Nguyên nhân gây bệnh ung thư

Ngày nay người ta
biết rõ ung thư không phải do một
nguyên nhân gây ra. Mỗi loại ung
thư có những nguyên nhân riêng
biệt. Một tác nhân sinh ung thư có
thể gây ra một số ung thư và ngược
lại một loại ung thư có thể do một số
tác nhân. Bệnh nhiễm trùng mạn
tính, một số loại vi khuẩn, vi rút
hoặc ký sinh trùng cũng là một
trong những tác nhân sinh ra nhiều
loại ung thư.
A. Nhiễm trùng và ung thư

Ngày nay người ta biết rõ ung thư
không phải do một nguyên nhân gây
ra. Mỗi loại ung thư có những nguyên
nhân riêng biệt. Một tác nhân sinh ung
thư có thể gây ra một số ung thư và
ngược lại một loại ung thư có thể do
một số tác nhân. Bệnh nhiễm trùng
mạn tính, một số loại vi khuẩn, vi rút
hoặc ký sinh trùng cũng là một trong
những tác nhân sinh ra nhiều loại ung
thư.
I. Nguyên nhân do vi rút
1. Vi rút viêm gan B và ung thư gan
nguyên phát
Hiện nay trên toàn thế giới có khoảng

nhưng mang lại lợi ích rất lớn cho việc
bảo vệ sức khỏe. Ngoài ra, vì bệnh
viêm gan vi rút B lây truyền qua
đường máu nên chúng ta không nên
dùng chung bơm, kim tiêm, chú
ý dùng
các phương tiện bảo hộ cơ thể khi tiếp
xúc với máu Vi rút cũng lây qua
đường tình dục vì thế các hành vi tình
dục an toàn không chỉ tránh được lây
nhiễm HIV mà còn tránh được lây
truyền vi rút viêm gan B, phòng được
bệnh viêm gan B tức là phòng được
bệnh xơ gan và ung thư gan
2. Vi rút Estein - Barr (EBV) và ung
thư vòm mũi họng:
Trong số các yếu tố liên quan đến ung
thư vòm thì EBV được xem là quan
trọng nhất. Người ta đã phân lập được
loại vi rút này trong các khối ung thư
vòm mũi họng. Ngoài ra EBV còn là
một trong những nguyên nhân chính
gây ra ung thư hệ thống hạch bạch
huyết.
Ung thư vòm mũi họng là bệnh đứng
hàng đầu trong các ung thư ở khu vực
đầu mặt cổ. Nước ta là một trong các
nước có tỷ lệ mắc cao so với Thế giới.
Hàng năm, trung bình có từ 250 - 300
bệnh nhân mới mắc ung thư vòm mũi

ứ 100.000 phụ nữ thì
có 26 người mới mắc ung thư cổ tử
cung. Ở Hà Nội, tỷ lệ này thấp hơn
nhiều, nguyên nhân có thể do tỷ lệ
nhiễm vi rút HPV thấp hơn. Ung thư
cổ tử cung gặp nhiều ở những phụ nữ
quan hệ tình dục sớm, với nhiều đàn
ông hoặc có quan hệ với những người
đàn ông có quan hệ tình dục với nhiều
phụ nữ hoặc với gái mại dâm, sinh đẻ
nhiều, thiếu săn sóc vệ sinh sinh dục
Đó cũng là những yếu tố thuận lợi cho
sự lây nhiễm các loại vi rút u nhú và
nhiều bệnh nhiễm trùng sinh dục khác.
Ung thư cổ tử cung là bệnh phát triển
chậm và khu trú tại chỗ, nên nếu được
phát hiện sớm có thể điều trị khỏi hẳn.
Để phòng tránh ung thư cổ tử cung
chúng ta nên theo chế độ một vợ, một
chồng, nhớ săn sóc vệ sinh sau khi
giao hợp, đi khám phụ khoa 6 tháng
một lần.
4. HIV tuy không phải là tác nhân
trực tiếp gây ung thư nhưng ở các
bệnh nhân bị nhiễm HIV, hệ miễn
dịch suy giảm nên rất dễ mắc các
bệnh nhiễm trùng khác.
Người ta thấy rằng tỷ lệ saccôm
Kaposi, ung thư cổ tử cung, ung thư
hạch ở các bệnh nhân bị AIDS cao h

