GIẢI ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ 11 HỌC KÌ II NĂM HỌC 2009 – 2010
1. Phong trào Ngũ Tứ ( 4 – 5 – 1919) và sự thành lập Đảng Cộng Sản Trung Quốc.
Trả Lời:
Phong trào Ngũ Tứ:
- Phong trào bùng nổ ngày 4 – 5 – 1919, nhằm phản đối âm mưu xâu xé Trung Quốc của các nước đế quốc. Mở đầu
phong trào là cuộc biểu tình của hơn 3000 sinh viên, học sinh Bắc kinh, đòi trừng trị những phần tử bán nước trong
chính phủ.
- Phong trào nhanh chóng lan rộng ra khắp 22 tỉnh và 150 thành phố trong cả nước, lôi cuốn đông đảo các tầng lớp
xã hộ tham gia, đặc biệt là giai cấp công nhân.
- Phong trào giương cao các khẩu hiệu đấu tranh: “ Trung Quốc của người Trung Quốc”, “ Xóa bỏ 21 điều”…
những cuộc bãi công chính trị rộng lớn của thương nhân Thượng Hải, Nam Kinh,Thiên Tân,…đã đưa phong trào
nhanh chóng dành được thắng lợi.
Ý Nghĩa:
- Phong trào Ngũ Tứ mở đầu cho cao trào cách mạng chống đế quốc và chống phong kiến ở Trung Quốc, Lần đầu
tiên giai cấp công nhân Trung Quốc bước lên vũ đài chính trị như một lực lượng cách mạng độc lập.
- Phong trào Ngũ Tứ đánh dấu bước chuyển của cách mạng Trung Quốc từ cách mạng dân chủ tư sản kiểu cũ sang
cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới.
- Từ phong trào Ngũ Tứ việc truyền bá chủ nghĩa mác – Leenin vào trong Trung quốc phát triển nhanh chóng, sâu
rộng. Năm 1920, một số nhóm cộng sản đã ra đời, tháng 7/1921 Đảng cộng sản Trung Quốc được thành lập đánh
dấu một bước ngoạc quan trọng của mình đã từng bước nắm lấy ngọn cờ lãnh đạo cách mạng.
2. Phong trào chống Pháp của nhân dân Lào và Cam puChia giũa hai cuộc chiến tranh thế giới diễn ra như thế nào?
Trả Lời:
• Ở Lào :
- Cuộc khởi nghĩa Ong Kẹo và ComMaDam tiếp diễn trong 30 năm đầu thế kỉ XX. Tháng 9 – 1936, sau khi
Commadam hi sinh, ba người con của ông vẫn tiếp tục duy trì cuộc khởi nghĩa cho đến khi bị bắt 7 – 1937. Cuộc
khỏi nghĩa của người Mèo do chậu pa chay lãnh đạo kéo dài trong những năm ở Bắc Lào và Tây Bắc Việt Nam.
• Ở Cam PuChia:
- Phong trào chống thuế, chống bắt phu bùng lên mạnh mẻ trong những năm 1925 – 1926 ở các tỉnh Prayveng,
Công pong, Chàm,… tiêu biểu là cuộc nổi dậy của nông dân thuộc huyện Rôlephan, CoongPong, Chơ Năng, từ
đấu tranh chống thuế bắt phu phong trào chuyển sang đấu tranh vũ trang chống thực dân Pháp.
- Năm 1930, ĐCS Đông Dương thành lập mở ra thời kì mới cho phong trào cách mạng ở Đông Dương.
*Mặt trận Xô-Đức:
- Chiến thắng Matxcơva
- Chiến thắng Xtalingrat
- Chiến thắng ở vòng cung Cuốcxơ
- Giải phóng toàn bộ lãnh thổ Xô Viết
- Tiến qua Đông Âu, phối hợp giải phóng các nước Đông Âu
- Công phá Beclin(từ 14/4/1945), gặp quân Đồng minh ở Toócgâu( bên bờ sông Enbơ)
- Đêm 8/5/1945, chính phủ mới ở Đức đã kí văn kiện đầu hàng không điều kiện
* Đánh quân phiệt Nhật Bản: 8/8/1945 Liên Xô tuyên chiến với Nhật Bản và tấn công đạo quân Quan Đông, là đạo
quân chủ lực của phát xít Nhật. 15/8 Nhật tuyên bố đầu hàng
Như vậy, Liên Xô giữ vai trò là lực lượng đi đầu và lực lượng chủ chốt góp phần quyếtđịnh thắng lợi, đánh bại chủ
