Câu 1: Phân tích nội dung định nghĩa “Tư tưởng Hồ Chí Minh” của đại
hội IX Đảng cộng sản Việt Nam ?
Tại Đại hội IX (4-2001), Đảng ta khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống
quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết
quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của
nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh
hoa văn hóa nhân loại soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi
1. Trước hết phải hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn
diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân
tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa.
“Toàn diện” là bao quát nhiều lĩnh vực. Đó là tư tưởng về chính trị, kinh tế, văn hóa - xã
hội, quân sự, ngoại giao Đại hội IX chỉ rõ, đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải
phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội,
kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, của khối đại
đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì
dân; về phát triển kinh tế và văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh
thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về xây
dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người
đầy tớ thật trung thành của nhân dân
“Toàn diện nhưng sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam”, nghĩa là
không phải tất cả mọi vấn đề đều gắn với tư tưởng Hồ Chí Minh. Ở đây cần hiểu tư tưởng
Hồ Chí Minh như là những tư tưởng chính trị theo nghĩa rộng, gồm tư tưởng về mục tiêu
cách mạng: độc lập dân tộc và CNXH; về mục đích cách mạng: giải phóng dân tộc, giải
phóng giai cấp, giải phóng con người; về lực lượng cách mạng: toàn dân tộc lấy công-
nông làm gốc, đoàn kết quốc tế; về nền tảng lý luận: chủ nghĩa Mác-Lênin; về tổ chức
cách mạng: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Mặt trận đoàn kết toàn dân; về phương
pháp cách mạng: động viên toàn dân, tổ chức toàn dân; v.v Tóm lại, đó là “giải phóng
dân tộc theo con đường cách mạng vô sản”.
2.Là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào
điều kiện cụ thể của nước ta:rõ ràng là khái niệm cho ta biết Hồ Chí Minh nắm chắc
chủ nghĩa Mác-Lênin và hiểu rõ điều kiện nước ta. Điểm chốt ở đây là “điều kiện cụ thể
Người ví CN đế quốc như con đỉa 2 vòi, 1 vòi cắm vào chính quốc, 1 vòi vươn sang
thuộc địa, muốn giết nó thì phải cắt 2 vòi, phải phối hợp CM chính quốc với thuộc địa.
CM giải phóng thuộc địa và CM chính quốc là 2 cánh của CM vô sản, muốn cứu nước
giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường CM vô sản.
2. CM giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng của giai cấp CN lãnh đạo:
Từ những thất bại của các phong trào yêu nước trước đó như: duy tân hội,Việt Nam Quốc
Dân Đảng;Từ thắng lợi của CM Tháng 10 Nga do Đảng CS lãnh đạo, người khẳng định:
CM giải phóng dân tộc muốn thắng lợi, trước hết phải có Đảng lãnh đạo, không có Đảng
chân chính lãnh đạo CM không thể thắng lợi. Đảng có vững CM mới thành công, người
cầm lái có vững thì thuyền mới chạy. Đảng muốn vững thì phải có CN làm cốt. Không có
chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, không có kim chỉ nam. Đảng phải xác định
rõ mục tiêu, lý tưởng CNCS, phải tuân thủ các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng theo
học thuyết Đảng kiểu mới của Lê Nin.
3. CM giải phóng dân tộc là sự nghiệp của toàn dân, trên cơ sở liên minh công
nông:
Người chủ trương đưa CM Việt Nam theo con đường CM vô sản, nhưng chưa làm ngay
CM vô sản, mà thực hiện CM giải phóng dân tộc, giải quyết mâu thuẫn dân tộc với đế
quốc xâm lược và tay sai. Mục tiêu là giành độc lập dân tộc. Vì vậy CM là đoàn kết dân
tộc, không phân biệt thợ thuyền, dân cày, phú nông, trung, tiểu địa chủ, tư sản bản xứ,…
Tập trung mọi lực lượng trong mặt trận để chống cường quyền, nhưng phải lấy công
nông làm gốc.
* Khác Phan Bội Châu tập hợp những người: phú hào, quý tộc, sĩ phu, du đồ, hội đảng,
nhi nữ, anh sỹ, thông ngôn, ký lục, bồi bếp mà không có công, nông.
4. CM giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng
giành thắng lợi trước CM vô sản chính quốc:
Khi CN Đế quốc xâm lược thuộc địa, CM giải phóng dân tộc có khuynh hướng phát triển,
nhưng lúc đó quốc tế CS lại đánh giá thấp CM giải phóng thuộc địa.
Thế nhưng tại ĐH V Quốc tế CS (6/1924): Nguyễn Ái Quốc lập luận về vai trò của CM
thuộc địa: "Vận mệnh của giai cấp vô sản ở các chính quốc gắn chặt với vận mệnh các
người. Người tranh thủ khả năng và giành giuwxx chính quyền ít đổ máu. Người tìm mọi
cách ngăn xung đột vũ trang, giả quyết xung đột bằng hòa bình, đàm phán, thương lượng,
chấp nhận những nhượng bộ nếu có nguyên tắc.
