Khi trẻ thứ hai xuất hiện: bố mẹ
cần chuẩn bị và hỗ trợ tâm
lý cho trẻ thứ nhất
Khi trẻ thứ hai xuất
hiện trong gia đình, vị
trí của trẻ thứ nhất sẽ
có nhiều thay đổi. Từ
đây, bé sẽ có một vai
trò mới – anh (hay chị).
Đó là biến đổi lớn về
nhận thức vai trò xã hội
đầu tiên của bé.
Hãy nhớ lại ngày đầu tiên mà bạn trở thành anh
chị. Cảm giác của bạn như thế nào? Hay lúc bạn
bước vào lớp Một? Hay ngày đầu tiên ở giảng
đường Đại học? Hay phút giây đầu tiên nhận công việc ở công sở. Rồi lúc nhận một cương vị
mới trong cơ quan. Rồi lúc lập gia đình – giây
phút đầu tiên trong vai trò một người vợ, người
chồng
Bất cứ một vai trò mới nào cũng mang lại cho người
đảm nhận nó những trải nghiệm sâu sắc: cảm xúc
xao xuyến, hồi hộp, sự lúng túng, nhận thức trách
nhiệm, những thay đổi về quan điểm, thái độ, hành vi.
Và rất nhiều biến đổi khác nữa. Do đó, để giúp bé
"đảm trách" tốt vai trò mới- anh (hay chị), các bậc bố
mẹ cần phải có sự chuẩn bị và hỗ trợ tâm lý cho bé
hoạch sinh con thứ hai của cha mẹ, vì vậy, gặp rất
nhiều khó khăn khi thực hiện.
Không được giảm sự quan tâm tới con thứ nhất
trong thời gian nuôi con thứ hai, nhất là thời gian đầu.
Nên phân công công việc giữa bố và mẹ: bố ngồi với
con thứ hai trong khi mẹ chuẩn bị cho con thứ nhất
tới trường v.v.
Hạn chế tối đa việc la mắng con thứ nhất. Trong thời
gian này, con thứ nhất luôn có thái độ dò xét tình cảm
của cha mẹ. Vì vậy, việc la mắng bé sẽ làm nảy sinh
ở bé cảm giác là cha mẹ thiên vị, cảm giác là mình bị
bỏ rơi.
Không nhận xét hành vi của con thứ nhất theo kiểu:
“Con lớn rồi mà còn làm như vậy nữa hay sao?”, “Lớn
rồi mà còn đòi hỏi ba (mẹ) làm cho việc này nữa hả?”
v.v. Những nhận xét như thế này dễ làm bé cảm thấy
căng thẳng vì bị ép buộc phải trưởng thành sớm hay
cảm thấy bất bình, hụt hẫng vì không nhận được sự
trợ giúp mà bé vẫn thường được nhận trước đây.
Nên đối xử với bé giống như trước khi có trẻ thứ hai
ra đời.
Đừng lấy con thứ hai làm cớ để từ chối con thứ
nhất, kiểu như: “Ba (mẹ) không có thời gian làm cái
này cho con đâu, ba (mẹ) còn phải thay tã cho em
nữa”. Thay vì vậy, hãy nói: “Ba (mẹ) sắp xong việc
rồi, con chờ chút rồi ba (mẹ) sẽ cùng chơi với con
thức một cách tự nhiên sự khó khăn của cha mẹ
trong việc chăm sóc mình và chăm sóc em.
Từ đó trẻ có thể thông cảm với cha mẹ nếu cha mẹ
không thể dành nhiều thời gian cho một mình trẻ, mà
phải chia sẻ cho em nữa.
Hãy mời trẻ thứ nhất cùng tham gia vào việc chăm
sóc trẻ thứ hai: cùng ba mẹ hát ru em ngủ, lấy giùm
ba mẹ tã giấy, dọn nôi cho em, cùng đi dạo, pha
nước tắm em v.v. Qua việc phụ giúp này, trẻ sẽ học
được cách lo lắng cho em và đó là nền tảng của tình
yêu thương anh (chị) em trong gia đình.
Đừng quên phát huy tính sáng tạo của trẻ thứ nhất
qua việc mời bé giúp ba mẹ làm mặt xấu chọc cười
em, thổi kèn lá cho em nghe, cùng em chơi gấu bông,
tập cho em bò, tập cho em nói v.v. Nên hỏi ý kiến bé
để bé nhận thức được tầm quan trọng của mình:
“Con thấy nên chơi trò gì với em bây giờ?”, “Mình nên
chọn đồ chơi gì cho em, theo con?” v.v.v