Hô hấp và các cơ quan hô hâp
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Trình bày được khái niệm hô hấp và vai trò của hô hấp đối với cơ thể
- Xác định trên tranh hoặc mô hình các cơ quan tham gia hô hấp và vai trò
của chúng.
2. Kỹ năng:
- Quan sát, phân tích, tổng hợp
- Hoạt động nhóm nhỏ
3. Thái độ:
Hình thành ý thức vệ sinh hô hấp
II. PHƯƠNG PHÁP:
- Tranh vẽ phóng to H20.1, 20.2, 20.3
- Phiếu học tập
- Bản phụ
IV. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
ĐVĐ: Sự sống luôn gắn liền với sự thở hay còn gọi là hô hấp. Khi hô hấp
quá trình nào diễn ra là chủ yếu? (Lấy khí oxy vào và thải khí cacbônic). Đó
chỉ là biểu hiện bên ngoài còn bản chất như thế nào? Khí oxy được sử dụng
ra sao? Khí cacbonic tạo ra nhờ đâu? Các cơ quan nào tham gia vào hô
hấp?
H
H
o
o
ạ
ạ
t
t
- Nguyên tố oxy. Quá trình oxy hoá
các hợp chất hữu cơ, giải phóng
cacbônic và năng lượng.
- Treo tranh H20.1. Hướng dẫn quan
sát:
- Thảo luận nhóm lệch SGK
+ Tìm xem có mấy giai đoạn hô hấp - Đại diện nhóm trình bày:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
+ Xảy ra ở đâu
+ Giai đoạn nào có các phản ứng hoá
học liên quan đến oxy và cacbônic
(giai đoạn 3)
+ Hô hấp liên quan đến Tiến trình bài
giảng sống của cơ thể: cung cấp oxy
cho tế bào tham gia phản ứng oxy
hoá -> Năng lượng; thải loại
cacbonic ra khỏi tế bào và cơ thể
+ Gồm 3 giai đoạn:
Thở: xảy ra tại đường dẫn khí đến
phổi
Trao đổi khí ở phổi: xảy ra tại các
phế nang của phổi
Trao đổi khí ở tế bào: xảy ra tại tế
bào
+ Ý nghĩa của sự thở: Khí từ môi
trường vào liên tục -> thuận lợi khi
trao đổi khí ở phổi
Mũi Họng Thanh quản Khí
quản Phế quản Phổi
- yêu cầu HS nghiên cứu bảng 20 - Thảo luận nhóm
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
- Nghiên cứu bảng 20
? Với đặc điểm cấu tạo của từng bộ
phận như vậy hãy cho biết chức năng
của chúng?
- HS dựa vào bảng trả lời
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm lệnh
SGK
- Thảo luận, đại diện nhóm trả lời
- Hướng dẫn thảo luận từng câu hỏi
? Đặc điểm nào của đường dẫn khí
có tác dụng làm ẩm, ấm không khí?
- Những đặc điểm của đường dẫn khí
có tác dụng làm ẩm, ấm không khí vào
phổi: Lớp niêm mạc tiết chất nhầy,
mao mạch dày đặc toả nhiệt
? Không khí ấm lên có tác dụng gì?
- Không khí ẩm tăng tốc độ
chuyển động
- Đặc điểm tham gia bảo vệ phổi
tránh các tác nhân gây hại: ? Đặc điểm của đường dẫn khí bảo
vệ phổi trước các tác nhân có hại? + Long mũi: giữ bụi lớn
+ Dịch nhầy: giữ bụi nhỏ
+ Lông rung: quýet vật lạ ra hỏi khí
quản
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
- Phổi có vai trò: Trao đổi khí giữa môi trường và máu
- Mỗi cơ quan trong từng bộ phận đảm nhiệm một chức năng riêng biệt
chuyển hoá cao về tổ chức
IV. Kiểm tra - Đánh giá - Củng cố
- Phát phiếu bài tập cho các nhóm;
Câu 1: Trong 3 giai đoạn của quá trình hô hấp, giai đoạn nào có liên quan
trực tiếp đến việc tạo năng lượng ATP:
a. Thở
b. Trao đổi khí ở phổi
c. Trao đổi khí ở tế bào
d. Cả b, c đều đúng
e. Cả a, b đúng
Câu 2: Hãy lựa chọn và ghép các thông tin ở cột B tương ứng với thông tin ở
cột A.
Các cơ quan Đặc điểm cấu tạo đặc trưng
A-Mũi
B-Họng
1-Có 6 tuyến amiđan và 1 tuyến V.A chứa nhiều tế bào
limphô
C-Thanh quản 2-Có lớp mao mạch dầy đặc
D-Khí quản 3-Cấu tạo bởi 15-20 vòng sụn khuyến xếp chồng lên nhau
E-Phế quản 4-Có lớp niêm mạc tiết chất nhầy với nhiều lông rung
chuyển động liên tục.
G-2 lá phổi 5-Có nhiều lông mũi.
6-Có lớp niêm mạc tiết chất nhầy.
7-Có nắp thanh quản (sụn thanh liệt) có thể cử động để đậy
kín đường hô hấp.
8-Bao người 2 lá phổi có 2 lớp mạng ngoài dính với lồng
ngực, lớp trong dính với phổi, giữa 2 lớp có chất dịch.