Các giai đoạn lịch sử của Hội liên hiệp Thanh niên Việt Nam
Quá trình thành lập Hội LHTN VN giai đoạn 1946 – 1954
Ngày 27/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 38 về việc thành lập Nha Thanh niên và thể thao
(trước đó có Bộ Thanh niên và thể thao). Người chỉ thị cho: Nha thanh niên và thể thao xúc tiến chuẩn bị
thành lập Đoàn Thanh niên Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu đoàn kết, tập hợp mọi tầng lớp thanh niên Việt
Nam phục vụ sự nghiệp “kháng chiến và kiến quốc”. Tháng 6/1946, Tổng đoàn Thanh niên Việt Nam ra đời,
sau đổi tên thành Liên đoàn Thanh niên Việt Nam, là một tổ chức rộng rãi cho mọi thanh niên yêu nước tự
nguyện đứng vào hàng ngũ của Liên đoàn do Đoàn Thanh niên cứu quốc làm nòng cốt. Ngay sau khi ra đời,
Liên đoàn thanh niên Việt Nam tuyên bố gia nhập mặt trận Việt Minh. Liên đoàn kêu gọi và động viên các
tầng lớp thanh niên tham gia các phong trào lớn do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ đề ra.
Với khẩu hiệu “Tấc đấc, tấc vàng”, Liên đoàn cùng Đoàn thanh niên cứu quốc tổ chức các “Đội sản xuất
thanh niên” ở khắp thành thị và nông thôn. Đội sản xuất thanh niên tích cực khai hoang, vỡ hóa, bảo vệ đê
điều, trồng cây lương thực ngắn ngày để cứu đói cho đồng bào.
Liên đoàn thanh niên Việt Nam cùng Đoàn thanh niên cứu quốc vận động hàng chục vạn đoàn viên, hội viên
trong cả nước tham gia phong trào “Bình dân học vụ”, đi về nông thôn tổ chức dạy học cho người chưa biết
chữ. Danh hiệu “Chiến sĩ diệt dốt” được Liên đoàn khen tặng cho các cán bộ, hội viên mở được nhiều lớp dạy
chữ.
Liên đoàn thanh niên Việt Nam cùng Đoàn thanh niên cứu quốc vận động hàng vạn cán bộ, đoàn viên, hội
viên tham gia xây dựng lực lượng vũ trang của nhà nước cách mạng và phát động phong trào “Nam tiến” sát
cánh cùng đồng bào và thanh niên miền Nam chiến đấu chống thực dân Pháp xâm lược.
Trong dịp sang Pháp với tư cách là thượng khách của Chính phủ Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giới thiệu về
sự ra đời của Liên đoàn thanh niên Việt Nam và những cống hiến của Liên đoàn với Liên đoàn thanh niên
dân chủ thế giới (FMJD). Sau đó, Liên đoàn thanh niên Việt Nam được Liên đoàn thanh niên dân chủ thế giới
kết nạp là thành viên chính thức từ năm 1946.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Đoàn Thanh niên được thành lập ở hầu hết các địa phương trong cả
nước.
Ngày 07/01/1947 Xứ ủy Nam Bộ đã lãnh đạo Hội nghị thành lập Liên đoàn thanh niên Việt Nam ở Nam Bộ.
Mùa hè năm 1949, tại Hội nghị thanh vận toàn quốc, đồng chí Hoàng Quốc Việt đã truyền đạt chỉ thị của Bác
Hồ và đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh về việc củng cố và mở rộng tổ chức Liên đoàn thanh niên Việt
Nam.
Cuối năm 1949 cho đến đầu năm 1950, Liên đoàn thanh niên Việt Nam Nam Bộ đã phát động cuộc đấu
niên tình nguyện, khắc phục hậu quả chiến tranh. Riêng tại Hà Nội, đã có gần 2 vạn hội viên và thanh niên
xin tình nguyện gia nhập các đội xung phong khắc phục hậu quả chiến tranh. Tại Nam Định, 2000 hội viên
và thanh niên tham gia ngày làm sạch, đẹp thành phố để kỷ niệm ngày quốc tế chống chủ nghĩa thực dân
(21.2).
Trong 2 năm, 1995 và 1956, theo lời kêu gọi của Ban chấp hành Trung ương Hội, đã có 5 vạn lượt cán bộ,
hội viên, thanh niên trên khắp miền Bắc xung phong tham gia phong trào xóa mù chữ cho đồng bào và
thanh niên ở các vùng bị địch tạm chiếm trước đây. Đến tháng 10/1956, tính riêng trong ba thành phố Hà
Nội, Hải Phòng, Nam Định đã có 617.000 người được xóa mù chữ. Thành tích này đã được đồng chí Nguyễn
Chí Thanh gửi thư khen ngợi các đơn vị của Liên đoàn có nhiều cán bộ, hội viên tham gia phong trào đạt kết
quả tốt.
Để tổng kết công tác Liên đoàn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và sau 2 năm thực
hiện công cuộc hàn gắn vết thương, khôi phục kinh tế đồng thời mở rộng khối đại đoàn kết thanh niên trong
thời kỳ mới theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 8/10/1956 Đại hội đại biểu toàn quốc Liên đoàn
thanh niên Việt Nam lần thứ 2 được triệu tập tại thủ đô Hà Nội. Với ý nghĩa mở rộng khối đại đoàn kết thanh
niên, tăng thêm các thành viên tập thể của mặt trận đoàn kết tập hợp thanh niên (ở vùng tự do và vùng mới
giải phóng), Đại hội lần thứ 2 của Liên đoàn thanh niên Việt Nam quyết định thành lập Hội Liên hiệp Thanh
niên Việt Nam coi Đại hội này là Đại hội lần thứ nhất thành lập Hội. Tham dự Đại hội có Chủ tịch Hồ Chí Minh
cùng các đồng chí Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Quốc Việt. Huấn thị tại Đại hội,
Bác Hồ dạy “…Ngày nay, thanh niên là công dân của nước Việt Nam độc lập. Chính vì là người chủ tương lai,
cho nên thanh niên ta phải đoàn kết chặt chẽ, phấn đấu anh dũng vượt mọi khó khăn, thi đua giúp sức vào
sự nghiệp xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh…”.
Đại hội đã bầu ra Ban chấp hành Trung ương Hội gồm 52 đồng chí do Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch làm Chủ tịch.
Từ sau Đại hội thành lập Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam 1956 cho đến năm 1960 là thời gian tổ chức
Đoàn – Hội có nhiều cống hiến xuất sắc trên mặt trận lao động sản xuất, tham gia xây dựng quân đội cũng
như các hoạt động văn hóa xã hội khác:
- 10 vạn lượt đoàn viên, hội viên, thanh niên trực tiếp tham gia khôi phục 5 tuyến đường sắt từ thủ đô Hà
Nội tỏa đi các địa phương trên miền Bắc.
- 5 vạn lượt đoàn viên, hội viên tham gia lực lượng thanh niên xung phong di xây dựng đường bộ các nông
trường, công trường, nhà máy mới.
- Hơn 3 vạn giáo viên văn hóa, bao gồm bổ túc văn hóa cấp 1 và cấp 2 là cán bộ đoàn viên, hội viên, thanh
phong trào “Ba sẵn sàng”, trong đó gần 2 triệu lượt đoàn viên, hội viên gia nhập quân đội và hơn 1 triệu lượt
đã vượt Trường Sơn vào Nam cùng đồng bào, đồng chí tham gia chiến đấu giải phóng miền Nam.
Ngày 21/6/1965, Thủ tướng Chính phủ ra chỉ thị cho phép thành lập Đội thanh niên xung phong chống Mỹ,
cứu nước tập trung. Cũng trong 10 năm (1965 – 1975) đã có 14 vạn lượt đoàn viên, hội viên thanh niên
tham gia thanh niên xung phong. Chiến công to lớn của anh, chị em là góp hàng chục triệu ngày công dưới
mưa bom bão đạn của kẻ thù xây dựng gần 20.000 km đường ngang, dọc nối liền hậu phương lớn và tiền
tuyến lớn. Con đường huyền thoại Hồ Chí Minh đã được giữ vững thông suốt trong mọi tình huống với sự hy
sinh của hàng vạn cán bộ, đội viên thanh niên xung phong.
Trong những năm tháng chống Mỹ, cứu nước vĩ đại và vô cùng quyết liệt, tổ chức Hội Liên hiệp Thanh niên
Việt Nam đã góp công sức to lớn cổ vũ, giáo dục, tổ chức hàng triệu hội viên, thanh niên tham gia phong
trào “Ba sẵn sàng” gia nhập quân đội, tham gia thanh niên xung phong, dân quân tự vệ, chiến đấu và phục
vụ chiến đấu với tinh thần anh dũng vô song vì độc lập, tự do, thống nhất đất nước.
Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam còn phát huy tác dụng đoàn kết, tập hợp thanh niên các vùng giáo dân
theo đạo Thiên Chúa, các thanh niên Việt kiều mới về nước và tích cực hoạt động trên mặt trận đối ngoại.
Ở miền Nam nước ta, bất chấp chính sách đàn áp khủng bố dã man của Mỹ Diệm, các phong trào đấu tranh
đòi tự do, dân chủ, chống khủng bố liên tục được dấy lên trong các tầng lớp thanh niên từ thành thị đến
nông thôn. Năm 1957, đơn vị vũ trang chính quy đầu tiên ra đời ở chiến khu Đông Nam Bộ gồm toàn thanh
niên, tiếp đó là hàng loạt tiểu đoàn được thành lập ở Tây Ninh, Lâm Đồng, Bến Tre… Trong đó, nổi bật là
thành tích chiến đấu của đội nữ pháo binh trẻ huyện Châu Thành, Đội thanh niên xung phong Hoàng Lệ Kha,
…
Ngày 24/4/1962, tại căn cứ địa cách mạng Đại hội thành lập Hội Liên hiệp Thanh niên giải phóng miền Nam
do Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng làm nòng cốt đã chính thức khai mạc. Anh Trần Bạch Đằng được
bầu làm Chủ tịch Hội.
Từ đó, hệ thống tổ chức cơ sở của Hội được phát triển mạnh mẽ, nhất là trong các đô thị, Hội Liên hiệp Sinh
viên giải phóng (09/01/1961), Hội Học sinh giải phóng lần lượt ra đời và các tổ chức thanh niên khác như
đoàn sinh viên phật tử, đoàn học sinh công tác xã hội, Đội vũ trang quyết tử (26/3/1961)… được Hội Liên
hiệp Thanh niên giải phóng cử cán bộ nắm tổ chức và hướng dẫn hoạt động.
Ngày 24/5/1962, tòa án quân sự đặc biệt của Mỹ Diệm đưa ra xét xử và kết án tử hình và xử tù từ 5 năm
đến chung thân một số đồng chí Lê Quang Vịnh, Lê Hồng Tư, Lê Văn Thành, Huỳnh Văn Chính, với lý do
“chống lại cuộc bầu cử và mưu sát đại sứ Mỹ Nolting”. Tại phiên tòa, anh Lê Hồng Tư đã dõng dạc tuyên bố
của Hội Liên hiệp Thanh niên giải phóng miền Nam liên tục phát triển dưới nhiều hình thức đấu tranh chống
địch, vừa quyết liệt vừa phong phú. Đặc biệt, trong các đô thị lớn như Sài Gòn – Gia Định, Huế, Đà Nẵng,…
Hội Liên hiệp Thanh niên giải phóng đã tập hợp được hàng chục vạn thanh niên, học sinh, sinh viên tham gia
các phong trào chống địch khủng bố, cứu trợ đồng bào bảo vệ quyền lợi thanh niên, nhất là tuyên truyền
giác ngộ các bạn thanh niên hướng về cách mạng, đấu tranh chính trị và một bộ phận không nhỏ đã tự
nguyện ra vùng giải phóng tham gia quân đội, tham gia lực lượng thanh niên xung phong. Hội đã động viên,
tổ chức hàng triệu thanh niên, học sinh, sinh viên tham gia các cuộc nổi dậy trong cuộc tổng tiến công mùa
xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Hoạt động và cống hiến của Hội (1975 đến nay)
HOẠT ĐỘNG VÀ CỐNG HIẾN CỦA HỘI LHTN VIỆT NAM TRONG CÔNG CUỘC KHÔI PHỤ KINH TẾ, BẢO VỆ TỔ
QUỐC VÀ ĐỔI MỚI ĐẤT NƯỚC, PHẤN ĐẤU VÌ MỤC TIÊU DÂN GIÀU, NƯỚC MẠNH, XÃ HỘI CÔNG BẰNG,
DÂN CHỦ VÀ VĂN MINH (1975 – ĐẾN NAY)
1. Thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (1975 – 1986):
2. Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam với sự nghiệp đổi mới: xung kích, sáng tạo đi đầu trong sự nghiệp đổi
mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước (1986 – 1994)
3. Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước vì mục tiêu “Dân giàu,
nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” (1994- đến nay)
3.1 Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam lần thứ III (1994-2000)
3.2 Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam lần thứ IV (2000-2005)
3.3 Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam lần thứ V (2005-2010)