Thực trạng bài làm văn và những giải pháp nhằm nâng cao chất lợng bài văn cho học sinh lớp 8
trờng THCS Cẩm Liên
Giáo viên : Trịnh Thị Hiền Trờng THCS Cẩm Liên
A- Đặt vấn đề :
I .Lí do chọn đề tài :
Hiện nay học sinh có xu hớng xem nhẹ học những môn xã hội nói chung môn ngữ văn
nói riêng . Cũng chính vì thế mà chất lợng học văn có chiều hứng giảm sút . Học sinh
không say mê yêu thích môn học . Mà say mê vào những môn mang xu hớng thời cuộc
nh tiếng anh, điện tử , tin học có vẻ nh không còn hứng thú với những vần thơ lục
bát truyền thống , những vâu tục ngữ ca dao dễ thuộc dễ hiểu đi sâu vào lòng ng-
ời.Chính vì thế lại càng đòi hỏi ngời giáo viên đặc biệt là giáo viên ngữ văn phải tạo đợc
giờ học thu hút học sinh,làm cho học sinh mong chờ đến giờ học, điều này không phải
dễ nhất là trong thời kỳ hiện nay nền kinh tế thị trờng đã chi phối khá nhiều đến đời
sống của ngời giáo viên . Đòi hỏi ngời giáo viên phải có tâm huyết với nghề nghiệp.
Tìm ra đợc những thuận lợi khó khăn trong giờ học để kịp thời uốn nắn và sửa sai
cho học sinh .Bằng khả năng của mình để đẩy cao chất lợng bài làm văn cho học sinh.
Cũng chính vì những thực trạng hiện nay của học sinh lớp 8 trờng THCS Cẩm Liên nên
tôi mạnh dạn đa ra một số giải pháp của bản thân nhằm nâng cao chất lợng cho bài văn.
II. Thực trạng:
1. Thuận lợi:
- Trong năm học này tôi đang trực tiếp giảng dạy ngữ văn của 3 lớp 8 : 8a-8b-8c. Thì
tôi thấy học sinh của ba lớp có khả năng tiếp thu bài không đồng đều. Hai lớp 8a- 8b
có khả năng lĩnh hội tri thức tơng đơng nhau, số học sinh chiếm tỉ lệ khá ở các môn
chiém tỉ lệ cao, hcọ lực trung bình khá trở lên nhiều. Các em có tinh thần học tập
ham học hỏi, hăng say phát biểu ý kiến xây dựng bài, chuẩn bị bài tơng đối đầy đủ
khi lên lớp.
- Bản thân tôi nhận đợc sự giúp đỡ tận tình của đồng nghiệp. khi nghỉ các đồng chí đã
dạy thay cho tôi không để học sinh nghỉ tiết.
- Hiện nay tài liệu tham khảo nhiều giúp ích rất nhiều trong công tác giảng dạy của
giáo viên. các lớp học nâng cao trình độ tạo điều kiện để giáo tham gia hcọmtập để
nâng cao trình độ nghiệp vụ theo kịp với xu thế đổi mới hiện nay.
hiện nay cho thấy chất lợng bài làm văn của học sinh cha cao. Qua theo dõi các bài viết
của học sinh kết quả cha nh mong muốn. Thực tế nh sau:
1. Bài viết số 1:
Đề bài: Kể lại kỉ niệm ngày đầu tiên đi học.
Yêu cầu: - xác định ngôi kể thứ 1 thứ3.
- xác địng trình tự kể:
+ Theo thời gian - không gian.
+ Theo diễn biến sự việc.
+ Theo diễn biến của tâm trạng.
- xác định cấu trúc của văn bản định phân đoạn ( số lợng đoạn văn trong mỗi phần )
và cách trình bày các đoạn.
- xác định 4 bớc tạo lập văn bản, chú trọng bớc lập đề cơng.
Lớp Sĩ số
Loại giỏi Loại Khá Trung bình Yếu - kém
SL % SL % SL % SL %
8A 34 1 2.9 8 23.5 14 41.2 11 32.4
- -
2
Thực trạng bài làm văn và những giải pháp nhằm nâng cao chất lợng bài văn cho học sinh lớp 8
trờng THCS Cẩm Liên
Giáo viên : Trịnh Thị Hiền Trờng THCS Cẩm Liên
8B 29 0 0 3 10.3 10 34.5 16 55.2
8C 31 0 0 10 32.3 11 35.5 10 32.2
- Sau khi thu bài tôi đã chấm bài sữa lỗi cho học sinh và tìm ra nguyên nhân tại sao
bài làm của học sinh lại cha cao nh vậy:
đó là do thời gian trên lớp có hạn, kiến thức học sinh lĩnh hội cha đầy đủ cha sát từng
đối tợng học sinh. ch\a phân loại đợc đối tợng học sinh để có hình thức phơng pháp
giảng dạy cho phù hợp.
- Học sinh cha thực sự quan tâm đến môn học, về nhà học bài ôn bài cha đầy đủ.
Không chuẩn bị bài trớc khi đến lớp, cha đọc kĩ đề dẫn đến không hiểu đề, vốn từ
tác phẩm. Học sinh cha có điều kiện để mua sách tham khảo để đọc nâng cao kiến
thức, làm giàu vốn từ khi viết bài dẫn đến vốn từ nghèo nàn, bài viết quá sơ sài,
không phong phú vốn từ nội dung.
2. Các em học sinh không tiến hành tuân thủ các bớc:
- Tìm hiểu đề.
