Lời mở đầu
Xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong hoạt động thơng mại quốc tế, là
phơng tiện thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Việc mở rộng xuất khẩu để tăng thu
nhập ngoại tệ cho tài chính, học tập kinh nghiệm quản lý, công nghệ, tạo điều kiện
phát triển cơ sở hạ tầng và phát huy nội lực là mục tiêu quan trọng nhất của chính
sách thơng mại. Nhà nớc đã và đang thực hiện các biện pháp thúc đẩy các ngành
kinh tế hớng theo xuất khẩu, khuyến khích t nhân mở rộng xuất khẩu để giải quyết
công ăn việc làm và tăng doanh thu cho đất nớc.
Đẩy mạnh sản xuất và sản xuất hàng TCMN sẽ mang lại lợi ích to lớn
không chỉ về kinh tế mà còn về văn hóa, xã hội. Hàng TCMN đem lại lợi nhuận
sau khi xuất khẩu rất cao so với nhiều nhóm hàng khác. Bên cạnh đó, phát triển
xuất khẩu hàng TCMN sẽ tạo việc làm cho rất nhiều lao động góp phần ổn định
kinh tế và làm giảm tệ nạn xã hội. Đồng thời, mở rộng xuất khẩu hàng TCMN còn
ý nghĩa giới thiệu với bạn bè thế giới biết thêm về nền văn hóa Việt Nam.
Công ty xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và Thủ công mỹ nghệ Hà Nội kể từ
ngày thành lập đến nay, công ty đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, có lúc t-
ởng chừng nh không vực dậy đợc song với sự nỗ lực cố gắng không mệt mỏi của
Ban lãnh đạo và toàn thể cán bộ công nhân viên, công ty đã từng bớc ổn định và
phát triển, đạt đợc những thành tựu nhất định. Nhng không dừng lại ở những gì đạt
đợc, công ty xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và Thủ công mỹ nghệ Hà Nội tiếp tục
tìm tòi nghiên cứu cho mình một hớng đi thích hợp để đảm bảo cho sự tồn tại và
phát triển lâu dài của công ty.
Trong bối cảnh nh vậy, tôi chọn đề tài Thực trạng và giải pháp trong hoạt
động xuất khẩu hàng TCMN tại công ty Artex Hà Nội với hy vọng đóng góp
một số ý kiến giúp đẩy mạnh hơn việc XK hàng TCMN truyền thống của Việt
Nam ra nớc ngoài.
Ngoài mục lục, lời mở đầu và kết luận đề tài đợc chia làm 3 chơng:
Chơng I: Khái quát hàng TCMN ở Việt Nam và quy trình tổ chức thực hiện
HĐXK mặt hàng này
-1-
Chơng II: Thực trạng hoạt động kinh doanh xuất khẩu tại công ty Artex- Hà Nội
Việt Nam. Tại sao ngời tiêu dùng lại đề cao tính thẩm mỹ của nghành hàng này
vậy? Lí do là chính các sản phẩm TCMN mang đậm chất văn hóa. Nó thờng biểu
đạt phong cảnh sinh hoạt, con ngời, cảnh quan thiên nhiên, lễ hội truyền thống,
quan niệm về tự nhiên Những nét chấm phá nghệ thuật trên tranh sơn mài, khảm
trai, tranh lụa đã thể hiện đất n ớc con ngời và tâm hồn tình cảm Việt Nam.
Thứ ba, Hàng TCMN để dùng nhiều hơn chơi. Việc các sản phẩm làm ra
ngoài việc xuất khẩu ra thị trờng nớc ngoài còn để tiêu dùng trong nớc. Bộ ấm
chén, bát đĩa, bình đựng rợu, rổ, bàn ghế, lụa thể hiện rõ công dụng của nó hàng
-3-
ngày. Vậy là, hàng TCMN không phải chỉ để ngắm, thởng thức mà còn đi sâu vào
đời thờng. Với nguyên liệu nh mây, tre, có ở trong n ớc, hàng TCMN đợc tập
trung ở các làng nghề, sản xuất theo lối truyền thống, quy trình sản xuất đơn giản,
chi phí sản xuất thấp, giá thành không quá cao so với thu nhập của ngời tiêu dùng
Việt Nam. Do vậy, các mặt hàng nh gốm sứ, đồ gỗ, hàng mây tre đan, hàng thổ
cẩm luôn song hành trong cuộc sống cùng con ng ời.
