Trường Tiểu học Trần Bình Trọng Sáng kiến kinh nghiệm
A PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài:
Trong một văn bản, dù ngắn hay dài để người đọc dể hiểu, hiểu đúng
ý, đúng nghĩa của câu thì điều cần nhất là gì ? Nhất là ở thời đại thông tin
này, tất cả các văn bản được in, được trình bày cân đối, rõ, đẹp. Nhưng hãy
tưỏng tượng xem, nếu như trong văn bản đó, một từ, một ngữ nào in sai
chính tả ( dù là một con chữ, một vần, một thanh ) thì điều gì sẽ xảy ra?
Nhất định người đọc sẽ không hiểu ý nội dung mà văn bản muốn diễn đạt.
Và muốn hiểu ý diễn đạt của văn bản, người đọc phải đọc lại dòng trên, phải
suy ngẫm Nói chung việc này vừa mất thời gian, lại vừa không có thẩm mĩ.
Vì vậy, ta có thể nói, việc dạy chính tả trong nhà trường, nhất là ở bậc
Tiểu học, có vị trí vô cùng quan trọng. Phân môn này giúp học sinh hình
thành năng lực thói quen viết đúng Tiếng Việt văn hoá, Tiếng Việt chuẩn
mực. Chính tả là phân môn có tính chất công cụ. Nó cung cấp cho trẻ em
những quy tắc sử dụng hệ thống chữ viết, làm cho trẻ em nắm những quy tắc
đó và hình thành kĩ năng viết( và đọc, hiểu chữ viết) thông thạo Tiếng Việt.
Phân môn chính tả còn có nhiệm vụ giải quyết vấn đề dạy cho trẻ em biết
chữ để học tiếng, dùng chữ để học các môn học khác và để sử dụng trong
giao tiếp. Nên có thể nói chính tả là môn học có tính chất thực hành. Bởi lẽ
để hình thành kỹ năng, kỹ xảo chính tả cho học sinh phải cho các em thông
qua việc thực hành luyện tập. Do đó, trong phân môn này, các quy tắc, các
quy tắc chính tả, các đơn vị kiến thức mang tính chất lí thuyết không được
bố trí trong tiết dạy riêng mà dạy lồng trong hệ thống bài tập chính tả.
Về cơ bản, chính tả Tiếng Việt là chính tả ngữ âm, nghĩa là mỗi âm vị
được ghi bằng một con chữ. Hay nói cách khác, giữa cách đọc và cách viết
phải thống nhất với nhau. Đọc như thế nào phải viết như thế ấy. Nhưng giữa
Thực hiện: Lê Thị Thấn - 1 -
Trường Tiểu học Trần Bình Trọng Sáng kiến kinh nghiệm
đọc và viết có quy trình hoạt động trái ngược nhau dù chúng có quan hệ mật
thiết với nhau. Nếu tập đọc là sự chuyển hoá văn bản viết thành âm thanh thì

IV. Vai trò của giáo viên Tiểu học:
Chính tả Tiếng Việt là chính tả ngữ âm học nhưng thực tế cho thấy,
muốn viết đúng chính tả thì việc nắm nghĩa từ rất quan trọng " vì hiểu nghĩa
từ" là một trong những cơ sở giúp người học viết đúng chính tả. Qua nhiều
năm giảng dạy, tôi nhận thấy, trong thực tế sự lĩnh hội kiến thức của các em
hoàn toàn không giống nhau. Hơn nữa cách phát âm từng vùng, phương ngữ
chính đều còn có những chỗ chưa chuẩn xác mà sai lệch. Như ở địa bàn Hoà
Hiệp Bắc, ngoài học sinh địa phương(Thuỷ Tú, Kim Liên ) còn có học sinh
từ nơi khác chuyển đến do hoàn cảnh phải theo bố mẹ chuyển công tác từ
nơi khác đến nơi này làm việc. Vì thế cho nên trong một lớp học, trong giờ
học một số em rất lúng túng do chưa phân biệt rõ âm đầu, vần, hoặc thanh
điệu khi nghe giáo viên nói hoặc đọc chính tả. Nên muốn các em viết đúng
không riêng giáo viên văn hoá mà các giáo viên bộ môn cũng phải tham gia
trong việc rèn cho các em nói đúng, nghe đúng, đọc đúng, viết đúng, đúng
theo nghĩa của từ viết trong văn bản, trong văn cảnh do đó trước khi dạy
chính tả giáo viên cần nắm rõ lỗi chính tả phổ biến của học sinh để lựa chọn
nội dung thích hợp.
