Chương 3:
Chế tạo dưỡng mẫu
Tất cả các kích thước cũng như hình dáng chi tiết sau khi được
phóng mẫu hoăc khai triển trong nhà phóng mẫu cổ điển (tỷ lệ 1:1)
được đưa sử dụng vạch dấu tr
ên nguyên vật liệu, gia công chi tiết,
lắp đặp và kiểm tra các chi tiết vv…bằng hình thức dưỡng mẫu.
Tuỳ thuộc vào hình dạng dưỡng mẫu người ta phân ra.
- Dưỡng đo chiều dài.
-
Dưỡng phẳng.
- Dưỡng khung.
- Mẫu.
Các phương pháp lập dưỡng mẫu phải đảm bảo độ chính xác
đồng thời trên dưỡng mẫu phải có đầy đủ thông tin sao cho có
cùng lượng thông tin tr
ên bản vẽ. Do đó trên mỗi dưỡng mẫu phải
có thông tin về các mặt sau:
 Vị trí đường lý thuyết và đường kiểm tra.
 Hình dáng mép và lượng dư nguyên liệu.
 Cách gia công mép.
 Vị trí các lỗ khoét.
 Cách gia công lỗ.
 Đường uốn.
 Vị trí và phương pháp ghép nối với các chi tiết khác.
 Số bản vẽ và vị trí chi tiết trên thân tàu.
Vật liệu làm dưỡng thường dùng nhất là gỗ. Ngoài ra đối với
những kích thước quá dài có thể dùng thước cuộn, đối với các kích
thước ngắn có thể d
ùng các loại thước kẻ bằng gỗ hoặc kim loại.
Ngày nay nhiều nơi đã bắt đầu dùng chất dẻo làm dưỡng mẫu.

Trong công nghiệp đóng tàu thuỷ máy cắt cơ khí thông dụng
nhất là:
 Máy cắt dao ngắn.
 Máy cắt dao dài.
 Máy cắt một bánh lăn.
 Máy cắt hai bánh lăn.
Máy cắt hơi có hai loại: tự động và bán tự động. Máy cắt hơi
bán tự động là loại máy cắt hơi trong đó chuyển dịch của mỏ cắt
được tự động hoá nhờ động cơ điện, c
òn đầu cắt điều chỉnh bằng
tay. Máy cắt bán tự động được đặt trực tiếp trên bề mặt của tấm
kim loại cần cắt hoặc trên những đường ray di động được. Nhược
điểm của loại máy n
ày khi cắt đường cong thường phải thay đổi
hướng bằng tay. Máy cắt hơi tự động là những máy cắt trong đó
dịch chuyển của mỏ cắt cũng như việc điều khiển đều tiến hành
b
ằng máy. Máy cắt tự động có loại có thể di động được, chuyên
dùng để cắt vật liệu dài và rộng, loại cố định chuyên cắt những chi
tiết nhỏ.
4. Công nghệ uốn
Một bộ phận lớn các chi tiết kết cấu thân tàu thủy đòi hỏi
phải xử lý uốn trước khi lắp ghép thành phân đoạn, tổng đoạn hoặc
trực tiếp lên thân tàu.
Hình d
ạng cong của các tấm vỏ tàu có thể chia thành nhiều
nhóm khác nhau tuỳ thuộc vào mức độ phức tạp của quá trình
công ngh
ệ. Bên cạnh những dạng cong cơ bản nhiều khi trên thân
tàu còn g

ình dạng phức tạp.
Quá trình trình chế tạo cụm chi tiết tấm bao gồm những nguyên
công cơ bản sau:
 Kiểm ra đồng bộ của nguyên liệu đưa từ kho chi tiết tới, sau
đó đặt tất cả các tấm theo đúng vị trí tr
ên bản vẽ đã quy định trên
v
ị trí lắp ráp.
 Rà khớp các mép tấm với nhau và hàn đính.
 Hàn các mối nối đấu đầu.
 Cẩu lật (nếu yêu cầu ).
 Dũi chân hàn ở mặt sau và hàn ( nếu cần ).
 Kiểm tra và nắn phẳng.