2.Tiềm năng phát triển của nghành hàng TCMN
Trong nền kinh tế thị trờng, đặc biệt sau thời kỳ đổi mới khi mọi đơn vị sản
xuất kinh doanh đợc phát huy quyền tự chủ, các mặt hàng TCMN truyền thống
không những không mất đi mà còn đứng vững, một số mặt hàng có thể mở rộng
quy mô sản xuất. Thời gian qua Nhà Nớc cũng đã quan tâm, khuyến khích phát
triển các làng nghề, thợ thủ công giỏi để khôi phục các làng nghề truyền thống.
Mang đậm nét truyền thống, văn hóa dân tộc, các sản phẩm TCMN đáp ứng
đợc nhu cầu về thởng thức những tinh hoa văn hóa của dân tộc, các khu vực địa lý.
Sự giao lu kinh tế và văn hóa, du lịch giữa các nớc ngày càng phát triển là những
cơ hội rất tốt để giới thiệu, đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu hàng TCMN.
Khi đánh giá tiềm năng phát triển sản phẩm cần phải nhìn nhận một cách
thỏa đáng. Tiềm năng phát triển cần dựa trên tiềm năng tiêu thụ của sản phẩm.
Hàng TCMN không những tiêu thụ tốt trong nớc mà còn đợc mở rộng ra cả ở nớc
ngoài.
Đối với thị trờng trong nớc, khi cuộc sống của ngời dân đợc nâng cao, sức
các làng nghề, phố nghề và đợc biểu hiện bằng những sản phẩm thủ công độc đáo.
Ngày nay, đất nớc đang trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa, máy móc
dần thay thế sức lao động của con ngời, các sản phẩm thủ công không mất đi mà
tồn tại, phát triển song song với công nghệ và sản phẩm hiện đại. Cùng với sự
phát triển đi lên của nền kinh tế, một số tiến bộ mới đã đợc áp dụng thay thế lao
động thủ công nh: công nghệ nhào trộn đất, dập, phay kim loại, bằng máy nh : lò
nung đốt bằng gas. Hơn nữa, sự phát triển của cơ sở hạ tầng, phơng tiện vận tải,
thông tin và kỹ thuật hiện đại nên sức lao động giảm, số lợng sản phẩm làm ra
nhiều hơn, chất lợng tăng. Do vậy, nhóm hàng TCMN nằm trong số 15 nhóm hàng
có kim ngạch xuất khẩu cao nhất của cả nớc với kim ngạch xuất khẩu đợc 235
-5-
triệu USD năm 2002 và 331 triệu USD năm 2003 ( tăng 40,8% ) đứng sau một số
hàng chủ lực của nền kinh tế nh: Cao su, cà phê, gạo, lạc nhân, hạt điều, chè, rau
quả, thủy sản, dầu thô, than đá, hàng dệt may, giày dép ( theo số liệu của Bộ Th-
ơng Mại)
Thị trờng xuất khẩu nghành hàng này ngày càng đợc mở rộng hơn bao gồm:
Nhật Bản, Singapore, Anh Nhà n ớc ta vẫn tiếp tục khuyến khích sản xuất các
mặt hàng TCMN trong tơng lai. Bởi lẽ, nhu cầu về mặt hàng này vẫn gia tăng trên
thị trờng thế giới và việc sản xuất mặt hàng này giúp Việt Nam phát huy đợc lợi
thế so sánh của mình về nguồn nguyên liệu sẵn có và nguồn lao động thủ công có
tay nghề mà giá nhân công lại rẻ.
4. Những thuận lợi, khó khăn trong sản xuất và xuất khẩu hàng TCMN
ở Việt Nam hiện nay.
4.1.Thuận lợi
Đầu tiên phải kể đến những nghệ nhân, thợ lành nghề có bàn tay tài hoa
tạo ra tất cả các mặt hàng nh gốm sứ, đồ gỗ, dệt lụa, mây tre đan, Con ng ời là
yếu tố quyết định trong việc tạo ra những sản phẩm TCMN tuyệt mỹ, độc đáo.
Trải qua nhiều thế hệ, bí quyết nghề luôn đợc các nghệ nhân tiền bối giữ gìn và
chỉ truyền cho những nhân tài trong dòng họ. Vì vậy, hàng trăm năm đã đi qua nh-
ng các sản phẩm TCMN vẫn tồn tại, phát triển và ngày càng tuyệt mỹ, độc đáo
hoạt động sản xuất kinh doanh hàng TCMN.