nghĩa phát xít, bảo vệ nền hòa bình, văn minh nhân loại
4. Quá trính thực dân Pháp xâm lượt Viêt Nam 1858 đến 1883 diễn ra như thế nào?
Măt trận Quá trình Pháp âm lượt Việt Nam Cuộc kháng chống P của
nhân dân ta
Kết Quả,ý nghĩa
Đà Nẵng
1858
+ Chiều ngày 31 – 8 – 1858, lien quân Pháp và
tây Ba Nha với khoảng 300 binh lính và sĩ quan,
bố trí trên 14 chiến thuyền, kéo tới dàn trận trước
cửa biển Đà Nẵng.
+ Sáng ngày 1- 9 -1858, địch gửi tối hậu thư ,
đòi người trấn thủ thành Đà Nẵng trả lời trong 2
giờ. Nhưng chua đợi hết hạn chúng đã cho quân
nổ súng tấn công rồi đổ bộ lên bấn đảo Sơn Trà.
Triều đình cử Nguyễn Tri
Phương chỉ huy kháng
chiến.
+ Quân dân : anh dũng chiến
phục từng gói nhỏ.
Trên con đường dẫn tới thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng!
GIẢI ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ 11 HỌC KÌ II NĂM HỌC 2009 – 2010
+ Ngày 17 – 2 – 1859 , chúng nổ súng tấn công
vào thành. Quân đội triều đình nhanh chóng tan
rã.
+ Trong những năm đầu của năm 1860, cục diện
chiến trường Nam Kì có sự thay đổi. Pháp sa đầy
chiến tranh ở Trung Quốc và ý , phải rút toàn bộ
số quân ở Đà Nẵng vào Gia Định. Vì phải chia
sẽ lục lượng với các chiến trường khác.
cơ hội này để phản công
giành lại thế thuận lợi hơn
trong góp phân cứu đât nước
nhưng nhà Nguyễn lại vô tư
cữ Nguyễn Tri Phương trấn
thủ phòng tuyến Chí Hòa
Pháp không mở rộng
đánh chiếm đc Gia Định,
ở vào thế tiến thoái
lưỡng nam
Tại miền
Đông Nam
Kì 1861-
1862
Sau khi kết thúc cuộc chiến tranh ở TQ, P mở
rộng đánh chiếm nước ta.
Ngày 23- 2- 1861 tấn công vào phòng tuyến Chí
Hòa chiếm được Chí Hòa.
Sau khi chiếm được chí Hòa thừa thắng chiếm
chiến anh dũng với tinh thần
người ngã xuống người sau
đứng lên.
Tiêu biểu nhất là cuộc khởi
nghĩa của Nguyễn Trung
Trực, Nguyễn Hữu Huân
Pháp đã chiếm được trọn
6 tỉnh nam kì
Kháng
chiến Bắc
Kì lần thứ
nhất 1873
Thực dân Pháp sau khi thiết lập xong bộ máy cai
trị ở Nam Kì thì Pháp bắt đầu tìm cách để đưa
quân ra Bắc để đánh chiếm Bắc kì. Bước đầu
chúng cho người dò thám ở miền Bắc , tổ chức
các đội quân nội ứng.
Tháng 11 – 1872, ỷ thế nhà thanh , Duy Puy tự
tiện cho thuyền của mình theo sông Hồng lên
Vân nam tự do buôn bán, mặc dù khi chưa có sự
cho phép của triều đình. Chúng còn tự nhiên
cướp bóc gạo lương thực của triều đình và bắt
nhân dân quan lại triều đình đem giao tận thuyền
cho chúng.
Chớp ngay cơ hội Nhà Nguyễn nhờ giải quyết vụ
Đuy – Puy đang gây rối ở HN, thực dân P ở SG
phái đại úy Gác – ni – ê đưa quân ra Bắc.
