C
C
Á
Á
C
CN
N
Ư
Ư
Ớ
Ớ
C
CĐ
Đ
Ế
ẾQ
Q
U
U
Ố
Ố
C

C
,
,M
M
Ỹ
ỸV
V
À
ÀS
S
Ự
ỰB
B
À
À
N
N
H

Đ
Ị
Ị
A
A
I
I
.
.M
M
Ụ
Ụ
C
CT
T
I
I
Ê
Ê
U
U

3. Kỹ năng
Rèn luyện kỹ năng phân tích sự kiện Lịch sử để thấy được từng đặc
điểm riêng của chủ nghĩa đế quốc.
I
I
I
I
.
.T
T
H
H
I
I
Ế
Ế
T
TB
B
Ị
Ị
,
,



H
H
Ọ
Ọ
C
C- Bảng thống kê biểu thị sự thay đổi về sản lượng công nghiệp của các
nước Anh, Pháp, Mỹ, Đức.
- Sơ đồ thay đổi vị trí kinh tế các nước đế quốc cuối thế kỷ XIX đầu
thế kỷ XX.
- Lược đồ các nước đế quốc đầu thế kỷ XX.
I
I
I
I
I
I
.
.T
T
I
I
ế
ế
D
D
ạ
ạ
Y
Y-
-H
H
ọ
ọ
C
C

1. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Nêu những thành tựu về khoa học kỹ thuật cuối thế kỷ XIX
đầu thế kỷ XX?
Câu hỏi 2: Sự ra đời và những đặc điểm cơ bản của chủ nghĩa Tư bản
ở giai đoạn đế quốc chủ nghĩa?
2. Dẫn dắt vào bài mới
Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
70 tình hình kinh tế Anh ra sao?
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét và chốt ý: Từ cuối thập niên
70, Anh mất dần địa vị độc quyền công
nghiệp, do vậy mất luôn cả vai trò lũng đoạn
thị trường thế giới, bị Mỹ và Đức vượt qua.
- GV giới thiệu “bảng thống kê biểu thị sự
thay đổi về sản lượng công nghiệp của các
nước Anh, Pháp, Đức, Mỹ” trong SGK.
GV hỏi”: Nguyên nhân của sự giảm sút
đó?
- HS đọc SGK tự trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét và trình bày: Nguyên nhân
là:
+ Máy móc thiết bị xuất hiện sớm nên đã
cũ và lạc hậu, việc hiện đại hoá rất tốn kém.
+ Một sớ lớn tư bản chạy sang thuộc địa,
vì ở đây lợi nhuận Tư bản đẻ ra nhiều hơn * Tình hình kinh tế:
- Từ cuối thập niên 70, Anh mất dần
địa vị độc quyền công nghiệp, do vậy
mất luôn cả vai trò lũng đoạn thị
trường thế giới, bị Mỹ và Đức vượt

diện trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét và chốt ý: Đây là thời kỳ
quá trình tập trung tư bản diễn ra mạnh mẽ,
nhiều tổ chức độc quyền ra đời chi phối toàn
bộ đời sống kinh tế nước Anh, 5 ngân hàng ở
khu Xi-ti Luân Đôn nắm 70% số tư bản cả
- Công nghiệp: Quá trình tập trung
tư bản diễn ra mạnh mẽ, nhiều tổ
chức độc quyền ra đời chi phối toàn
bộ đời sống kinh tế nước Anh.

Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
nước.
- GV giới thiệu cho HS biết: Nông nghiệp
nước Anh lâm vào tình trạng khủng hoảng
trầm trọng. Nguyên nhân là do tư sản Anh
không đầu tư vào sản xuất nông nghiệp mà
chủ yếu vào buôn bán lương thực và giá
lương thực châu Âu và Mỹ rất rẽ.
- Nông nghiệp: Nước Anh lâm vào
tình trạng khủng hoảng trầm trọng.
Anh phải nhập khẩu lương thực.

thống thuộc địa đặc biệt ở Châu Á và Châu
Phi. GV kết hợp khai thác lược đồ để HS
nhận biết được hệ thống thuộc địa rộng lớn
của đế quốc Anh đầu thế kỷ XX trải dài từ
Bắc Mỹ, châu Phi, Châu Á đến châu Đại
Dương.
- GV nhấn mạnh: Chủ nghĩa đế quốc Anh
tồn tại và phát triển dựa trên sự bóc lột một
hệ thống thuộc địa rộng lớn (chiếm ¼ lãnh
thổ và ¼ dân số thế giới) do vậy được mệnh
danh là chủ nghĩa đế quốc thực dân "Mặt trời
không bao giờ lặn" trên đất nước Anh, Lênin
nhận xét: "Nước Anh không chỉ là quê hương
của hệ thống công xưởng ủa chủ nghĩa tư - Đây là thời kỳ giai cấp tư sản Anh
tăng cường mở rộng hệ thống thuộc
địa đặc biệt là ở Châu Á và châu Phi.
- Đặc điểm đế quốc Anh: là chủ
nghĩa đế quốc thực dân.