Thực hiện: Lê Thị Thấn - 3 -
Trường Tiểu học Trần Bình Trọng Sáng kiến kinh nghiệm
B. PHẦN NỘI DUNG
I. Thực trạng viết chính tả của học sinh:
Như tôi đã trình bày ở trên, bên cạnh những em đọc chuẩn, viết đúng
theo nghĩa của từ, tiếng còn có một số em viết sai vì phương ngữ, nhất là địa
bàn vùng ven Đà Nẵng. Tại địa bàn này, học sinh thường sai, cụ thể như sau:
Những tỉếng có nguyên âm i/iê: kim/kiêm; chim/chiêm
Những tiếng có âm cuối:
- i/y: hay/hai; tay/tai
- n/ng: uốn/uống; nắn(nắn nót)/nắng(trời nắng);trườn/trường
- c/t: mặt/mặc;chiếc/chiết; tiết/tiếc
Những từ có thanh điệu hỏi, ngã: sẻ/sẽ; rủ/rũ;

thường mắc nhiều lỗi(dù mỗi em sai mỗi lỗi khác nhau) cũng như cách đọc
của các em, có những từ ngữ mà các em phát âm sai không giống nhau.
II. Các biện pháp rèn học sinh viết đúng chính tả:
Như trên đã trình bày, chính tả Tiếng Việt là loại chính tả ngữ nghĩa.
Đây là một đặc trưng quan trọng về phương diện ngôn ngữ của chính tả
Tiếng Việt. Nên trong tiết dạy mỗi giáo viên cần linh hoạt để giúp học sinh
nhanh chóng làm quen với hình thức của các câu chữ vì học sinh Tiểu học
có khả năng ghi nhớ máy móc rất tốt.
Nắm được tâm lí nầy, tôi đã vận dụng nhiều nguyên tắc, nhiều phương
pháp, nhiều hình thức trong giờ dạy. Biết được em nào thường viết sai chính
tả, lỗi sai thường gặp là gì, tôi chú ý chọn lựa, sử dụng để xây dựng các quy
tắc chính tả giúp học sinh ghi nhớ cách viết một cách khái quát, một cách có
hệ thống.
Thực hiện: Lê Thị Thấn - 5 -
Trường Tiểu học Trần Bình Trọng Sáng kiến kinh nghiệm
Với những em viết sai các âm cuối, trong các tiết dạy tôi chú ý giúp
các em hiểu nghĩa từ và nhận xét cách viết của từ, để từ đó giúp các em nhớ
và viết đúng.
Ví dụ: mặc và mặt:
- mặc(âm cuối c):được viết trong các từ mặc áo quần, mặc
cả
- mặt(âm cuối t) :được viết trong các từ mạt trời, mặt trăng,
khuôn mặt,,,
Những em thường sai khi viết các chữ ghép với âm ng/ ngh tôi giúp
các em nhớ bằng cách luôn cho các em nhớ:
- ng ghép với các âm: a, ă ,â,o, ô,ơ u, ư
- ngh ghép với các âm: e,ê, i
Với những em nói ngọng(như em Lý Minh Tuấn) thường sai âm đầu
th(thành âm kh: VD: chiến thắng em phát âm thành chiến khắng). Giờ tập
đọc( phần luyện đọc tôi luôn gọi em đọc và hướng dẫn em đọc đúng các

hoạt 15 phút đầu giờ, lớp phó học tập sẽ kiểm tra và báo cáo giáo viên chủ
nhiệm .
3. Trong giờ tập đọc:
Trong Tiếng Việt đối với học sinh Tiểu học, việc rèn luyện bốn kĩ
năng nghe, nói, đọc, viết luôn liên quan và thống nhất với nhau chặt chẽ.
Như vậy, "đọc" cũng đóng vai trò quan trọng cho học sinh viết đúng chính tả
(VD: Những em đọc ngọng, đọc sai, trong giờ tập đọc sẽ được luyện đọc và
các em sẽ ghi nhớ để nói đúng, viết đúng hơn).