Ngày 5 – 11 – 1873, đội tàu chiến của
Gác – Ni – ê đến HN và gây rối ở đây.
Ngày 19 – 11- 1873, Gác ni ê gửi tối hâu thư cho
Phúc kéo quân sát tới thành
Hn khêu khích quân địch,
Gác Ni ê đuổi theo và rơi
Bước đầu làm cho quân
Pháp hoang mang lo sợ.
Nhưng nhà Nguyễn lại
lại dụng cơ hội đó để kí
hiệp Ước với p
Trên con đường dẫn tới thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng!
GIẢI ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ 11 HỌC KÌ II NĂM HỌC 2009 – 2010
vào ổ phục kích của quân ta
ở khu vực Cầu Giấy, toán
quân Pháp trong đó có Gác
Ni ê cũng bị tiêu diệt
Kháng
chiến Bắc
Kì lần 2
1882 -
1884
Năm 1872 pháp vu cáo triều đình nhà Ng~ vi
phạm điều ước 1874 để lấy cớ đưa quân ra Bắc.
Ngày 3 – 4 – 1882 pháp bất ngờ đổ bộ lên HN
Ngày 25 – 4 – 1882 Pháp nổ súng chiếm HN
Sau khi chiếm được Hà nội chúng nhanh chóng
tập trung tấn công các mỏ than ở gần đó.
Các sĩ phu không thi hành
mệnh lệnh của triều đình,
tiếp tục tổ chứ kháng chiến.
Nhân dân HN và các tỉnh
tích cực kháng chiến bằng
Quảng Yên, Đà Nẳng. cho thương nhân Pháp và Tây Ba Nha tự do buôn bán; thành VĨnh Long sẻ dc trả lại cho Nhà
Nguyễn khi nào triều đình Huế chấm dứt được các hoạt động chống Pháp ở miền đông.
2. Hiệp ước Hác Măng
• Hoàn cảnh:
Nhân lúc triều đình nhà bận rộn vì vua Tự đức mới qua đời (17 – 7 – 1883), thực dân Pháp đã quyết định đánh thẳng vào
Huế, buộc triều đình nhà Nguyễn phải đầu hàng.
SÁng ngày 18 – 8 -1883, Hạm đội P do đô đốc Cuốc Bê chỉ huy tấn công vào cửa biển Thuận An, Cuốc Bê gửi tối hậu
thư đòi giao toàn bộ pháo đài.
4 h cùng ngày P bắt đầu nổ súng tấn công và công phá suốt 2 ngày liền.
Trên con đường dẫn tới thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng!
GIẢI ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ 11 HỌC KÌ II NĂM HỌC 2009 – 2010
20 – 8 - 1883, chúng đổ bộ lên bờ . khi đó quân và nhân dân ta chiến đấu và hi sinh rất anh dũng. Đến chiều tối cùng ngày
P chiếm được của biển Thuận An.
Nghe tin Pháp tấn công Thuận An triều đình Huế xin vội đính chiến. Lợi dụng sự hèn yếu của nhà Nguyễn , Cao ủy Pháp
Hác Măng tranh thủ đi ngay lên Huế đặt điều kiện với triều đình Nhà Nguyễn .Ngày 25 – 8 – 1883 , Hiệp ước mới buột
đại diện của nhà Nguyễn phải kí.
• Nội Dung:
Thừ nhận cự bảo hộ của Pháp trên toàn đát nước Việt Nam, Nam Kỳ là thuộc địa, bắc Kì là đất bảo hộ, Trung kì do triều
đình quản lí nhưng do một đại diện của Pháp ở Huế trực tiếp điều khiển các công việc ở Trung Kì.
Ngoại giao của VN do Pháp nắm giữ.
Quân Sự: Pháp được tự do đóng quân ở Bắc Kì và toàn quyền xử lí đội quân cờ đên, triều đình phải nhận huấn luyện viên
và sĩ quan chỉ huy của P , phải triệt hồi binh lính Ở Bắc Kì về kinh đô Huế.
Kinh tế: Pháp nắm giữ và kiểm soát các nguồn lợi trong nước.
