Đông y với bệnh viêm não B ở trẻ em
Viêm não B ở trẻ em là một bệnh truyền nhiễm do virut gây nên, hay xuất hiện về mùa
hè; là một bệnh cấp, phát bệnh và chuyển biến rất nhanh chóng, cần điều trị kịp thời để
tránh tử vong và tránh di chứng.
Cần phối hợp chặt chẽ và kịp thời với y
học hiện đại (Tây y) theo dõi sát sao diễn
biến của bệnh, luôn theo dõi thân nhiệt,
nhịp tim, huyết áp và các biểu hiện khác.
Cần giữ yên tĩnh, tránh ánh sáng chói,
tiếng ồn va đập mạnh, chú ý giữ sạch sẽ
mặt mũi, tai và da dẻ, ngăn chặn phát sinh
mụn nhọt.
Viêm não B là một bệnh trong ôn bệnh của y học cổ truyền (còn gọi là thử ôn, thử kinh,
thử huyết) do thử ôn (nắng nóng) xâm nhập từ biểu vào lý, đốt ở phần khí và doanh
huyết; nhiệt cực sinh phong, tân dịch giảm sinh đàm nếu xuất hiện các chứng sốt cao co
giật, mê sảng, đàm làm tắc các khiếu gây hôn mê, chứng nội bế, ngoại thoát (trụy tim
mạch).
Phân loại triệu chứng theo các giai đoạn của bệnh
Bệnh biến chuyển theo các giai đoạn: Vệ (khởi phát), khí (toàn phát chưa có biến chứng),
doanh huyết (toàn phát có biến chứng mất nước, nhiễm độc thần kinh, rối loạn thành
mạch) và thương âm, thấp trở ở kinh lạc (hồi phục và di chứng).
Thử ôn thuộc nhiệt nhưng hay kết hợp với thấp nên phải chú ý các trường hợp hoặc thiên
về nhiệt hoặc thiên về thấp để chữa cho thích đáng.
Bệnh qua phần vệ rất nhanh rồi chuyển sang phần khí, vì vậy trên lâm sàng hay chia thể
vệ khí là một; rồi đến phần doanh và huyết, đến giai đoạn cuối của bệnh có thể thương
âm (do tân dịch giảm) và thể đàm thấp gây ứ trệ ở kinh lạc (di chứng thần kinh ở ngoại
biên và trung ương).
Thể vệ, khí: (giai đoạn khởi phát và toàn phát chưa có biến chứng).
Hoa kim ngân.
Cam thảo đất.
Bài thuốc: Sinh địa 12g, huyền sâm 12g, mạch môn 12g, a giao 10g, sa sâm 12g, kỷ tử
8g. Nếu phiền táo nhiều thêm trúc lịch 30g. Sắc uống ngày một thang.
Nếu âm hư nhiều, tay chân co giật, run, chất lưỡi đỏ khô, thêm: quy bản 12g, miết giáp
12g, mẫu lệ 12g.
Thể di chứng: do bệnh làm tổn thương đến tạng phủ, khí huyết, kinh mạch phải sử dụng
kết hợp các phương pháp xoa bóp, châm cứu và thuốc để chữa.
Di chứng thần kinh ngoại biên: chân tay co quắp, run tay chân do ứ trở ở kinh lạc, cân
mạch không được nuôi dưỡng, dùng các vị thuốc sau: mộc qua 8g, bạch thược 12g, đan
sâm 8g, địa long 6g. Sắc uống.
Lương y Vũ Quốc Trung