Kỹ thuật ủ chua củ sắn làm thức ăn
cho gia súc
Củ sắn tươi có thành phần nước, tinh bột và chất độc (axit xian hiđric
HCN) cao, khó bảo quản, hàm lượng dinh dưỡng (nhất là chất đạm) thấp.
Quá trình làm khô, nghiền củ sắn thành bột gặp nhiều khó khăn nếu gặp thời
tiết bất lợi. Đem ủ củ sắn tươi với các phụ gia chẳng những tăng được hàm
lượng dinh dưỡng cho thức ăn, khử được chất độc, gia súc lại ham ăn, chóng
lớn và còn dự trữ được lượng lớn thức ăn bổ xung có chất lượng tốt.
1. Nguyên tắc ủ chua:
Đảm bảo hoàn toàn yếm khí: Ủ chua củ sắn tươi là phương pháp ủ
chua yếm khí. Do đó đảm bảo yếm khí là điều kiện tiên quyết của ủ chua,
giảm lượng không khí trong bao ủ tới mức tối đa và không khí từ bên ngoài
không thể vào trong bao được, nếu không thì thức ăn ủ sẽ bị thối, mốc. Vì
vậy nên ủ thức ăn trong bao nilon hai lớp hoặc bể, thùng kín.
Sử dụng một số phụ gia (bột men) có hàm lượng vật chất khô và đạm
cao để ủ vì củ sắn tươi có hàm lượng nước lớn, hàm lượng đạm lại thấp mà
không thể phơi héo được: Có thể sử dụng một số nguyên liệu như : Dây lá
khoai lang, ngọn lá lạc tươi, bột lá sắn , cám gạo, bột phân gà khô và muối
ăn làm phụ gia để ủ chua củ sắn tươi.
Các phụ gia này đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm tỷ lệ
nước của thức ăn ủ, cung cấp cơ chất cho vi sinh vật lên men phát triển
nhanh, đồng thời cung cấp tinh bột và đường để chuyển hoá thành axit (axit
axêtic và axit lactic). Vì thế giá trị PH có thể giảm nhanh và sớm ổn định.
Chất lượng của thức ăn ủ chua được đảm bảo và ổn định lâu dài.
2. Thứ tự các bước ủ chua củ sắn tươi như sau:
Nghiền hoặc thái lát củ sắn: Nghiền hoặc thái lát, băm củ sắn càng
nhỏ càng tốt. Loaị bỏ phần củ bị thối. Nên tiến hành ủ ngay sau khi băm,

không khí ra và buộc kín lại miệng bao. Đây là không khí phát sinh ra do kết
quả của quá trình hô hấp trong củ sắn tươi vẫn chưa được ngừng hẳn trong
1-2 ngày đầu.
3. Sử dụng củ sắn ủ chua làm thức ăn cho gia súc:
Nếu ủ củ sắn với bột lá sắn hoặc cám gạo và muối thì sau ủ 14 ngày
có thể cho gia súc ăn được. Nếu ủ củ sắn với bột phân gà và muối thì sau ủ
30 ngày mới cho gia súc ăn được.
Nếu ủ củ sắn với lá khoai lang, lá lạc tươi thì sau khi ủ 20 ngày mới
cho ăn được.
Củ sắn ủ chua có thể bảo quản được trong thời gian 6-7 tháng (ít nhất
4 tháng), chất lượng vẫn tốt. Chú ý không nấu chín thức ăn ủ chua vì sẽ mất
vitamin và các chất dinh dưỡng khác. Lợn nái, lợn thịt (trên 50 kg) ăn 2-3
kg/ngày. Lợn choai (20-30 kg) ăn 1-2 kg/ngày. Trâu bò đang cày kéo và vỗ
béo: 5-7 kg/ngày và ăn thêm cỏ xanh, rơm. Trâu, bò ăn trong mùa đông: 2-3
kg/ngày, ăn thêm rơm, chăn thả. Khi trâu, bò được ăn thêm thức ăn ủ chua
chúng sẽ béo khoẻ, lớn nhanh, cày kéo tốt.