trước tuổi trưởng thành đ
ể phòng tránh
ung thư dương vật.
III. Ký sinh trùng và ung thư
Ung thư bàng quang và một số ung th
ư
niệu quản có liên quan chặt chẽ với
nhiễm ký sinh trùng.
Sán lá gan là yếu tố nguy cơ của bệnh
ung thư đường mật. Người ăn phải cá
có mang trùng sán chưa nấu chín sẽ
mắc bệnh. Nước ta, ở một số địa
phương có tập quán ăn cá gỏi, vệ sinh
ngoại cảnh không tốt, tỷ lệ nhiễm sán
trong nhân dân rất cao.
Nhi
ễm trùng là bệnh lý phổ biến nhất ở
những nước đang phát triển, trong đó
có Việt Nam. Việc phòng chống các
bệnh nhiễm trùng đã và đang được đặt
lên hàng đầu. Ung thư tuy không phải
là bệnh nhiễm trùng nhưng việc phòng
chống các bệnh nhiễm trùng cũng đ
ồng
th
ời góp phần vào phòng chống một số
bệnh ung thư. Chống nhiễm trùng
không chỉ đơn giản là việc vệ sinh của
mỗi cá nhân mà cần có sự tham gia
phối hợp của các cấp, các ngành và cả

Nguy cơ tiêu thụ nhiều cả rượu và
thuốc lá làm tăng nhiều lần nguy c
ơ do
tiêu thụ từng thứ riêng lẻ. Nguy cơ
mắc bệnh có tỷ lệ thuận trực tiếp với
số lượng tiêu thụ. Mỗi yếu tố đơn độc
làm tăng nguy cơ gấp 2-3 lần khi kết
hợp chúng lại làm tăng nguy cơ lên
hơn 15 lần. Điều này đã được chứng
minh với tất cả các vị trí trên, trừ ung
thư gan không phải lúc nào cũng tìm
thấy bằng chứng.
Ví dụ: Một tác động mạnh mẽ của cả
hai sự tiếp xúc đã nhận thấy trong ung
thư th
ực quản ở vùng Bretanh (Pháp) ở
đây nguy cơ hút thuốc lá nặng trên 30
điếu/ngày và uống rượu trên 121g/
ngày là 155 lần lớn hơn nguy cơ của
những người hút ít 0-9 điếu/ngày và
uống rượu ít 0-40g/ngày. Sự liên quan
tác dụng này cũng được giả định giữa
rượu và nhiễm khuẩn viên gan B ẹan
tính trong ung thư gan.
Các ung thư ở các cơ quan khác cũng
được đánh giá có liên quan tới tiêu thụ
rượu, việc uống rượu thường xuyên
cũng liên quan đến nguy cơ gây ung
thư vú vào khoảng 1,5 lần, quan hệ
liều lượng -hiệu quả đôi khi được nghi

đường tình dục.
Theo kết quả nghiên cứu của Bệnh
viện K và Bệnh viện Ung bướu TP Hồ
Chí Minh, tỷ lệ mắc ung thư cổ tử
cung ở thành phố Hồ Chí Minh cao
gấp bốn lần so với Hà Nội, trong khi
đó t
ỷ lệ nhiễm vi rút HPV ở Tp Hồ Chí
Minh, trong một nghiên cứu khác cũng

được chứng minh là cao gấp năm l
ần ở
Hà nội.
Quan hệ tình dục với nhiều người còn
làm tăng nguy cơ nhi
ễm HIV. Ở những
người này hệ miễn dịch suy giảm, do
đó rất dễ nhiễm các loại vi rút và vi
khuẩn khác. Người ta thấy tỷ lệ mắc
saccôm Kaposi và ung thư cổ tử cung
ở người nhiễm HIV cao hơn hẳn ngư
ời
bình thường.
Người có nhiều bạn tình còn dễ bị lây
nhi
ễm vi rút viêm gan nhóm B. Loại vi
rút này sau khi xâm nhập gây ra viêm
gan cấp tính, sau đó có một số chuyển
thành viêm gan mạn tính tiến triển và
cuối cùng là dẫn tới xơ gan và ung thư