- Tìm ý, lập ý.
- Lập dàn bài.
- Viết bài hoàn chỉnh.
- Đọc chỉnh sữa.
Do đó bài viết dẫn đến lạc đề, bài làm không đủ ý, bố cục bài làm lộn xộn. thậm chí
bố cục không đủ ba phần: mở bài, thân bài, kết luận.
4.Lỗi về chính tả:
- Học sinh cấp T.H. C. S không còn những tiết luyện viết, chữ viết xấu sai lỗi chính tả
nh: viết hoa tuỳ tiện, lẫn lộn các từ gần âm, câu sai ngữ pháp, sử dụng dấu câu không
hợp lí.
- Thiếu cấu trúc văn bản và tính liên kết câu.
Phần III: những giải pháp nhằm nâng cao chất lợng bài làm
văn.
1. Đối với ng ời thầy :
a. Các phẩm chất giáo viên cần có:
Do đặc điểm của nghề dạy học, ngời giáo viên nhất là giáo viên ngữ văn luôn tác
động đến sự phát triển nhân cách học sinh. Sự tác động này thông qua trình độ và
phẩm chất nhân cách của ngời thầy.
- Ngời giáo viên phải có thế giới quan khoa học để làm nền tảng, định hớng thái độ,
hành vi ứng sử của giáo viên trớc các vấn đề thế giới tự nhiên, thực tiễn xã hội và
thực tiễn nghề nghiệp.
- Ngời giáo viên có lí tởng nghề nghiệp trong sáng, luôn luôn say xa học tập, rèn
luyện để không ngừng nâng cao kiến thức, đặc điểm nghề nghiệp, có năng lực và
trình độ tổ chức thành công các quá trình dạy học và giáo dục.
- Ngời giáo viên ngữ văn luôn tiếp xúc hoạt đọng với thế hệ trẻ. muốn hoạt đọng s
+) Tận dụng tối đa các tiết dạy học trả bài.
2. Đối với học sinh:
- Do sự thay đổi cơ bản nội dung, phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học cũng nh
thay đổi các mối quan hệ xã hội nên học sinh T. H. C. S nói chung, học sinh lớp 8 tr-
ờng THCS cẩm liên nói riêng có những đặc đặc điểm nhận thức riêng so với học sinh
tiểu học. Nên đòi hỏi ngời giáo viên phải hiểu biết đặc điểm phát triển trí tuệ của
học sinh để làm cơ sở thiết kế bài giảng, lựa chọn nội dung, phơng pháp dạy học có
cơ sở khoa học phù hợp với sự phát triển trí tuệ của các em. thực hiện nguyên tắc sát
đối tợng. Phân loại đối tợng học sinh trong quá trình dạy học
Tạo lập nhóm đối tợng:
- -
5
Thực trạng bài làm văn và những giải pháp nhằm nâng cao chất lợng bài văn cho học sinh lớp 8
trờng THCS Cẩm Liên
Giáo viên : Trịnh Thị Hiền Trờng THCS Cẩm Liên
+) Nhóm học sinh khá - giỏi: Giáo viên nên mở rộng, đào sâu, nâng cao những
tri thức đã học trong chơng trình. nội dung và phơng pháp dạy học chủ yếu là giới
thiệu một số vấn đề mới cha đợc học hoặc cha có diều kiện học kỹ học sâu.
+) Nhóm học sinh trung bình trung bình khá:Giáo viên phải giúp các em
nắm vững đợc những kiến thức và kỹ năng đã đợc học. phơng pháp dạy học chủ yếu là
tổng kết, hệ thống lại những vấn đề cần thiết. Giáo viên đa ra những bài tập nhằm bổ
xung, củng cố và rèn luyện.
+) ở THCS không còn tiết luyện viết nhng giáo viên cũng không thể bỏ qua
mà vẫn phải tổ chức luyện viết cho học sinh; Giao bài luyện viết về nhà nhất là các em
viét chữ xấu, giao thời giân cụ thể, kiểm tra, sữa chữa hoàn thiện dần cho các em.
+ ở tiết trả bài học sinh có thể tự sữa lỗi cho nhau đó cũng là cách học bài tốt
nhất.
Học sinh nên đọc nhiều để làm giàu thêm vốn tri thức hiện có.
Học sinh học bài, chuẩn bị bài đầy đủ khi đến lớp. Đến lớp nên tận dụng tối đa quĩ
thời gian hiện có của một tiết học.
- Th viện nhà trờng nên có thêm tranh ảnh phục vụ tốt cho quả trình dạy học bài
giảng ngữ văn 8. Bổ xung các tác phẩm có đoạn trích đợc học. Đặc biệt là các tác
phẩm nớc ngoài, chân dung của một số nhà thơ lớn. các tài liệu nâng cao cho giáo
viên học sinh.
- Thời gian nghiên cứu cha nhiều nên tôi rất mong có sự nhận xét, đóng góp của đồng
nghiệp để đề tài của tôi có chất lợng hơn. tôi xin chân thành cảm ơn.
Cẩm Liên, ngày 14 tháng 2 năm 2008
Ngời viết
Trịnh thị Hiền
Tài liệu tham khảo:
1. Giáo trình tâm lí giáo dục.
2. Tài liệu giáo dục học.
3. Sách giáo khoa lớp 8.
4. Sách giáo viên lớp 8.
5. Thiết kế bài giảng lớp 8.
- -
7