Kỹ thuật trồng điều tại phú yên
Là cây vùng nhiệt đới, cây lâu năm
có chiều cao trong điều kiện tự nhiên
khoảng 12m, tán rộng đến 25 m.
I./ Giới thiệu
Tên khoa học: Anacardium
occidentale L.
Họ: Anacardinaceae.
Bộ: Rutales.
Điều còn có tên đào lộn hột, là cây nhiệt đới có nguồn gốc xuất xứ từ
Brasil, đến thế kỷ 16 được người Bồ Đào Nha đưa vào trồng ở Ấn Độ và
Mozambique với mục đích che phủ đất, chống xói mòn cho vùng đất dọc
duyên hải, đến thế kỷ 19 thì được phát triển trồng rộng rãi nhưng vẫn là cây
che đất. Sau đó cây điều đã được phát triển trồng ở nhiều nước trên thế giới
gồm Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ Latin và trở thành loại cây cho hạt nhân
buôn bán càng lúc càng rộng rãi trên thế giới. Tại Châu Á điều từ Ấn Độ
phát triển sang các nước Indonesia và Đông Nam Á. Cây điều được du nhập
trồng tại Việt Nam ở miền Đông Nam Bộ khoảng 80 năm và hiện nay được
trồng nhiều ở các tỉnh Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Bình Thuận và
các tỉnh dọc theo duyên hải Miền trung
Là loại cây nhiệt đới thích nghi rộng trên nhiều loại đất khác nhau từ
đất sét, thịt, cát, đất bạc màu đến đất có nhiều sỏi đá, do đó điều có tiềm
năng phát triển trên nhiều vùng trồng khác nhau ở các tỉnh phía Nam. Không
cần phải đầu tư nhiều nên là cây thích hợp để cải thiện kinh tế cho nông hộ
nghèo.
Điều có nguồn dinh dưỡng cao, thích hợp cho khẩu vị nhiều người,
hạt điều còn được chế biến thành nhiều loại thức ăn khác nhau. Phân tích
thành phần dinh dưỡng trong 100 g hạt điều cho thấy chứa 785 calorie, 21 %
protein, 64 % acid béo no và không no, 41 % chất đường bột và nhiều chất
khoáng và vitamin khác nhau, đặc biệt giàu Calcie, sắt và phospho.
nhiệt khác nhau, cây có thể phát triển ở nhiệt độ cao và hạn chế ở nhiệt độ
thấp, vùng nhiệt đới có thể trồng trên vùng cao nguyên, tuy nhiên không nên
trồng khi cao độ tính từ mặt biển hơn 500m. Do bộ rễ phát triển nên cây có
thể chống chịu khô hạn tốt, cây có thể phát triển tốt trên vùng có lượng mưa
hằng năm từ 800 – 3.200 mm. Hoặc đất đai bạc màu, đất cát, đất có nhiều
sỏi đá. Cây có thể cho trái sau 4 -5 năm nếu trồng từ hạt và 3 năm trồng từ
cây ghép.
Rễ: Hệ thống rễ gồm rễ cái và rễ ngang phát triển rất mạnh lan rộng
và ăn sâu giúp cây có thể lấy được nước và dinh dưỡng ở tầng đất sâu. Tuy
nhiên khả năng phát triển của
Lá: Thuộc loại lá đơn, khi lá mới nở còn non có màu xanh nhạt hoặc
hồng sau đó chuyển dần sang xanh thẩm khi già, là cơ quan quang hợp tạo
chất dự trữ cho cây, quyết định năng suất đạt được, số lượng lá khoẻ mạnh
trên cây nhiều là yếu tố cần thiết.
Hoa: Thuộc loại hoa chùm, phát triển ở đầu cành, hoa có màu hồng
nhạt, hoa nhỏ gồm 2 loại hoa đực và hoa lưỡng tính, tỉ lệ hoa đực và lưỡng
tính thay đổi nhiều phụ thuộc vào môi trường và giống. Hoa trỗ vào mùa
mưa tháng 11, thời gian ra hoa kéo dài 2-3 tháng.
Trái: Thuộc loại trái nhân cứng (hạt điều), là phần phát triển từ bầu
noãn sau khi thụ phấn sẽ phát triển nhanh và đạt kích thước trung bình dài
2,6 – 3,1 cm; ngang 2 – 2,3 cm, còn phần trái giả phát triển sau từ đế hoa.
Thời gian trái phát triển kéo dài từ 2-3 tháng.
IV./ Kỹ thuật trồng điều
- Chuẩn bị đất trồng: Điều là loại cây thích ứng rộng, nên có thể trồng
trên nhiều loại chất đất khác nhau như đất đỏ bazan, đến đất xám bạc màu,
đất cát giồng ven biển, đất sét nhiều gley hoặc đất sỏi đá. Trên vùng đất dốc
khi thiết lập vườn chú ý trồng theo đường đồng mực và giữ thảm thực vật để
tránh hiện tượng xói mòn. Trên vùng đất thấp
V./ Kỹ thuật chăm sóc:
1. Phòng trừ cỏ dại: Là cây trồng mọc ngoài ý muốn nên cỏ dại phát
4. Xen canh và trồng phủ đất: Sau trồng ở giai đoạn năm thứ 1–2, có
thể xen canh với những loại cây ngắn ngày như cây họ đậu (đậu xanh, đậu
nành, đậu phộng ), mè, sắn, bắp Việc trồng xen giúp cải tạo đất, phủ đất
mùa nắng và chống xói mòn trong các tháng mưa, hạn chế cỏ dại, ngoài ra
xen canh còn giúp sử dụng quĩ đất tốt có thu nhập trong thời gian đầu, xây
dựng vườn. Sau khi thu hoạch cây trồng xen có thể được cày vùi làm tăng
hữu cơ cho đất. Trên đất bạc màu có thể trồng cây phân xanh như cây họ
đậu, sục sạc, bình linh và cày vùi. Khi trồng xen tốt nhất nên chọn những
cây trồng có chiều cao thấp hơn cây điều và giữ khoảng trống về đất và
không gian đủ để điều phát triển tốt.
5. Tỉa cành tạo tán: Công việc tạo tán cho cây được tiến hành bắt đầu
từ năm thứ hai sau trồng đến năm thứ ba khi cây bắt đầu cho trái, mục đích
tạo cho cây có thân tán khoẻ mạnh, cành phân bố hợp lý, là điều kiện để cho
năng suất cao.
Cây nên để một thân chính, để lại cành cấp 1 cách mặt đất 50cm trở
lên và cho phân bố đều trên thân chính, tạo tán hình mâm xôi, tránh quá dày
làm tán cây um tùm hạn chế ánh sáng lọt vào trong tán cây. Chọn những
cành khoẻ mạnh giữ lại để phát triển tạo thành tán cây, những cành ốm yếu
hoặc không bình thường cắt bỏ. Chiều cao vườn cây giữ từ 4 -5m tính từ mặt
đất để dễ quản lý và chăm sóc trong các công việc như phòng trừ sâu bệnh,
thu hoạch, tỉa cành
Tỉa cành là công việc thường xuyên, tỉa bỏ những cành bị sâu bệnh,
những cành ốm yếu, cành vượt và những cành rậm rạp để ánh sáng có thể lọt
vào tán cây. Trong thời kỳ khai thác cần tiến hành tỉa cành 2lần/năm. Lần
đầu được tiến hành ngay sau vụ thu hoạch và kết hợp dọn vườn làm cỏ để
chuẩn bị bón phân đợt 1 cho cây, thường vào tháng 6-7 hàng năm ở vùng
Duyên hải Nam trung bộ. Lần tỉa 2 vào tháng 12-1, các cành lá sau khi bị tỉa
bỏ cần được dọn khỏi vườn cây. Những giống điều ghép ra hoa sớm nên cắt
bỏ hoa của vụ đầu để cây tập trung dinh dưỡng cho việc sinh trưởng thân lá.
6. Phân bón: Phân là yếu tố quyết định giúp cây sinh trưởng khoẻ
2 năm kể từ khi trồng tùy theo điều kiện đất đai và chăm sóc. Ở giai đoạn
này cây cần được bón nhiều đợt (3-5đợt/năm) với liều lượng ít. Trong 6
tháng đầu cây mới trồng cần bón lượng phân rất ít (10g/cây/đợt) và cách xa
gốc từ 25-30cm để tránh hiện tượng cây bị chết do xót rễ, đặc biệt cây trồng
trên đất có thành phần cơ giới nhẹ cần chia làm nhiều lần bón. Liều lượng
phân bón khuyến cáo:
Tuổi cây (năm)
Phân hữu cơ (kg/cây/năm)
số đợt bón phân hóa học (đợt/năm)
Lượng phân bón (g/cây/đợt)
Tuổi cây (năm)
Phân hữu cơ (kg/cây/năm)
số đợt bón phân hóa học (đợt/năm)
Lượng phân bón (g/cây/đợt)
Lượng phân bón (g/cây/đợt)
Tuổi
cây (năm)
Phân
hữu c
ơ
(kg/cây/năm)
số
đ
ợt bón
phân hóa
học
(đợt/năm)