CHƯƠNG III
ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP VÀ ĐẾ QUỐC MỸ
1945-1975
I.ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG, BẢO VỆ
CHÍNH QUYỀN VÀ KHÁNG CHIẾN
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC
(1945-1954)
1. Chủ trương xây dựng và bảo vệ chính quyền
cách mạng (1945-1946).
a. Hoàn cảnh nước ta sau Cách mạng tháng Tám.
Thuận lợi cơ bản:
-
Trên thế giới, chủ nghĩa phát xít bị tiêu diệt, chủ
nghĩa đế quốc suy yếu.
-
Hệ thống XHCN hình thành
-
Phong trào CMGPDT phát triển mạnh.
-
Phong trào dân chủ hòa bình cũng vươn lên mạnh.
Ở trong nước:
- Chính quyền nhân dân được thành lập có hệ thống
từ Trung ương đến cơ sở.
-
Nhân dân lao động làm chủ vận mệnh đất nước.
-
Lực lượng vũ trang nhân dân được tăng cường.
-
Toàn dân tin tưởng và ủng hộ Chính phủ do Hồ
Chí Minh đứng đầu.
Khó khăn nghiêm trọng:
thiện…
c. Kết quả, ý nghĩa và bài học kinh nghiệm
Thực hiện Chỉ thị “Kháng chiến kiến quốc” của Đảng,
ta đã thu được kết quả to lớn (1945-1946)
-
Về chính tri: ta đã xây dựng được nền móng cho một
chế độ xã hội mới do dân làm chủ, QH, Chính quyền
nhân dân, quân đội, tòa án, công an, các đoàn thể quần
chúng…
-
Về kinh tế - văn hóa, xóa các thứ thuế vô lý, giảm tô
25%; khôi phục sản xuất, đẩy lùi nạn đói, diệt dốt…
-
Hòa với Tưởng để đánh Pháp (9-1945-3-1946. Hòa với
Pháp để đuổi Tưởng (3-1946-12-1946)
-
Nhờ chủ trương khôn khéo trên ta đã giữ vững chính
quyền, có thời gian chuẩn bị kháng chiến sau này.
Ý nghĩa:
-
Bảo vệ được nền độc lập của đất nước.
-
Giữ vững chính quyền cách mạng.
-
Xây dựng được nền móng đầu tiên, cơ bản cho chế
độ mới do nhân dân làm chủ.
-
Chuẩn bị được những điều kiện cần thiết cho cuộc
kháng chiến toàn quốc sau này.
Bài học kinh nghiệm:
Hòa hoãn nữa sẽ mất nước.
-
Hội nghị quyết định phát động cả nước kháng
chiến chống Pháp và chủ động đánh trước.
-
Vào lúc 20 giờ ngày 19-12-1946, tất cả các chiến
trường trên toàn quốc đồng loạt nổ súng đánh Pháp.
-
Rạng sáng ngày 20-12-1946, Lời kêu gọi toàn quốc
kháng chiến của Hồ Chí Minh được phát trên đài
tiếng nói Việt Nam.
Kháng chiến chống Pháp ta có thuận lợi, khó khăn
sau:
Thuận lợi:
-
Cuộc chiến đấu của ta là chính nghĩa vì bảo vệ nền
độc lập, tự do của Tổ quốc, có “thiên thời, địa lợi,
nhân hòa”
-
Có 16 tháng chuẩn bị về mọi mặt để kháng chiến
lâu dài.
-
Pháp có nhiều khó khăn về chính trị, kinh tế, quân
sự ở trong nước và Đông Dương.
Khó khăn:
-
Lực lượng quân sự của ta yếu hơn địch.
-
Ta bị bao vây bốn phía, chưa nước nào công nhận,
giúp đỡ.
Kháng chiến toàn dân: Bất kỳ đàn ông, đàn bà,
không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc, già trẻ…
-
Kháng chiến toàn diện: Đánh địch về chính trị,
quân sự, kinh tế, văn hóa, ngoại giao…
-
Về chính trị: Thực hiện đoàn kết toàn dân, tăng
cường xây dựng Đảng, chính quyền các đoàn thể
nhân dân. Đoàn kết với Miên-Lào và các dân tộc yêu
hòa bình, tự do…
-
Về quân sự: Vũ trang toàn dân, xây dựng lực lượng
vũ trang nhân dân, diệt địch giải phóng dân và đất
đai, thực hiện du kích chiến tiến lên vận động chiến,
đánh chính quy. Bảo toàn thực lực kháng chiến lâu
dài, vừa đánh vừa xây dựng lực lượng…
Về kinh tế: Tiêu thổ kháng chiến, xây dựng kinh tế
tự cung tự túc, tập trung phát triển nông nghiệp, thủ
công nghiệp, thương nghiệp, công nghiệp quốc
phòng.
Về văn hóa: Xóa bỏ văn hóa thực dân, phong kiến,
xây dựng nền văn hóa dân chủ mới theo nguyên tắc:
Dân tộc, khoa học, đại chúng.
Về ngoại giao: Thực hiện thêm bạn bớt thù. Liên
hiệp với dân tộc Pháp, chống phản động thực dân
Pháp, sẵn sàng đàm phán nếu Pháp công nhận Việt
Nam độc lập.
Kháng chiến lâu dài :Để chống âm mưu đánh nhanh,
thắng nhanh của Pháp. Để ta có thời gian vừa đánh
vừa xây dựng củng cố chuyển hóa tương quan lực
Triển vọng của cách mạng: Tiến lên CNXH.
-
Con đường đi lên CNXH : Qua 3 giai đoạn: 1. Hoàn
thành giải phóng dân tộc. 2. Xóa bỏ di tích PK, nửa
PK, thực hiện người cày có ruông, phát triển kỹ nghệ,
hoàn chỉnh chế độ dân chủ nhân dân. 3. Xây dựng cơ
sở cho CNXH, tiến lên thực hiện CNXH.
Giai cấp lãnh đạo và mục tiêu của Đảng: “Người
lãnh đạo là giai cấp công nhân”; “Đảng Lao động
Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và của
nhân dân lao động Việt Nam”. Mục đích của Đảng
là thực hiện tự do, hạnh phúc cho giai cấp công
nhân, nhân dân lao động và tất cả các dân tộc đa số,
thiểu số ở Việt Nam.
Chính sách của Đảng: có 15 chính sách để đẩy
mạnh kháng chiến đến thắng lợi.
Quan hệ quốc tế: Việt Nam đứng về phe hòa bình,
dân chủ, phải tranh thủ sự giúp đỡ của các nước
XHCN và nhân dân thế giới, của Trung Quốc, Liên
Xô, đoàn kết Việt-Trung-Xô, đoàn kết Việt-Miên-
Lào.
Sau Đại hội II, Trung ương Đảng tiếp tục bổ sung
đường lối, chính sách nhằm thực hiện nghị quyết Đại
hội, đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi.
3. Kết quả, ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân
thắng lợi và bài học kinh nghiệm.
a.Kết quả và ý nghĩa lịch sử.
Kết quả của việc thực hiện đường lối.
Về chính trị:
-
CNXH, căn cứ địa vững chắc để giải phóng miền
Nam.
- Tăng thêm lòng tự hào dân tộc cho nhân dân.
- Nâng cao uy tín của nước ta trên trường quốc tế.
Đối với quốc tế:
-
Cuộc kháng chiến chống Pháp và can thiệp Mỹ của
nhân dân ta thắng lợi đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào
giải phóng dân tộc trên thế giới.
-
Mở rộng địa bàn, tăng thêm lực lượng cho CNXH.
-
Cùng với nhân dân Lào-Cam pu chia đập tan ách
thống trị của thực dân Pháp ở ba nước ĐD.
-
Mở ra sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên
toàn thế giới.
-
“Lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ
yếu đã đánh thắng một nước thực dân hùng mạnh”
(Hồ Chí Minh)