-Việc tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng khi ma moi chuyen
không thể giải quyết theo hướng hòa bình.
-Tư tưởng bạo lực cách mạng và tư tưởng nhân đạo hòa bình thống nhất biện chứng
với nhau. Yêu thương con người, yêu chuộng hòa bình, tự do, công lý, tranh thủ mọi khả
năng để giải quyết công việc theo hướng hòa bình, nhưng mottj khi không thể tránh khỏi
chiến tranh thì phải kiên quyết tiến hành chiến tranh, kiên quyết dung bạo lực cách mạng,
dung khởi nghĩa và chiến tranh cách mạng để giành, giữ và bảo vệ hòa bình vì độc lập, tự
do. Đánh giặc không phải là tiêu diệt hết lực lượng mà chủ yếu là đánh bại ý chí xâm
lược của chúng, kết hợp giành thắng lợi về quân sự với giải pháp ngoại giao để kết thúc
chiến tranh.
Câu 4:
Phân tích đặc trưng bản chất của Chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ
Chí Minh ?
Tiếp thu sáng tạo tư tưởng của các bậc thầy của giai câp vô sản thế giới, HCM trong
những thời điểm khác nhau, đã nêu lên quan niệm của mình về đặc trung bản chất của
CNXH:
1.Đó là một chế độ chính trị do dân làm chủ
Nhà nước là của dân ,do dân,vì dân;dựa trên khối đại đoàn kết dân tộc,mà nồng cốt là liên
minh công nông tri thức,do đảng cộng sản lãnh đạo.Mọi quyền lực trong xã hội đều thuộc
về nhân dân,nhân dân là người quyết định vận mệnh cũng như sự phát triển của nước
dưới chế độ xã hội chủ nghĩa
2.Một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển cao gắn liền với sự phát triển của khoa học
kỉ thuật,ứng dụng,tiếp thu có hiệu quả thành tựu KHKT của nhân loại
3.CNXH là chế độ không còn bóc lột người,một xã hội công bằng
Trong chế độ XHCN không còn người bóc lột người,áp bức bất công.Thực hiện chế độ
hữu xã hội về tư liệu sản xuất và thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động và được
xây dựng tren cơ sở công bằng xã hội
phán mạnh mẽ chủ nghĩa cá nhân, nhưng hơn ai hết, Người rất quan tâm đến con người,
khuyến khích lợi ích cá nhân chính đáng, tìm tòi nhieàu cơ chế, chính sách;phát huy
quyền làm chủ và ý thức của người lao động;thực hiện công bằng xã hội…
Ngoài ra động lực kinh tế cũng được Hồ Chí Minh coi trọng,phát triển kinh tế làm cho
mọi người,mọi nhà trở nên giàu có,đất nước phát triển…
Bên cạnh những động lực nội tại bên trong, theo Hồ Chí Minh cần phải kết hợp với cả
những động lực bên ngoài như: sức mạnh thời đại, tăng cường đoàn kết quốc tế, chủ
nghĩa yêu nước, gắn liền với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, tận dụng tốt
những thành quả của khoa học kỹ thuật thế giới …
Để thúc đẩy công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội đi đến thành công, bên cạnh việc
tìm ra và tác động vào các động lực, Hồ Chí Minh còn yêu cầu chúng ta phải nhận diện
và khắc phục các trở lực kìm hãm sự phát triển của chủ nghĩa xã hội như chủ nghĩa cá
nhân,tham ô, lãng phí,chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc,lười biếng,không học tập cái
mới…
Trong hệ thống động lực của chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh còn nhấn mạnh đến vai
trò lãnh đạo của Đảng, vai trò quản lý của Nhà nước, cũng như vai trò của các tổ chức
thành viên trong hệ thống chính trị.
Câu 6:
Trình bày những quan điểm cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong
giai đoạn 1921 – 1930 ?
Hình thành về cơ bản tư tưởng và cách mạng Việt Nam.
- Tiếp tục hoạt động và tìm hiểu tư tưởng chủ nghĩa Mac Lênin
- Hồ Chí Minh đã kết hợp nghiên cứu và xây dựng lý luận
- Hình thành hệ thống các quan điểm về cách mạng Việt Nam
Cụ thể:
-Hồ Chí Minh hoạt động tích cực trong ban nghiên cứu thuộc địa Đảng Cộng sản Pháp.
Sáng lập Hội Liên Hiệp thuộc địa.
-Xuất bản báo “Leparia“ tuyên truyền chủ nghĩa Mác vào thuộc địa.
-Ngày 13/6/1924 sang “Mascơva” dự Đại hội 5 quốc tế cộng sản, Đại hội quốc tế nông
dân, Đại hội quốc tế Thanh niên, Quốc tế cứu tế đỏ, công hội đỏ.
