Thuốc điều trị đục thể thủy tinh
Đục thể thủy tinh (TTT) là nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực trên
phạm vi toàn cầu. Số lượng bệnh nhân bị mù lòa do đục TTT chiếm tới 42% tổng
số người mù (khoảng 17 triệu người). Mỗi năm có thêm 28.000 ca mới mắc.
Khoảng 20% số bệnh nhân có biểu hiện đục TTT ngay từ tuổi 60. Tỷ lệ này tăng
dần theo tuổi và lên tới 80% ở tuổi trên 75.
Bệnh học về đục TTT là cả một đề tài lớn. Trong phạm vi bài viết này, xin
giải đáp phần nào băn khoăn của các bệnh nhân đục TTT: Tại sao đục TTT lại
không có thuốc chữa? Đây là một câu hỏi thường ngày của bệnh nhân đến khám
bệnh khi mà lý lẽ đưa đến quyết định mổ của bác sĩ tỏ ra yếu ớt.
Tại sao các dạng đục TTT ở những hình thái đặc biệt (đục một phần TTT,
đục dạng tinh thể óng ánh, đục do bệnh toàn thân mà bệnh nhân chưa thể phẫu
thuật được) lại khiến cho quyết định phẫu thuật trở nên khó khăn Có vô số tình
huống khiến bệnh nhân thắc mắc liệu có chữa được bệnh này không?
Chúng ta hãy cùng tìm hiểu khó khăn đầu tiên, đó là vấn đề sử dụng thuốc.
TTT ngâm phần trước của mình trong tiền phòng nơi có chứa chất lỏng gọi là thủy
dịch.
Chính ở phần trước này của TTT sẽ diễn ra quá trình trao đổi chất giữa
TTT và thủy dịch qua bao trước sau đó là biểu mô. Người ta cho rằng chính biểu
mô đã thực hiện tất cả các chu trình chuyển hóa tích cực kể cả sinh ra ATP, tạo ra
ADN và ARN để tổng hợp protein cho TTT.
Như vậy, muốn tác động dược lý vào TTT phải dùng hai con đường: một
là, thay đổi gradien nồng độ; hai là, tăng tính vận chuyển tích cực của biểu mô.
Thật không may là gradien nồng độ của thủy dịch rất bảo thủ, tế bào biểu mô cần
protein có thể phòng chống đục TTT ở người già. Thêm nữa là N-
acetylcarnosine có tính thấm cao hơn vào TTT và giác mạc với tính năng tương tự.
Kết quả cải thiện thị lực được công bố là tới 80% bệnh nhân.
Tuy nhiên vẫn phải khẳng định, mặc dù cơ chế dược lý khá rõ ràng với tính
năng ngăn chặn các con đường dẫn đến đục TTT nhưng tác dụng thực tế của các
thuốc uống, thuốc nhỏ mắt nêu trên vẫn rất khiêm tốn. Trong khi đó, phẫu thuật
mổ TTT đa phần vẫn đem lại sự thỏa mãn cao nhất cho bệnh nhân.
BS. Hoàng Cương (BV Mắt Trung ương)
`