Bệnh động mạch vành ở người cao tuổi
Tuổi cao cùng với những thay đổi trong đời sống kinh tế, xã hội đã ảnh hưởng nhiều
tới tập quán sinh hoạt của người Việt Nam và đó có thể là một nguyên nhân quan
trọng của tỷ lệ gia tăng bệnh động mạch vành (ĐMV) ở nước ta. Hiện nay có
khoảng 9% bệnh nhân nội trú tại Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai
mắc bệnh ĐMV, đa số họ là người cao tuổi.
Nuôi sống quả tim
Quả tim bao gồm hai phần có chức năng khác
nhau: Tim phải nhận máu tĩnh mạch (máu
đen) đến từ các bộ phận của cơ thể và bơm
chúng lên phổi. Tại đây, máu tĩnh mạch được
làm giàu ôxy và trở thành “máu đỏ”. Tim trái
nhận máu từ các tĩnh mạch phổi (máu đỏ) và
bơm chúng lên động mạch chủ (ĐMC) để đưa
đến các cơ quan qua hệ động mạch ngoại
biên.
Mỗi phần có buồng nhận máu, được gọi là tâm nhĩ và buồng bơm máu, được gọi là tâm
thất. Các tâm thất có thành cơ dầy (cơ tim), co bóp đều đặn (tần số khoảng 60 - 70
lần/phút khi nghỉ ngơi) để bơm máu đến các bộ phận khác nhau của cơ thể, làm cho dòng
máu chảy trong các động mạch theo nhịp đập của tim.
Các tâm nhĩ được ngăn cách với các tâm thất bởi các van tim (van ba lá ở bên phải và van
hai lá ở bên trái). Các van tim này chỉ cho dòng máu chảy theo một chiều: khi tâm thất
bóp để tống máu vào trong động mạch thì các van này đóng lại để ngăn cản dòng máu
phụt ngược lên tâm nhĩ. Có các van tim tại các cửa ra của các tâm thất (van động mạch
phổi tại cửa ra của tâm thất phải và van ĐMC tại cửa ra của tâm thất trái). Các van này
ngăn cản dòng máu chảy ngược về tâm thất trong thời kỳ tâm trương.
Động mạch vành trong quá trình bị xơ
vữa.
Để cơ tim hoạt động được, cũng như các cơ quan khác trong cơ thể, cơ tim cần được
thể gây tắc mạch đột ngột hay tạo thành cục
huyết khối gây tắc mạch. Lúc này động mạch
bị tắc hoàn toàn và gây ra nhồi máu cơ tim.
Trong cả hai trường hợp này, các tế bào cơ
tim bị thiếu ôxy đột ngột, bị cạn kiệt nguồn
dự trữ năng lượng và bị chết giống như các
cây bị khô kiệt nước. Hậu quả của nhồi máu
cơ tim phụ thuộc vào độ rộng của vùng nhồi
máu. Vùng cơ tim bị chết càng rộng thì chức
năng tim càng giảm nặng. Đây là một trong
các nguyên nhân thường gặp nhất của suy
tim.
Tim mạch can thiệp: can thiệp ĐMV qua da là phương pháp không phải phẫu thuật
nhưng vừa làm giảm triệu chứng vừa giải quyết được nguyên nhân là hẹp lòng ĐMV.
Cho dù người bệnh đã được điều trị bằng phương pháp ngoại khoa hay tim mạch can
thiệp thì việc sử dụng tiếp các thuốc là hết sức cần thiết để duy trì kết quả của các thủ
thuật này. Bên cạnh đó cần phải thay đổi lối sống như: Không hút thuốc lá; Luyện tập thể
dục thường xuyên, đặc biệt là tập đi bộ; Tránh căng thẳng quá mức; Ăn nhạt, không ăn
mỡ và các phủ tạng động vật, hạn chế ăn trứng, sữa, đồ ngọt; Không uống quá nhiều
rượu, bia. Và điều trị một số bệnh có liên quan đến bệnh ĐMV: Điều trị bệnh tiểu đường;
Ăn chế độ giảm cân chống béo phì; Điều trị rối loạn mỡ máu; Điều trị bệnh tăng huyết
áp.