Tiền – tỉnh Tiền
Giang) đánh tan quân
Xiêm, Nguyễn Anh phải
chạy sang Xiêm.
Các hoạt động của thầy và
trò
Những kiến thức HS
cần nắm vững
quân Tây Sơn như sợ cọp”.
Chiến thắng đã đập tan mưu
đồ xâm lược của quân Xiêm,
nêu cao ý thức dân tộc của
phong trào Tây Sơn.
Hoạt động 3: Cả lớp, cá
nhân
- Gv giảng bài: sau khí đánh
,thắng quân Xiêm, 1786
Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc
tiêu diệt họ Trịnh. Họ Trịnh

diễn biến cuộc kháng chiến
chống Thanh, phát biểu.
- GV bổ sung, kết luận,
giảng giải thêm: Việc làm của
Lê Chiêu Thống chứng tỏ
triều đình phong kiến nhà Lê
không thể duy trì được nữa.
Mặc dù Nguyễn Huệ đã rất cố
gắng phù Lê. Trước tình hình
đó, Nguyễn Huệ đã lên ngôi
Hoàng đế ngày 25-11-1788.
- GV đọc bài hiểu dụ của
vua Quang Trung trong SGK
trang 107 để giúp HS thấy
được mục tiêu của cuộc tiến
quân ra Bắc lần này và ý
- Năm 1788 Nguyễn
Huệ lên ngôi Hoàng Đế,
lấy niên hiệu là Quang
Trung chỉ huy quân tiến
ra Bắc.
- Mùng 5 Tết 1789 nghĩa
quân Tây Sơn giành
chiến thắng vang dội ở
Ngọc Hồi – Đống Đa
tiến vào Thăng Long
đánh bại hoàn toàn quân
xâm lược.
- Phong trào nông dân
Tây Sơn đã bước đầu

Hoạt động 5: Cả lớp, cá III. Vương triều Tây
Các hoạt động của thầy và
trò
Những kiến thức HS
cần nắm vững
nhân
- GV trình bày về sự thành
lập Vương triều Tây Sơn 1778
nhưng không giải quyết được
các yêu cầu Lịch sử, phong
trào khởi nghĩa vẫn tiếp tục.
- GV trình bày tiếp sự kiện
Nguyễn Huệ lên ngôi 1788.
- HS nghe, ghi chép.
- GV yêu cầu HS theo dõi
SGK các chính sách của vua
Quang Trung.
- HS theo dõi, bổ sung, kết
luận về những chính sách của
vua Quang Trung.
- HS nghe, ghi chép.
GV minh hoạ về chính sách
đối ngoại của Quang Trung.
Sau khi đánh tan 29 vạn quân
Thanh, Quang Trung cử Ngô
Văn Sở và Phan Huy Ích sang
trung quốc cầu phong, lập lại
hoà bình để xây dựng đất
nước. Nhà Thanh đã giảng
Sơn

- HS suy nghĩ trả lời.
- GV kết luận: Những chính
sách của Quang trung mang
tính chất tiến bộ, thể hiện ý
tưởng mới của một ông vua
muốn thực hiện những chính
sách tiến bộ của ông chưa có
ảnh hưởng lớn trên phạm vi cả
nước. Năm 1792 Quang
Trung đột ngột qua đời, sự
nghiệp thống nhất đất nước,
đưa đất nước thoát khỏi khủng
hoảng chưa thành.
- Năm 1792 Quang
Trung qua đời.
- Năm 1802 Nguyễn
Anh tấn công các vương
triều Tây Sơn lần lượt
sụp đổ.
4. Củng cố
Vai trò của Nguyễn Huệ và phong trào nông dân
Tây Sơn.
5. Dặn dò
- HS học bài, làm bài tập SGK (109).
- Sưu tầm tranh ảnh về những công trình nghệ
thuật thế kỷ XVI – XVIII.