Theo HCM thuc chất của thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta là cải biến nền sản xuất
lạc hậu thành nền sản xuất tiên tiến hiện đại,do những đặc điểm và tính chất quy định cho
nên quá độ lên CNXH ở VN là quá trình dần dần, khó khăn,lâu dài và phức tạp.Bao gồm
2 nhiệm vụ lớn:
Một là:xây dựng nền tảng vật chất kỉ thuật cho CNXH,xây dựng các tiền đề về kinh
tế,chính trị tư tưởng cho CNXH
Hai là:cải tạo xã hội củ,xây dựng xã hội mới,kết hợp cải tạo và xây dựng.trong đó
lấy xây dựng làm trọng tâm,làm nội dung cốt yếu nhất,chủ chốt,lâu dài.
Người nói "Chúng ta phải xây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật của CNXH, đưa
miền Bắc tiến dần lên CNXH, có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, có văn hóa và
khoa học tiên tiến. Trong quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa, chúng ta phải cải tạo nền
kinh tế cũ và xây dựng nền kinh tế mới, mà xây dựng là nhiệm vụ chủ chốt và lâu dài".
Về những nhân tố bảo đảm thực hiện thắng lợi CNXH ở Việt Nam, Hồ Chí Minh chỉ
rõ phải: Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng; nâng cao vai trò quản lý của
Nhà nước; Phát huy tính tích cực, chủ động của các tổ chức chính trị- xã hội; xây dựng
đội ngũ cán bộ đủ đức và tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Câu 8:
Phân tích vai trò, bản chất của Đảng cộng sản Việt Nam theo tư tưởng
Hồ Chí Minh?
Vai trò:
ĐCS VN ra đời để lãnh đạo cách mạng VN. Sự ra đời đấu tranh trưởng thành của ĐCS
VN xuất phát từ yêu cầu này. Mọi giai tầng thừa nhận sự lãnh đạo của Đảng, nhưng
không phải là sự lãnh đạo bất biến nếu Đảng không trong sạch vững mạnh. Vì thế Đảng
phải luôn tự đổi mới, tự chỉnh đốn để ngang tầm yêu cầu cách mạng.
Đảng lãnh đạo là phải đề ra nhiệm vụ chính trị, làm công tác tư tưởng, công tác tổ chức,
đạt mục tiêu xây dựng 1 nuớc VN hòa bình, độc lập , thống nhất , dân chủ và giàu mạnh.
Như vậy sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng
VN. Đảng có vai trò lớn đồng thời có trách nhiệm lớn với vận mệnh dân tộc.
Bản chất:
Đảng ta là Đảng của giai cấp CN. Điều này được HCM khẳng định trong nhiều tác phẩm.
mạng trước hết phải có gì? Phải có Đảng Cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức
dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp ở mọi nơi. Đảng có
vững cách mạng mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thì con thuyền mới
chạy.”
Đảng Cộng sản Việt Nam là chính đảng mạng mang bản chất của giai cấp công
nhân Việt Nam, là đội tiền phong của giai cấp công nhân, có khả năng đoàn kết tập hợp
các tầng lớp nhân dân khác làm cách mạng. Đảng là đội tiền phong dũng cảm và là đội
tham mưu sáng suốt. Đảng Cộng sản Việt Nam tận tâm, tận lực phụng sự tổ quốc, phụng
sự nhân dân, trung thành tuyệt đối với lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân tộc,
Đảng không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của nhân dân và của dân tộc. Mục tiêu phấn
đấu của Đảng là độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, hạnh phúc cho mọi người.
Đảng cầm quyền vừa là người lãnh đạo vừa là người đầy tớ trung thành của nhân
dân.
Quan niệm của Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền là sự vận dụng, phát triển hết
sức sáng tạo lý luận Mác-Leenin về Đảng vô sản kiểu mới.
Đảng cầm quyền, dân là chủ.
“Muốn khỏi đi lạc phương hướng, quần chúng phải có đảng lãnh đạo để nhận rõ
tình hình, đường lối và định phương châm cho đúng”.
Cách mạng là cuộc đấu tranh gian khổ. Kẻ địch rất mạnh. Muốn thắng lợi thì quần
chúng phải tổ chức chặt chẽ, chí khí phải kiên quyết. Vì vậy, phải có Đảng để tổ chức và
giáo dục nhân dân thành một đội quân thật mạnh, đánh kẻ địch giành chính quyền. Cách
mạng thắng lợi rồi, quần chúng vẫn cần có Đảng”.
Câu 10:
Trình bày quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về các nguyên tắc sinh
hoạt Đảng?
a, Khái quát những luận điểm của HCM, có thể thấy Người đã đề cập những
nguyên tắc xây dựng đảng:
- Một là: tập trung dân chủ
Đây là nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng cơ bản và quan trọng nhát trong học thuyết
về Đảng vô sản kiếu mới của Lênin.Nguyên tắc này để xây dựng ĐCS thành một tổ chức
Toàn Đảng nghiêm túc thực học tập chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng HCM.
- Tiếp tục đổi mới công tác cán bộ.
- Xây dựng, củng cố các tổ chức cơ sở Đảng.
- Kiện toàn tổ chức, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng.
- Đảng phải đặc biệt quan tâm đến việc đổi mới và chỉnh đốn Đảng để hạn chế, ngăm
chặn đẩy lùi và tẩy trừ mọi tệ nạn do thoái hoá biến chất gây ra, trong điều kiện Đảng
lãnh đạo chính quyền