VIỆN MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊNVIỆN MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN
Quy hoạch môi trườngQuy hoạch môi trường
(Bài 2 : Khái niệm về QHMT)(Bài 2 : Khái niệm về QHMT)
Cán bộ giảng dạy : Cán bộ giảng dạy :
PGS.TS. Phùng Chí SỹPGS.TS. Phùng Chí Sỹ
TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU QHMT
TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
Tình hình nghiên cứu quy họach môi Tình hình nghiên cứu quy họach môi
trường trên Thế giớitrường trên Thế giới
CuốiCuối thậpthập niênniên 5050,, 6060 củacủa thếthế kỷkỷ XXXX :: QuyQuy
hoạchhoạch môimôi trườngtrường (QHMT)(QHMT) đãđã làlà mốimối quanquan tâmtâm
củacủa quốcquốc tếtế
QHMTQHMT đãđã phátphát triểntriển rấtrất sớmsớm tạitại cáccác nướcnước cócó
nềnnền khoakhoa họchọc phátphát triểntriển nhưnhư Pháp,Pháp, Mỹ,Mỹ,
NgaNga……vàvà sausau đóđó làlà cáccác nướcnước ChâuChâu ÁÁ nhưnhư NhậtNhật
Bản,Bản, HànHàn QuốcQuốc vàvà TrungTrung QuốcQuốc……
LĩnhLĩnh vựcvực QHMTQHMT cũngcũng đượcđược cáccác tổtổ chứcchức tàitài
chínhchính lớnlớn nhưnhư NgânNgân hànghàng ThếThế giớigiới (WB)(WB) vàvà
NgânNgân hànghàng PhátPhát triểntriển ChâuChâu ÁÁ (ADB)(ADB) quanquan tâmtâm
Tình hình nghiên cứu quy họach môi Tình hình nghiên cứu quy họach môi
trường trên Thế giới (tt)trường trên Thế giới (tt)
- Tại Châu Mỹ La Tinh: Báo cáo quy
hoạch tổng hợp phát triển vùng được thực
hiện bởi Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ
(năm 1984). Báo cáo này chỉ rõ sự cần
thiết phải kết hợp quản lý môi trường
(QLMT) vào trong phát triển bền vững
(PTBV) kinh tế vùng ngay từ đầu.
Tình hình nghiên cứu quy họach môi Tình hình nghiên cứu quy họach môi
trường trên Thế giới (tt)trường trên Thế giới (tt)
- Tại Châu Á: Từ năm 1984 các dự án

(Philipin)
Lưu vực
hồ
1984 Quy
hoạch
cải thiện
chất
lượng
nước
vùng
3.820 1.840 Trình
bày tốt
Bước
chuẩn bị
Cho
QHMT
vùng
Dự án phát triển
tổng hợp vùng
Palawan
(Philipin)
Vùng
đảo
1985 QHMT
vùng
12.000 318 Ít chú ý
môi
trường
đô thị,
Công

ven biển phía
Đông (Thái Lan)
Vùng ven
biển
1986 QHMT
vùng
13.000 1.200 Thiếu kết
nối với
các nhà
ra quyết
định về
kinh tế
Tình hình nghiên cứu quy họach môi Tình hình nghiên cứu quy họach môi
trường trên Thế giới (tt)trường trên Thế giới (tt)
QH sử dụng đất
tối ưu và QTMT
vùng Segara
Anakan
(Indonesia)
Vùng
đầm lầy
1986 QHMT và
kinh tế
vùng
200 7,6 Dự án tốt
về bảo tồn
tài nguyên
sinh thái
Dự án cải thiện
môi trường thung