Số thợ giỏi có trình độ tay nghề ngày càng một ít đi. Lí do chính là bí quyết
nghề chỉ truyền cho một hoặc một số ít ngời có tài năng trong gia đình, không phổ
biến rộng nhằm tránh tình trạng rò rỉ bí quyết, vô tình tạo ra các đối thủ cạnh
tranh. Ngoài những khó khăn nêu trên còn nhiều khó khăn khác nh chất lợng sản
phẩm cha đồng đều, hệ thống thị trờng cha ổn định, tình trạng ô nhiễm môi tr-
ờng
Do vậy, chúng ta cần tận dụng những thuận lợi có đợc, đồng thời khắc phục các
khó khăn còn tồn tại để nghành hàng TCMN tiếp tục phát triển và tỏa sáng hơn
nữa.
-7-
II. Quy trình thực hiện HĐXK hàng TCMN.
Vì hàng TCMN là loại hàng hóa Nhà nớc khuyến khích XK nên doanh
nghiệp không phải xin giấy phép XK.
1. Chuẩn bị hàng hóa.
Quá trình chuẩn bị hàng XK gồm các khâu:
Thứ nhất, tập trung hàng XK đủ về số lợng. Phù hợp về chất lợng và đúng thời
điểm, tối u hóa đợc chi phí, là một hoạt động rất quan trọng của các doanh nghiệp
kinh doanh. Mỗi loại hình doanh nghiệp với các đặc trng khác nhau thì quá trình
này cũng khác nhau.
Thứ hai, bao gói hàng XK: đây là khâu quan trọng trong việc chuẩn bị hàng hóa
bởi nó hạn chế những tác động của môi trờng bên ngoài nhằm bảo vệ hàng hóa
trong quá trình vận chuyển, bảo quản đồng thời có tác dụng quảng cáo và hớng
dẫn tiêu dùng.
Thứ ba, kẻ ký mã hiệu hàng XK: đây là khâu cần thiết và là khâu cuối cùng
trong quá trình chuẩn bị hàng XK.Việc kẻ ký mã hiệu bảo đảm thuận lợi cho ph-
ơng pháp giao nhận và hớng dẫn phơng pháp, kỹ thuật bốc dỡ, vận chuyển và bảo
quản hàng hóa cho nhà NK.
2. Kiểm tra hàng XK
Trớc khi giao hàng ngời XK có nghĩa vụ phải kiểm tra hàng về chất lợng, số
quyết định của công chức hải quan. Tuy nhiên, tùy theo đặc điểm tình hình, những
quy định tại mỗi quốc gia và trong từng thời kỳ nhất định mà quy trình làm thủ tục
hải quan có thể đợc triển khai theo các bớc cụ thể khác nhau.
6. Giao hàng với phơng tiện vận tải
Hàng XK chủ yếu đợc giao bằng đờng biển và đờng sắt. Nếu hàng hóa đợc
giao bằng đờng biển, chủ hàng phải tiến hành các việc sau: Căn cứ vào các chi tiết
hàng XK, lập bảng đăng ký hàng chuyên chở cho ngời vận tải (Đại diện hàng hải,
hoặc thuyền trởng, công ty đại lý tàu biển ) để đổi lấy sơ đồ xếp hàng.
- Trao đổi với cơ quan điều độ cảng để nắm vững ngày giờ.
- Bố trí phơng tiện đem hàng vào cảng, xếp lên tàu.
- Lấy biên lai thuyền phó và đổi lấy vận đơn đờng biển. Vận đơn đờng biển
phải là vận đơn hoàn hảo. Nếu chuyên chở bằng đờng sắt chủ hàng phải đăng ký
-9-
với cơ quan đờng sắt để xin cấp toa xe cho phù hợp với tính chất và khối lợng hàng
hóa. Khi đã đợc cấp toa xe, chủ hàng tổ chức bốc xếp hàng, niêm phong cặp chì và
làm các chứng từ vận tải, trong đó chủ yếu là vận đơn đờng sắt.
