MỞ RỘNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
(TỪ THẾ KỶ X ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XV)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Giúp HS hiểu :
- Trải qua 5 thế kỷ độc lập, mặc dù đôi lúc còn có nhiều biến động,
khó khăn, nhưng nhân dân ta vẫn xây dựng cho mình nền kinh tế đa dạng và
hoàn thiện.
- Nền kinh tế Việt Nam thời kỳ phong kiến chủ yếu là nông nghiệp,
tuy có nhiều mâu thuẩn trong vấn đề ruộng đất, nhưng những yếu tố cần
thiết để phát triển nông nghiệp vẫn được phát triển như : Thuỷ lợi, mở rộng
ruộng đất, tăng các loại cây trồng, đời sống ngày càng nâng cao.
- Thủ công nghiệp ngày càng phát triển, đa dạng, phong phú, chất
lượng được nâng cao, không chỉ phục vụ trong nước mà còn góp phần trao
đổi với bên ngoài. Thương nghiệp phát triển.
- Trong hoàn cảnh của chế độ phong kiến, ruộng đất ngày càng tập
trung vào tay giai cấp địa chủ.
2. Tư tưởng, tình cảm
- Tự hào về những thành tựu kinh tế dân tộc đã đạt được.
- Thấy được sự hạn chế của nền kinh tế phong kiến ngay trong giai
đoạn phát triển của nó, từ đó liên hệ với thực tế hiện nay.
3. Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, nhận xét
- Rèn kỹ năng liên hệ thực tế.
II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
- Tranh ảnh, lược đồ có liên quan
- Những câu ca dao về kinh tế, một số nhận xét của người nước
ngoài
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1. Kiểm tra bài cũ

kiện để phát triển kinh tế.
* Hoạt động 2 : Cả lớp, cá nhân.

- GV yêu cầu HS đọc SGK trả lời câu
hỏi : Những biểu hiện của sự mở rộng và
phát triển nông nghiệp từ thế kỷ X-XV.

- GV gợi ý : Ở thời kỳ đầu phong kiến
độc lập sự mở rộng và phát triển nông
nghiệp được biểu hiện qua các lĩnh vực : + Mở rộng diện tích ruộng đất
+ Mở rộng hệ thống đê điều
+ Phát triển sức kéo và gia tăng các loại
cây công nghiệp, các lĩnh vực đó được
biểu hiện như thế nào ?

- HS theo dõi sách giáo khoa, thực hiện
những yêu cầu của GV, phát triển ý kiến.

- GV nhận xét, bổ sung, kết luận. - Diện tích đất ngày càng mở rộng nhờ
:
GV có thể giải thích thêm về phép quân
điền chia ruộng công ở các làng xã dưới
thời Lê, một chính sách ruộng đất điển
hình đối với ruộng đất công ở thời kỳ
phong kiến tác dụng của phép quân điền.
+ Nhân dân tích cực khai hoang vùng
châu thổ sông sớn và ven biển.

- GV minh hoạ bằng những câu thơ. + Nhà nước cùng nhân dân góp sức
phát triển nông nghiệp.
+ Chính sách của Nhà nước đã thúc
đẩy nông nghiệp phát triển => đời
sống nhân dân ấm no hạnh phúc, trật
tự xã hội ổn định, độc lập được củng
cố.
* Hoạt động 1 : Cả lớp, cá nhân.
- GV giúp HS thấy được nguyên nhân
thúc đẩy thủ công nghiệp phát triển trong
thời kỳ từ X - XV chủ yếu xuất phát từ
những nhu cầu trong nước gia tăng.
2. Phát triển thủ công nghiệp và
thương nghiệp
- GV : Bổ sung kết luận về sự phát triển
của thủ công nghiệp Nhà nước.
- Nhà nước thành lập các xưởng thủ
công (Cục bách tác) tập trung thợ giỏi
trong nước để sản xuất : Tiền, vũ khí,
áo mũ cho vua quan, thuyền chiến.
- Sản xuất được một số sản phẩm kỹ
thuật cao như : Đại bác, thuyền chiến
có lầu.
* Hoạt động 3 : Cá nhân
- GV : Em đánh giá như thế nào về sự
phát triển của thủ công nghiệp nước ta
đương thời ?

- HS dựa vào kiến thức vừa học để trả
lời.

giả nhà Nguyễn.
- GV dùng tư liệu sách giáo khoa để
minh hoạ, kết hợp một số tranh ảnh sưu
tầm về sự sầm uất của bến cảng đương
thời.
* Ngoại thương
Thời Lý - Trần ngoại thương khá phát
triển Nhà nước cho xây dựng nhiều
bến cảng để buôn bán với nước ngoài.
- Vùng biên giới Việt Trung cũng hình
thành các đặc điểm bốn bán.
- Thời lê : Ngoại thương bị thu hẹp.
* Hoạt động 2 : Cá nhân

- Phát vấn : Em đánh giá như thế nào về
thương nghiệp nước ta đương thời :

- HS dựa vào phần đã học để trả lời.
- GV bổ sung, kết luận.

- Nguyên nhân - sự phát triển
+ Nông nghiệp thủ công phát triển
+ Nguyên nhân dẫn đến sự phát triển ?
+ Phát triển như thế nào ?

thúc đẩy thương nghiệp phát triển.
+ Do thống nhất mở rộng song chủ yếu
phát triển nội thương, còn ngoại
thương mới chỉ buôn bán với Trung
Quốc và các nước Đông Nam Á.

dân tộc : Trần Quốc Tuấn, Lý Thường Kiệt, Lê Lợi, Nguyễn Trãi