trường trên Thế giới (tt)trường trên Thế giới (tt)
Tại thời điểm Thập niên 80, có 8 dự án
QHMT tại Châu Á thì đã có 5 dự án QHMT
vùng; 02 dự án QHMT lồng ghép trong
phát triển kinh tế và 01 dự án quy hoạch
cải thiện chất lượng môi trường vùng.
Tình hình nghiên cứu QHMT tại Việt NamTình hình nghiên cứu QHMT tại Việt Nam
- QHMT còn tương đối mới.
- Kể từ năm 1998, 1999 Cục Môi trường (nay là
Cục Bảo vệ Môi trường) đã tổ chức thực hiện
những nghiên cứu đầu tiên về QHMT:
+ Phương pháp luận QHMT
+ 02 hướng dẫn về QHMT và QHMT vùng
+ Quy hoạch sơ bộ môi trường Đồng bằng sông
Hồng
Tất cả các báo cáo này do Trung tâm Tư vấn
Công nghệ Môi trường thực hiện kết hợp với
các chuyên gia của Đại học Quốc gia Hà Nội.
Tình hình nghiên cứu QHMT tại Việt Nam Tình hình nghiên cứu QHMT tại Việt Nam
(tt)(tt)
- QHMT tỉnh Quảng Ninh do Tổ chức Hợp tác
Quốc tế Nhật Bản (JICA) và các chuyên gia Việt
Nam thực hiện.
- QHMT Tp. Huế (1998); QHMT Tp. Thái
Nguyên (1999) do Trung tâm Quy hoạch Đô thị
và Phát triển Nông thôn – Bộ Xây dựng thực
hiện.
- Nghiên cứu xây dựng QHMT Đồng bằng Sông
Cửu Long do Viện Kỹ thuật Nhiệt đới và Bảo vệ
Môi trường thực hiện năm 1999.

Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi)
(KC.08.03) do PGS.TS. Phùng Chí Sỹ làm chủ
nhiệm đề tài.
- Nhiệm vụ trọng điểm: Nghiên cứu xây dựng
QHMT phục vụ PTBV vùng Đông Nam Bộ do
GS.TS Lâm Minh Triết làm chủ nhiệm đề tài.
Tình hình nghiên cứu QHMT tại Việt Nam Tình hình nghiên cứu QHMT tại Việt Nam
(tt)(tt)
Đây là ba đề tài lớn và toàn diện về
nghiên cứu QHMT. Trong đó, mỗi đề tài
tiếp cận theo mỗi hướng tương đối khác
nhau, nhưng về cơ bản đã thống nhất về
khái niệm, mục tiêu, nội dung và các kỹ
thuật, công cụ sử dụng để xây dựng
QHMT .
KHÁI NIỆM VỀ QUY HOẠCH
MÔI TRƯỜNG
KHÁI NIỆM QHMTKHÁI NIỆM QHMT
Trong từ điển về môi trường và PTBV
(Dictionary of Environment and
Sustainable Development) Alan Gilpin
(1996) cho rằng QHMT là "sự xác định
các mục tiêu mong muốn về KTXH đối
với môi trường tự nhiên và tạo ra các
chương trình, quy trình quản lý để đạt
được mục tiêu đó".
KHÁI NIỆM QHMT (tt)KHÁI NIỆM QHMT (tt)
Những vấn đề trong QHMT thành phố và
quy hoạch vùng bao gồm: sử dụng đất,
giao thông vận tải, lao động, sức khỏe, các

BVMT tổng hợp, quản lý hệ sinh thái và quản lý
tổng hợp các nguồn tài nguyên.
KHÁI NIỆM QHMT (tt)KHÁI NIỆM QHMT (tt)
Mặc dù có nhiều cách diễn giải khác nhau
về QHMT, nhưng trong những nghiên cứu
ứng dụng của nhiều nước trên thế giới
vẫn có nhiều điểm chung là trong QHMT
phải xem xét các yếu tố tài nguyên và môi
trường, các mục tiêu phát triển phải gắn
với mục tiêu BVMT.
KHÁI NIỆM QHMT (tt)KHÁI NIỆM QHMT (tt)
• GS. Lê Thạc Cán (1994) sử dụng thuật
ngữ "Lập kế hoạch hóa môi trường" là
việc lập kế hoạch, trong đó các mục tiêu
phát triển KTXH được xem xét một cách
tổng hợp với các mục tiêu môi trường,
nhằm đảm bảo khả năng thực tế cho việc
thực hiện PTBV.
KHÁI NIỆM QHMT (tt)KHÁI NIỆM QHMT (tt)
• Theo GS. Đặng Trung Thuận (năm 2002),
QHMT là sắp xếp, tổ chức không gian và sử
dụng các thành phần môi trường và các yếu tố
tài nguyên phù hợp với chức năng môi trường
và điều kiện thiên nhiên, KTXH của vùng lãnh
thổ theo định hướng PTBV.
• Theo KS. Chu Thị Sàng, QHMT là quá trình sử
dụng có hệ thống các kiến thức khoa học để xây
dựng các chính sách và biện pháp trong sử
dụng hợp lý tài nguyên và BVMT nhằm định
hướng các họat động phát triển trong khu vực