CHUYỂN ĐỘNG CƠ

A. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Hiểu được các khái niệm co bản: tính tương đối của chuyển động,
chất điểm, hệ quy chiếu, xác định vị trí của một chất điểm bằng tọa độ,
xác định thời gian bằng đồng hồ, phân biệt khoảng thời gian và thời
điểm.
- Hiểu rõ là muốn nghiên cứu chuyển động của chất điểm, cần thiết là
chọn một hệ quy để xác định vị chí của chất điểm và thời điểm tương
ứng.
- Nắm vững được cách xác định tọa độ và thời điểm tương ứng của một
chất điểm trên hệ trục tọa độ.
2. Kỹ năng
- Chọn hệ quy chiếu mô tả chuyển động.
- Chọn mốc thời gian, xác định thời gian.
- Phân biệt chuyển động cơ với chuyển động khác.
B. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Hình vẽ chiếc đu quay trên giấy to.
- Chuẩn bị tình huống sau khi cho học sinh thảo luận: Bạn của em ở quê
chưa từng đến thị xã, em sẽ phải dùng những vật mốc và hệ tọa độ nào để
chỉ cho bạn đến được trường thăm em?
2. Học sinh
Xem lại những vấn đề đã được học ở lớp 8: Thế nào là chuyển động? Thế
nào là độ dài đại số của một đoạn thẳng?
3. Gợi ý ứng dụng CNTT
GV có thể chuẩn bị những đoạn video về các loại chuyển động cơ học, soạn
các câu hỏi trắc nghiệm, hình vẽ mô phỏng quỹ đạo của chất điểm
C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC
Hoạt động 1 ( phút): Nhận biết chuyển động cơ, vật mốc, chất điểm,

-Gợi ý: Trục tọa độ,
điểm mốc, vị trí vật
tại những thời điểm
khác nhau.
-Giới thiệu: Hình
1.5

dụ?

*Tại sao chuyển
động cơ có tính
tương đối? Ví dụ?

Đọc SGK phần 2.
Trả lời câu hỏi:
*Chất điểm là gì?
Khi nào một vật
được coi là chất
điểm?
*Quỹ đạo là gì? Ví
dụ.
-Trả lời câu hỏi C1.

-Tìm cách mô tả vị
trí của chất điểm
trên quỹ đạo.
-Hình vẽ
-Trả lời câu hỏi C2
vật khác được coi như đứng yên.
Vật đứng yên được gọi là vật

số.
-Khai thác ý nghĩa
của bảng giờ tàu
SGK
mốc, gắn vào đó một hệ tọa độ,
vị trí của chất điểm được xác
định bằng tọa độ của nó trong hệ
tọa độ này.
4. Xác định thời gian
- Muốn xác định thời điểm xảy
ra một hiện tượng nào đó, người
ta chọn một gốc thời gian và
tính khoảng thời gian từ gốc đến
lúc đó.
- Như vậy để xác định thời
điểm, ta cần có một đồng hồ và
chọn một gốc thời gian. Thời
gian có thể được biểu diễn bằng
một trục số, trên đó mốc 0 được
chọn ứng với một sự kiện xảy
ra.
Hoạt động 2 ( phút): Hiểu hệ quy chiếu và chuyển động tịnh tiến.

Hướng dẫn của GV Hoạt động của HS Nội dung
Gợi ý: Vật mốc, trục
tọa độ biểu diễn vị
trí, trục biểu diễn
thời gian.

-Nêu định nghĩa của

-Lấy một số ví dụ
khác về chuyển
động tịnh tiến.
5. Hệ Quy chiếu
*Một vật mốc gắn với một hệ

tọa độ và một gốc thời gian
cùng với một đồng hồ hợp
thành một hệ quy chiếu.
Hệ quy chiếu = Hệ tọa độ gắn
với vật mốc + Đồng hồ và gốc
thời gian
6. Chuyển động tịnh tiến
*Tổng quát, khi vật chuyển
động tịnh tiến, mọi điểm của nó
có quỹ đạo giống hệt nhau, có
thể chồng khít nên nhau được.
Hoạt động 3 ( phút): Vận dụng củng cố.
Hướng dẫn của GV Hoạt động của HS
-Nêu câu hỏi. Nhận xét câu trả lời
của các nhóm.
-Yêu cầu: HS trình bày đáp án.
-Đánh giá nhận xét kết giờ dạy.
-Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi
trắc nghiệm nội dung từ câu 1-5
(SGK).
-Làm việc cá nhân giải bài tập 1,2