7. Nghiệp vụ thanh toán
Trong thơng mại quốc tế có nhiều phơng thức thanh toán, chủ yếu các
doanh nghiệp áp dụng phơng thức thanh toán L/C hoặc T/T. Đối với khách hàng
truyền thống hay hàng hóa có giá trị không quá lớn mới áp dụng phơng thức T/T.
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng cho phơng tiện vận tải, doanh nghiệp cần
nhanh chóng lập bộ chứng từ để thực hiện thanh toán.
8. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại.
Nếu chủ hàng XK bị khiếu nại đòi bồi thờng, cần phải có thái độ nghiêm
túc, thận trọng trong việc xem xét yêu cầu của khách hàng ( ngời NK ). Việc giải
quyết phải khẩn trơng kịp thời và có tình có lý.
-10-
Chơng II
Thực trạng quy trình tổ chức thực hiện HĐXK hàng TCMN
thành sản phẩm, lãi hởng lỗ chịu. Do đó, bộ máy của công ty đã đợc thu gọn lại
không còn cồng kềnh nh trớc, công ty phải từng bớc giảm bớt lực lợng lao động
gián tiếp ( những cán bộ viên chức không đáp ứng đợc yêu cầu đổi mới của hoạt
động kinh doanh ) nên số lợng nhân viên giảm trong những năm gần đây còn 80
ngời, đồng thời các phòng ban nghiệp vụ đi vào hoạt động hiệu quả. Cơ cấu hoạt
động của công ty đợc thể hiện ở bảng 1 sau đây:
Bảng 1: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty Artex Hà Nội.
Bộ máy quản lý của công ty đợc tổ chức theo kiểu trực tuyến chức năng.
Mô hình này phù hợp với quy mô kinh doanh nhỏ, hơn nữa các mệnh lệnh, nhiệm
-12-
Giám đốc
Phó giám đốc tổ chức Phó giám đốc kinh doanh
Phòng nghiệp
vụ kinh doanh 1
Phòng nghiệp vụ
kinh doanh 2
Phòng nghiệp vụ
kính doanh 3
Phòng nghiệp vụ
kinh doang 4
Phòng tổ chức
hành chính
Phòng kế toán tài
vụ
Phòng tổng hợp thị
trường
P. phát triển TT và
mặt hàng mới
vụ và thông báo tổng hợp cũng đợc truyền từ lãnh đạo của công ty đến cấp cuối
cùng một cách dễ dàng.
Xuất khẩu các mặt hàng Thủ công- Mỹ nghệ, hàng công nghiệp, nông lâm
sản, sản phẩm dệt may .
Nhập khẩu nguyên liệu, vật t, máy móc, thiết bị và phơng tiện vật tải, hàng tiêu
dùng và thiết bị văn phòng.
Uỷ thác và nhận ủy thác các mặt hàng sản xuất trong và ngoài nớc.
Kinh doanh dịch vụ thơng mại: tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, kinh doanh
bất động sản làm việc theo quy định của pháp luật.
Nh vậy ta có thể thấy công ty Artex Hà Nội có chức năng đáp ứng nhu cầu
phát triển kinh tế, phục vụ đời sống nhân dân và tổ chức lu thông hàng hóa. Để
thực hiện tốt công tác, chức năng này công ty phải hoàn thành các nhiệm vụ:
Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch kinh doanh nhằm thực hiện tốt
mục đích và chức năng của công ty.
Nghiên cứu khả năng sản xuất và nhu cầu của thị trờng, kiến nghị và đề
xuất với UBND thành phố Hà Nội các biện pháp thực hiện nhằm nâng cao hiệu
quả hoạt động kinh doanh.
Tuân thủ luật pháp về quản lý kinh tế tài chính, quản lý xuất nhập khẩu và
giao dịch đối ngoại, nghiêm chỉnh thực hiện các cam kết trong hợp đồng mua bán
ngoại thơng và các hợp đồng kinh tế có liên quan đến việc kinh doanh của công ty.
Quản lý, chỉ đạo và tạo điều kiện để các đơn vị trực thuộc chủ động trong hoạt
động kinh doanh theo quy chế và pháp luật hiện hành. Việc quy định rõ phạm vi,
quyền hạn, chức năng, nhiệm vụ của công ty xuất nhập hàng tiêu dùng và thủ công
mỹ nghệ Hà Nội tạo thuận lợi giúp cho hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu của
công ty đạt hiệu quả cao.
-14-
Copyright: Tài liệu đại học ©