ĐIỀU HÀNH DỰ ÁN
BẰNG PERT/CPM
Kết thúc chương này, sinh viên có thể:
1. Nắm được các bước cơ bản của công việc lập sơ đồ PERT
2. Điều hành các dự án có thời gian hoạt động xác định và
ngẫu nhiên
3. Thoả hiệp thời gian-chi phí trong các dự án
CHƯƠNG 4
166
4.1. Khái niệm và công dụng sơđồ
PERT/CPM
CPM (Critical Path Method) là phương pháp đường găng được
Henry L.Gantt phát triểndướidạng biểu đồ Gantt như một công
cụ hỗ trợ chocôngviệc điềuhànhdự án từ năm 1918.
PERT (Project Evaluation and Review Technique): Kỹ thuậtxem
xét và đánh giá dự án và đượcsử dụng vào cuốithập niên 1950.
Mặcdầu PERT và CPM được hình thành độclậpnhưng có chung
mục đích và sử dụng các thuậtngữ giống nhau.
Ngày nay, ngườitađãkếthợpcácđiểmmạnh củamỗikỹ thuật
nhằmtạoramộtkỹ thuật điềuhànhdự án có giá trị.
Vậy, PERT/CPM là gì và ứng dụng nó trong thựctế như thế nào?
167
4.1.1. Mộtsố khái niệm
PERT là một đồ thị có hướng G(N,A) liên thông, không có chu
trình và có nút bắt đầu và nút kếtthúc.
Dự án (project) là mộttậphợp các hoạt động (công việc) liên
quan với nhau và phảithựchiệntheomộttrậttự cho đến khi hoàn
thành toàn bộ dự án.
Hoạt động đượchiểunhư là một công việc đòi hỏithờigianvà
nguồnlực để hoàn thành.
Hoạt động ngay trướclànhững hoạt động phải được hoàn thành

nguyên
t
t
ắ
ắ
c
c
thi
thi
ế
ế
t
t
l
l
ậ
ậ
p
p
PERT/CPM
PERT/CPM
4.2.3 Giảibằng máy tính
170
4.2.1. Các bướcvẽ sơđồPERT
Bước1:Xác định các hoạt động củadự án và dự kiếnthờigian
hoàn thành chúng;
Bước2:Thiếtlậpmạng dự án nhằmmôtả các hoạt động và các
hoạt động ngay trướccủa các hoạt động nhưđãnêu
trong bước1;
Bước3:Tính thời điểmkhởicôngsớm (ES: Earliest Start ) và

2G,H
Người thuê chuyểnvào
I
12B,C
Ký hợp đồng vớingười thuêH
14D,F
ThựchiệnviệcxâydựngG
4E
Phê duyệt, ký hợp đồng vớinhà thầu
F
1A
Chuẩnbị thủ tụcxâydựngE
3A
Lựachọnnhà thầu
D
4A
Làmtờ quảng cáo cho người thuê
C
6-
Xác định ng
ười thuê tiềmnăng
B
5-
Chuẩnbị bảnvẽ thiếtkếA
Thờigian
(tuần)
Hoạt động
ngay trướcMô tả hoạt động
Hoạt
động

1
F
4
D
3
G
14
C
4
H
12
I
2
B
6
A
5
Start
Finish
177
Bước3:Tính ES và EF cho mỗihoạt động
 Theo hướng tiến, tính ES và EF cho từng hoạt động theo các
qui tắc:
 Thời điểm hoàn thành sớm: EF=ES+t
 Thời điểmkhởi công sớm: Thời điểmkhởicôngsớmcủa
mộthoạt động bằng giá trị lớnnhất trong các thời điểm
hoàn thành sớmcủatấtcả các hoạt động ngay trước nó.
Công thức tính:
ES
j

 Theo hướng lùi, tính LF và LS cho từng hoạt động theo các
qui tắc:
 Thời điểm hoàn thành muộncủahoạt động cuốicùngbằng
thời điểm hoàn thành sớmdự án.
 Thời điểmkhởi công muộn: LS=LF-t.
 Thời điểm hoàn thành muộncủamộthoạt động bằng giá
trị nhỏ nhất trong các thời điểmkhởi công muộncủatấtcả
các hoạt động ngay sau nó, công thức tính:
LF
i
= Min{LS
j
} mọi j>i
180
Mạng dự án có LS và LF
E5 6
1 5 6
F6 10
46 10
D5 8
37 10
G 10 24
14 10 24
C 5 9
4 8 12
H 9 21
12 12 24
I 24 26
2 24 26
B0 6

4.2.2. Các nguyên tắcthiếtlậpPERT/CPM


Nguyên
Nguyên
t
t
ắ
ắ
c
c
v
v
ẽ
ẽ: mỗihoạt động ứng vớimột nút. Ngoài ra, cần
bổ sung nút bắt đầu (Start) và nút kếtthúc(Finish)


Nguyên
Nguyên
t
t
ắ
ắ
c
c
đ
đ
á
á

p
v
v
à
à
t
t
á
á
ch
ch
vi
vi
ệ
ệ
c
c
 Những hoạt động cùng tính chấtvàđượcthựchiệntrong
cùng mộtthời gian thì có thể gộplại(nếucần) thành một
hoạt động.
 Nếumộtsố hoạt động không nhấtthiếtkhởi công sau khi
hoàn thành toàn bộ hoạt động A mà phảikhởi công khi A
xong từng phầnthìcầnphảitáchviệcA.
184
4.3. Điềuhànhdự án vớithờigianhoạt động
có tính ngẫu nhiên
4.3.1.
D
D
ẫ

c
c
ó
ó
t
t
í
í
nh
nh
ng
ng
ẫ
ẫ
u
u
nhiên
nhiên
4.3.3.
X
X
á
á
c
c
đ
đ
ị
ị
nh

ho
ho
à
à
n
n
th
th
à
à
nh
nh
d
d
ự
ự
á
á
n
n
185
4.3.1. Dẫnnhập
Đốivớidự án lặp đilặplại, dựavàodữ liệu quá khứ và kinh
nghiệm, chúng ta có thểước tính chính xác thời gian hoàn
thành của mỗi hoạt động.
Tuy nhiên, đốivới các dự án mớihay độcnhất, ướctínhthời
gian hoàn thành củamỗihoạt động có phầnkhókhăn.
Trong những tình huống này, thời gian hoàn thành của mỗi hoạt
động có tính ngẫu nhiên và nó được xem xét như các biếnngẫu
nhiên với phân phốixácsuấtnhất định

DThử nghiệmsảnphẩmsơ bộG
C
Chuẩnbị dự trù chi phí
F
AChuẩnbị brochure tiếpthịE
A
Hình thành mô hình nguyên mẫu
D
A
Chuẩ
nbị qui trình (thiếtkế chế tạo)
C
-Kế hoạch nghiên cứuthị trườngB
-
Pháttriểnthiếtkế sảnphẩm
A
Hoạt động
ngay trước
Mô tảHoạt động
188
4.3.2. Thờigianhoạt động có tính ngẫunhiên
 Khi có mạng dự án cần tính thời gian hoàn thành mỗihoạt
động.
 Khi thờigianhoạt động có yếutố ngẫu nhiên, cần ước tính 3
thời gian: lạc quan, hợplýnhất và bi quan.
 Phương pháp điềuhànhdự án có tính ngẫu nhiên là phương
pháp PERT ba ướclượng (PERT three estimate method).
Phương pháp này sử dụng 3 loạithờigianướclượng:
 Thờigianlạcquana (Optimistic time)
 Thờigianhợplýnhất m (Most probable time)