4. Tiết chính tả:
Thực hiện: Lê Thị Thấn - 7 -
Trường Tiểu học Trần Bình Trọng Sáng kiến kinh nghiệm
Tiết học này, tôi chú ý nội dung bài dạy với tình hình thực tế mắc
lỗi của học sinh. Tôi sử dụng phương pháp "Nhớ từng chữ một". Ở lớp ba,
các em đã học cơ bản về cách viết tên riêng nước ngoài và các vần khó như:
ui/uôi ; iêc/ iêt ; ong/ ông ( và các từ học sinh dễ viết sai vì phương ngữ)
Với tên riêng nước ngoài (thường là các phiên âm), tôi hướng dẫn cho
các em cách đọc và cách viết hoa( Vì tên riêng nước ngoài có nhiều tiếng,
mỗi tiếng lại có nhiều bộ phận như: Mat-xcơ-va, En-ri-cô và giữa các bộ
phận có gạch nối). Để các em đọc đúng, viết đúng, tôi đã gọi các em yếu đọc
nhiều lần để hướng dẫn các em nhận biết, sửa chữa và đọc đúng hơn sau đó
cho các em viết vào bảng con-viết và đọc lại. Trong quá trình hướng dẫn tôi
hoặc gọi học sinh nhắc lại cách viết hoa tên nước ngoài khác với tên Việt
Nam.
Còn các vần khác, những vần các em dễ sai và sai nhiều do phương
ngũ ngoài hình thức viết bằng bảng con tôi còn rèn các em viết đúng bằng
trò chơi.
5.Vận dụng trong trò chơi:
Đa số các bài tập chính tả thường được vận dụng trong trò chơi, dù có
nhiều dạng bài tập như: Tìm từ qua gợi ý; điền âm hoặc vần vào chỗ trống;
tìm tiếng với các vần, âm cho sẵn Ở mỗi dạng bài tập tôi thường tổ chức

công việc(làm ca hay đi công tác )thì ủng hộ cho các em việc học
nhóm(những em ở gần nhà nhau ) Học nhóm với các bạn, các em sẽ tiếp
thu nhanh vì các em cùng lứa tuổi, cùng ngôn ngữ trong giao tiếp. Các em
lại vô tư, hồn nhiên nên có thể giúp nhau bất cứ lúc nào trong học tập, trong
lao động, trong vui chơi .
IV. Kết quả đạt được :
Thực hiện: Lê Thị Thấn - 9 -
Trường Tiểu học Trần Bình Trọng Sáng kiến kinh nghiệm
Với sự nhiệt tình trong công tác giảng dạy, với sự mong mỏi các em
mau có tiến bộ cùng với các kế hoạch và các biện pháp đã đề ra để thực
hiện, tôi thấy các bài viết chính tả của các em dần có tiến bộ dù chưa nhiều.
Đến cuối kỳ I, em Lực đã viết khá hơn, những từ sai vì " nói thế nào viết như
thế ấy do phương ngữ" em đã nhận ra (VD: các từ có âm cuối như i-y, các
từ có vần mà âm cuối là c-t, n-ng, các từ có âm giữa và nguyên âm đôi i-
iê ). Còn em Tuấn, dù phát âm vẫn còn ngọng nhưng em đã khắc phục
được trong bài viết, bài viết ít lỗi hơn, những từ sai của em chỉ là những từ
khó. Và em Thiện( HSKTHN) bài viết chưa phải hoàn toàn như mong muốn
nhưng tôi tin em sẽ tiến bộ vì em rất thích được điểm cao và thích được khen
trước lớp.
Nói chung, việc rèn viết chính tả ở lớp tôi như vậy là đạt kết quả tuy
chưa mỹ mãn nhưng tôi sẽ cố gắng tiếp tục rèn thêm cho các em trong suốt
kỳ II để các em đạt kết quả cao hơn, vì đây là việc làm không phải một ngày,
một tháng mà là thời gian dài, có thế suốt trong thời gian các em ngồi dưới
mái trường Tiểu học.
Thực hiện: Lê Thị Thấn - 10 -
Trường Tiểu học Trần Bình Trọng Sáng kiến kinh nghiệm
C. PHẦN KẾT LUẬN
Trước kết quả đạt được ở lớp tôi đang chủ nhiệm trong năm học 2008-
2009, tôi nghĩ tôi sẽ áp dụng trong những năm học tới và tôi sẽ càng cố gắng
nhiều hơn để kinh nghiệm nhỏ này thêm đầy đủ, hoàn thiện, để có thêm