+ Pháp thất bại trong cuộc chiến
tranh Pháp – Phổ do đó phải bồi
Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
+ Nghèo tài nguyên và nhiên liệu, đặc biệt
là than đá.
+ Giai cấp tư sản chỉ chú trọng đến xuất
cảng tư bản sang những nước chậm phát triển
để thu lợi nhuận cao chứ không hú trọng phát
triển công nghiệp trong nước.
- GV kết luận: Hậu quả là cuối thế kỷ XIX
sản xuất công nghiệp của Pháp tụt xuống
hàng thứ tư sau Đức, Mỹ, Anh, kỹ thuật lạc
hậu rõ rệt so với những nước công nghiệp trẻ.
- GV nêu câu hỏi: Bên cạnh những yếu
kém đó công nghiệp Pháp có những tiến bộ
gì?
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.
- GV trình bày và phân tích: Mặc dù có sự
sút kém, song công nghiệp Pháp cũng có tiến
bộ đáng kể. Hệ thống đường sắt lan rộng
khắp nơi cả nước đã đẩy nhanh sự phát triển
thường chiến tranh.
+ Nghèo tài nguyên và nhiên liệu,
đặc biệt là than đá.
+ Giai cấp tư sản chỉ chú trọng đến
xuất cảng tư bản sang những nước
chậm phát triển để thu lợi nhuận cao
chứ không hú trọng phát triển công


- Sự thâm nhập của phương thức sản
xuất tư bản chủ nghĩa trong nông
nghiệp ở Pháp diễn ra chậm chạp do
đất đai bị chia nhỏ.
Hoạt động 5: Cá nhân
- GV: Quá trình tập trung sản xuất hình
thành các công ty độc quyền diễn ra như thế
nào?

Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý: đầu thế
kỷ XX quá trình tập trung sản xuất cũng diễn
ra trong lĩnh vực công nghiệp, dẫn đến việc
hình thành các công ty độc quyền, từng bước
chi phối nền kinh tế Pháp, đặc biệt trong lĩnh
vực ngân hàng (GV nhấn mạnh ở Pháp quá
trình diễn ra chậm hơn các nước khác).

vững
vốn ra nước ngoài, cho các nước chậm tiến
vay với lãi suất lớn.
- GV cho HS đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK
để thấy được số vốn mà tư bản Pháp đầu tư ở
nước ngoài nhiều như thế nào?
- GV nêu câu hỏi: Hãy nêu đặc điểm cơ
bản của chủ nghĩa đế quốc Pháp?
- HS trả lời câu hỏi.
- GV kết luận: Chủ nghĩa đế quốc Pháp là
chủ nghĩa đế quốc cho vay nặng lãi.

- Đặc điểm : Tư bản Pháp phần lớn
đưa vốn ra nước ngoài, cho các nước
chậm tiến vay với lãi suất lớn. Chủ
nghĩa đế quốc cho Pháp là chủ nghĩa
đế quốc cho ay nặng lãi.
Hoạt động 6: Cả lớp và cá nhân
- GV trình bày và phân tích:
+ Sau cách mạng tháng 9 – 1870 nước
Pháp thành lập nền cộng hoà thứ ba, song
phái cộng hoà đã sớm chia thành hai nhóm:
Ôn hoà vá Cấp tiến thay nhau cầm quyền.
Đặc điểm của nền cộng hoà là tình trạng
thường xuyên khủng hoảng nội các. Trong
Tình hình chính trị
- Sau cách mạng tháng 9 – 1870,

để trả mối thù Đức; tiến hành những
cuộc chiến tranh xâm lược thuộc địa,
chủ yếu là ở khu vực châu Á và châu
Phi.
4. Sơ kết bài học
- Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi: Tình hình kinh tế, chính trị nổi bật
của Anh và Pháp cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX? Nêu đặc điểm của chủ
nghĩa đế quốc Anh và Pháp?
5. Dặn dò, bài tập
- Học bài cũ, trả lời câu hỏi trong SGK.
- Nguyên nhân dẫn đến việc hình thành các đặc điểm của đế quốc Anh
và Pháp?