Câu 7: Nguyên nhân Pháp xâm lượt Việt Nam
Cuối thế kỉ XVII , khi phong trào Tây Sơn bùng nổ , Nguyễn Ánh cầu cứu các thế lực từ bên ngoài để khôi phục lại quyền
lực. Lợi dụng cơ hổi đó giám mục Bá ĐA Lộc đã tạp điều kiện thuận lợi cho Pháp can thiệp vào Vn.
Nước Pháp đang trên con đường phát triển tiến lên TBCN, nên càng ráo riết tìm mọi cách đánh chiếm VN để đáp ứng nhu
cầu phát triển của đất nước.
Do chính sách cấm đạo và chính sách ‘bế quan tỏa cảng” của nhà Nguyễn ,trong khi thực dân phương tây đem đại bác đến
gõ cửa thì triều nguyễn lại đóng cửa khước từ thông thương. mọi đề nghị canh tân đất nước từ phía nhân dân và nhiều tri
pháp, chiến thuật để tiêu diệt kẻ thù, về xây dựng hậu phương, biết dựa vào dân để chiến đấu,…
Câu 9: Hãy đánh giá trách nhiệm của nhà Nguyễn trong việc để mất nước.
Câu 10 : Việc Việt Nam mất nước vào thế kỉ XIX có phải là điều tất yếu hay không? Vì sao?
Việc Việt Nam mất nước không phải là đều tấc yếu nhưng trở thành tấc yếu do nhiều quyết định và chính sách sai lầm của
vua quan nhà Nguyễn và cũng do một số nguyên nhân bên ngoài.
+ Đầu tiên phải chắc chắn rằng đó là do chính sách “ bế quan tỏa cảng” của triều đình Nguyễn đã làm cho mọi lĩnh lực
trong đời sống xã hội trong nước bị cô lập với bên ngoài dần dần rơi vào tình trạng suy yếu dẫn đến khủng hoảng trầm
trọng.
+ Cấm đạo nghiêm ngặt.
+ Thần phục nhà Thanh nù quáng chính đều này đã làm cho nước ta phục thuộc rất nhiều vào nhà Thanh và vị thế
ngày càng suy yếu giảm sút.
+ Không chịu cải cách duy tân mặc dù đã có rất nhiều chính sách yêu cầu duy tân cải cách tiến bộ của nhiều người:
Nguyễn Trường Lộ. Nguyễn lộ Trạch,…
+ Ngay lúc đó, Anh đang ở ngay bên cạnh của Pháp là Ấn Độ - thuộc địa của Anh, mà “ Mặt trời không bao giờ lặn”
thế là P cần Phải có thuộc địa và tranh giành quyền ảnh hưởng của mình tại vùng Biển Đông ( Châu Á Thái Bình Dương)
nếu không thì có thể Anh sẻ chiếm luôn vùng Đông Dương.
+ Thời Kì này, thực dân P đang chuyển từ CNTB sang CNĐQ nên cần rất nhiều thuộc địa để có thị trường tiêu thụ,
nguồn nguyên liệu, lao động , tìa nguyên thiên nhiên… để phục vụ cho công cuộc chuyển đổi này.
+ Lúc này thực lực của P rất mạnh, nrrfn Kt tư bản đã xác lập hầu như trên phạm vi toàn thế giới.
+ Chiếm đc VN sẻ tạo bàn đạp từ phía Nam để tranh giành quyền ở TQ.
+ Chiểm được VN thì sẽ kiểm soát được con đường biển chiến lượt qua Biển Đông.
+ Triều đình nhà Nguyễn đang suy yếu đây là cơ hôi thuận lợi để cho P thực hiện âm mưu của mình
Câu 11: Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần Vương: Bãi Sậy , ba Đình, Hương Khê.
Học bài: 21. Chú ý cần Phải biết so sánh giữa các cuộc khởi nghĩa
Câu 12: Những chuyển biến về mặt kinh tế và xã hội của Việt Nam dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ
nhất của thực dân P?
1. Chuyển biến về mặt kinh tế:
Mục đích: Vơ vét sức người sức của của nhân dân Đông Dương đến tối đa.
Các chính sách:
Trên con đường dẫn tới thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng!