HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC ÁNH SÁNG

I / MỤC TIÊU :
 Mô tả và giải thích được hiện tượng tán sắc ánh sáng.
 Nắm vững khái niệm ánh sáng trắng, ánh sáng đơn sắc.

II / CHUẨN BỊ :
1 / Giáo viên :
- Cố gắng thực hiện TN chứng minh về hiện tượng tán sắc ánh sáng.
- Vẽ trên giấy khổ lớn Hình 48.1 và 48.2. SGK.
- Nếu có điều kiện, thì chuẩn bị để thực hiện thí nghiệm ở Hình 48.3
SGK.
2 / Học sinh :
Ôn lại các kiến thức về lăng kính (sự truyền của tia sáng qua lăng
kính, công thức lăng kính).
III / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
Hoạt động 1 :
HS : Quan sát thí nghiệm 48.1

GV : Hướng dẫn học sinh bố trí thí

HS : Bị lệch về phía đáy lăng kính.

HS : Bị lệch về phía đáy lăng kính.

HS : Bị tách ra thành nhiều chùm tia.HS : Đỏ cam vàng lục lam chàm tím.

sáng đi qua lăng kính ?
GV : Quan sát màu của chùm tia
sáng đi qua lăng kính ?
HS : Nêu định nghĩa.
Hoạt động 3 :
HS : Quan sát thí nghiệm 48.3

HS : Nêu định nghĩa.
Hoạt động 4 :
HS : D = (n – 1)A
HS : D phụ thuộc vào n
HS : n càng lớn thì D càng lớn.
HS : Nêu định nghĩa.
HS : Có các giá trị khác nhau. HS : Bị lệch các góc khác nhau do
đó trở thành tách rời nhau.
Hoạt động 5 :
HS : Xem SGK trang 232
HS : Xem SGK trang 247

GV : Quan sát góc lệch của các
chùm tia sáng có màu khác nhau ?
GV : Ánh sáng đơn sắc là gì ?

GV : Hướng dẫn học sinh bố trí thí
nghiệm như hình vẽ 48.3
GV : Ánh sáng trắng là gì ?


3. Giải thích sự tán sắc ánh sáng
- Ánh sáng trắng là hỗn hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc, có màu biến
thiên liên tục, từ màu đỏ đến màu tím.
- Chiết suất của thủy tinh có giá trị khác nhau đối với ánh sáng đơn
sắc có màu khác nhau; chiết suất đối với ánh sáng tím có giá trị lớn nhất.
Vì vậy, các chùm sáng đơn sắc có màu khác nhau trong chùm ánh
sáng trắng, sau khi khúc xạ qua lăng kính, bị lệch các góc khác nhau, sẽ trở
thành tách rời nhau ra. Kết qua là, chùm sáng ló ra khỏi lăng kính bị xòe
rộng ra thành nhiều chùm đơn sắc, tạo thành quang phổ của ánh sáng trắng.
4. Ứng dụng sự tán sắc ánh sáng.
Máy quang phổ, cầu vòng.

V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4, 5
Xem bài 49 + 50