Thu
ốc lá là nguyên nhân của nhiều loại
bệnh nguy hiểm đối với con người nh
ư
ung thư phổi, nhồi máu cơ tim, xơ vữa
động mạch và các bệnh về hệ hô hấp.
Theo số liệu điều tra năm 1997, ở Việt
nam tỷ lệ nam giới hút thuốc là 73%,
nữ giới là 3,4%, ước tính 10% dân số
hiện nay (khoảng trên 7 triệu ngư
ời) sẽ
chết sớm do các bệnh có liên quan đến
thuốc lá, trong đó 3,7 triệu người sẽ
chết ở độ tuổi trung niên. Theo dự báo
của Tổ chức y tế thế giới, đến năm
2020 số ngư
ời chết vì thuốc lá sẽ nhiều
hơn tổng số ngư
ời chết do HIV/ AIDS,
lao, tai nạn giao thông đường bộ. Tác
hại của thuốc lá đối với sức khoẻ nói
chung và gây nên ung thư nói riêng đã
được y học chứng minh từ nhiều năm
nay.
* Tử vong do hút thuốc lá:
- Cứ 10 giây trên thế giới lại có một
người chết vì thuốc lá, cứ 3 người hút
thuốc lá thường xuyên mỗi người hút
trung bình 20 điếu thuốc lá một ngày
thì một trong 3 người sẽ chết sớm do

hiểm.
- Thời gian hút thuốc càng dài nhất là
từ khi tuổi trẻ, số điếu thuốc hút mỗi
ngày càng nhiều càng tăng nguy cơ bị
ung thư phổi, họng miệng, thực quản,
tụy, thận, bàng quang. Một người hút
một bao thuốc mỗi ngày thì có nguy c
ơ
bị ung thư phổi cao gấp 10 lần người
không hút. Ở cả hai thành phố Hà Nội
& Thành phố Hồ Chí Minh ung thư
phổi là ung thư phổ biến nhất ở nam
giới. Bệnh ung thư ph
ổi là bệnh có khả
năng gây chết người cao chỉ có một số
ít bệnh nhân sống được 5 năm sau khi
phát hiện bệnh, đây cũng là loại ung
thư có thể phòng ngừa được bằng cách
không hút thuốc.
* Thuốc lá với các bệnh đường hô
hấp.
- Thuốc lá là một nguyên nhân có thể
tránh được của rất nhiều bệnh phổi
gồm khí phế thũng, hen phế quản,
viêm phế quản mạn và bệnh phổi tắc
nghẽn mãn tính. Đặc biệt thuốc lá đã
được chỉ rõ là một nguyên nhân quan
trọng nhất của viêm phế quản mạn và
khí phế thũng.
* Thuốc lá với bệnh tim mạch

chết lưu, trẻ ra đời hay bị chết non hay
b
ị rối loạn sự phát triển thể chất và tinh
thần. Nếu mẹ hút thuốc trong thời gian
mang thai thi 50% trẻ sinh ra sẽ có
nguy cơ bị mắc các bệnh đường hô
hấp.
* Hít phải khói thuốc lá cũng có hại
cho sức khoẻ (hút thuốc thụ động)
- Hút thuốc lá thụ đ
ộng cũng thực sự là
mối đe doạ nghiêm trọng đối với sức
khoẻ cộng đ
ồng. Các bằng chứng trong
hai thập kỷ qua đã cho phép các nhà
khoa học kết luận rằng không có giới
hạn an toàn đối với hút thuốc lá thụ
động
- Môi trường có khói thuốc lá là
nguyên nhân gây nên nhiều bệnh tật
cho người không hút thuốc như: Ung
thư, các bệnh đường hô hấp và tăng
nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
- trẻ em đặc biệt nhạy cảm với khói
thuốc lá, nếu thường xuyên hít thở
trong môi trường có khói thuốc lá sẽ
tăng tỷ lệ mắc các bệnh đường hô hấp
và có thể gây chết đột ngột ở trẻ sơ
sinh. trẻ em bị bệnh hen suyễn hít phải
khói thuốc lá gây các triệu chứng lên

triệu tấn gạo hoặc 200.000 chiếc xe
máy SuperDream.