CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU
A. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Hiểu được gia tốc là đại lượng đặc trưng cho sự biến đổi nhanh, chậm
của tốc độ.
- Nắm được các định nghĩa gia tốc trung bình, gia tốc tức thời.
- Hiểu được định nghĩa về chuyển động thẳng biến đổi đều, từ đó rút ra
được công thức tính vận tốc theo thời gian.
2. Kỹ năng
- Biết cách vẽ đồ thị biểu diễn vận tốc theo thời gian.
- Biết cách giải bài toán đơn giản liên quan đến gia tốc.
B. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động thẳng đều và chuyển động biến đổi
đều.
- Biên soạn câu hỏi 1-4 SGK dưới dạng trắc nghiệm.
2. Học sinh
Các đặc điểm về chuyển động thẳng đều, cách vẽ đồ thị.
3. Gợi ý ứng dụng CNTT
- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ về các đặc
điểm của chuyển động thẳng đều.
- Lập bảng so sánh chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến
đổi đều.
- Mô phỏng cách vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian của chuyển động
thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi đều.
- Sưu tầm các đoạn video về chuyển động thẳng biến đổi đều
C. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1 ( phút): Kiểm tra bài cũ
Hướng dẫn của GV Hoạt động của HS
*Đại lượng vật lý đặc trưng cho
độ biến đổi nhanh chậm của vận
tốc gọi là gia tốc.
a) Gia tốc trung bình
Đặt vấn đề để HS
đưa ra công thức
tính gia tốc.
-Giải thích ý nghĩa
gia tốc trung bình.
-Cho HS đọc SGK
(phần 1 b).
-Phân biệt cho HS
khái niệm gia tốc
trung bình và gia
tốc tức thời. Giá trị
đại số, đơn vị gia
tốc.
của các chuyển
động này.
-Đọc SGK, hiểu
được ý nghĩa của
gia tốc
-Tìm hiểu độ biến
thiên của vận tốc,
tính toán sự thay
– t
1,
vectơ vận tốc
của chất điểm đã biến đổi một
lượng các vectơ
12
vvv
.
Thương số:
12
12
tt
vv
t
v
(3)
được
gọi là vectơ gia tốc trung bình
của chất điểm trong khoảng thời
gian từ t
1
đến t
trung bình.
-Xem vài số liệu
về gia tốc trung
bình trong SGK
-Ghi nhận: Gia tốc
trung bình và gia
tốc tức thời là đại
lượng vectơ; ý
nghĩa của gia tốc.
Đơn vị a
tb
là m/s
2
.
b) Gia tốc tức thời
Nếu trong công thức (3) ta lấy
t rất nhỏ thì thương số vectơ
t
v
cho ta một giá trị là vectơ gia
tốc tức thời.
t
v
tt
vv
a
câu hỏi.
-Gợi ý:Từ công
thức(4.2)để đưa ra
công thức (4.4).
-Yêu cầu HS vẽ đồ
thị trong các trường
hợp, xem SGK.
-Hướng dẫn HS vẽ
đồ thị.
*-Nêu câu hỏi C1
-Yêu cầu HS so
sánh, tính toán rút
ra ý nghĩa của hệ số
góc.
-Tìm hiểu đồ thị H
4.3
-Định nghĩa
chuyển động thẳng
đều?
-Công thức vận tốc
trong chuyển động
thẳng biến đổi đều?
-Vẽ đồ thị vận tốc
theo thời gian trong
thời gian
Chọn một chiều dương trên quỹ
vận tốc theo thời
gian, từ đó nêu ý
nghĩa của nó.
đạo. kí hiệu v, v
0
lần lượt là vận
tốc tại thời điểm t và thời điểm
ban đầu t
0
= 0. Gia tốc a không
đổi. Theo công thức (3) thì
v-v
0
= at, hay là: v=v
0
+at, hay là
v = v
0
+ at (4)
a) Chuyển động nhanh dần
đều
Nếu tại thời điểm t, vận tốc v
cùng dấu với gia tốc a (tức là
v.a>0)thì theo công thức (4), giá
trị tuyệt đối của vận tố
c v tăng
theo thời gian, chuyển động là
chuyển động nhanh dần đều.
0
tan
Vậy trong chuyển động biến đổi
đều, hệ số góc của đường biểu
diễn vận tốc theo thời gian bằng
gia tốc của chuyển động.
Hoạt động 4 ( phút): Vận dụng, củng cố.
Hướng dẫn của GV Hoạt động của HS
-Nêu câu hỏi. nhận xét câu trả lời của
các nhóm.
-Yêu cầu: HS trình bày đáp án.
-Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy.
-Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi
trắc nghiệm nội dung câu 1-4 (SGK)
-Làm cá nhân giải bài tập 1,2 (SGK).
-Ghi nhận kiến thức: gia tốc ý nghĩa
của gia tốc, đồ thị.
Hoạt động 5 ( phút): Hướng dẫn về nhà.
Hướng dẫn của GV Hoạt động của HS
-Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.
-Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau