Hướng dẫn bảo đảm chất lượng
trong kiểm toán hoạt động của cơ
quan thanh tra và kiểm toán Ấn Độ. Hiện nay, Cơ quan Thanh tra và Kiểm toán Ấn Độ (Gọi tắt là
CAG) đang thực hiện 3 loại hình kiểm toán chủ yếu là kiểm toán
báo cáo tài chính (KTBCTC), kiểm toán hoạt động (KTHĐ) và
kiểm toán tuân thủ (KTTT). Trong đó, các cuộc KTHĐ do CAG
thực hiện được bắt đầu từ những năm 60 của thế kỷ 20. Phạm vi
kiểm toán chủ yếu của các cuộc KTHĐ bao gồm kiểm toán lĩnh
vực dân sự/đơn vị tự chủ/dịch vụ quốc phòng/thương mại/thuế
(trực tiếp và gián tiếp)…Mỗi năm, CAG tiến hành hàng trăm cuộc
KTHĐ lớn nhỏ trên mọi lĩnh vực, ở cấp bang và liên bang với một
đội ngũ KTV đông đảo. Kết quả của các cuộc kiểm toán này đã
tác động ko nhỏ đến việc quản lý và sử dụng kinh tế, hiệu lực và
hiệu quả nguồn tài chính công tại Ấn Độ.
Tuy nhiên, đánh giá chất lượng cũng như các biện pháp để bảo
đảm chất lượng các cuộc KTHĐ do CAG thực hiện không phải là
một điều đơn giản. Trên cơ sở các hư
ớng dẫn của INTOSAI cũng
như kinh nghiệm KTHĐ hơn 40 năm qua, CAG đã xây dựng một
cuốn tài liệu hướng dẫn về KTHĐ, trong đó giành hẳn một
chương đề cập đến vấn đề đảm bảo chất lượng KTHĐ. Tài liệu
này là một căn cứ quan trọng để CAG xây dựng kế hoạch cũng
như tiến hành các cuộc kiểm tra, đánh giá về bảo đảm chất lư
ợng
KTHĐ hàng năm. Chúng tôi xin trích giới thiệu dưới đây phần nội
dung về bảo đảm chất lượng KTHĐ trong tài liệu hướng dẫn của
CAG.
1. Khái niệm về "đảm bảo chất lượng"

nội tại có liên quan. Có thể sắp xếp các yếu tố này vào các nhóm
sau:
- Các quy định chung làm căn cứ cho các hoạt động kiểm toán;
- Các đặc điểm về chất lượng được xây dựng trên cơ sở quy
trình thực hiện KTHĐ;
- Các yếu tố phục vụ hoạt động kiểm toán như trang thiết bị,
nguồn lực khác…;
- Các hoạt động kiểm soát và giám sát để xem xét và c
ải tiến chất
lượng của KTHĐ.
3. Đảm bảo chất lượng của kiểm soát chất lượng KTHĐ
Đảm bảo chất lượng và kiểm soát chất lượng là hai công việc
hoàn toàn khác nhau. Đảm bảo chất lượng chú trọng đến cả quá
trình kiểm toán còn kiểm soát chất lượng chỉ chú trọng đến kết
quả kiểm toán (hay các sản phẩm đầu ra). Hệ thống đảm bảo
chất lượng liên quan đến tất cả các bước và các biện pháp kỹ
thuật mà kiểm toán viên KTHĐ phải thực hiện nhằm đảm bảo
chất lượng cuộc kiểm toán; trong khi hệ thống kiểm soát chất
lượng chỉ nhằm bảo đảm cho cuộc KTHĐ đạt được kết quả như
mong đợi. Các biện pháp bảo đảm chất lượng được áp dụng cho
toàn bộ vòng đời của cuộc KTHĐ trong khi các biện pháp kiểm
soát chất lượng chỉ áp dụng cho từng giai đoạn hoặc từng sản
phẩm nhất định. Hệ thống đảm bảo chất lượng được hình thành
trước khi hoạt động kiểm toán diễn ra còn hệ thống kiểm soát
chất lượng được áp dụng trong và sau khi công việc đã hoàn
thành.
Hệ thống đảm bảo chất lượng của Cơ quan Thanh tra và Kiểm
toán Ấn Độ
CAG bao gồm:
- Xây dựng mục tiêu cho các cuộc KTHĐ;

- Đánh giá việc lập kế hoạch: Việc đánh giá kế hoạch chiến lược
và kế hoạch thực hiện hàng năm cũng như các hư
ớng dẫn cụ thể
về việc thực hiện các cuộc KTHĐ khác nhau do Ban lãnh đ
ạo của
CAG thực hiện trong quá trình xem xét và thông qua các kế
hoạch này. Việc đánh giá được thực hiện trên quan điểm các kế
hoạch phải phù hợp với các định hướng và mục tiêu chiến lược
của CAG cũng như đánh giá toàn di
ện của CAG về tất cả các vấn
đề liên quan đến kế hoạch chiến lực và kế hoạch thực hiện này;
đồng thời, kế hoạch của từng cuộc kiểm toán đã bao gồm toàn b
ộ
các vấn đề, đặc biệt là mục tiêu kiểm toán, tiêu chí kiểm toán, thu
thập bằng chứng, quy trình kiểm tra và đánh giá…
- Đánh giá việc thực hiện kiểm toán: Việc thực hiện nhiệm vụ và
quy trình kiểm toán được đánh giá đồng thời bởi các kiểm toán
viên và các nhân viên giám sát- những người hỗ trợ kiểm toán
viên trong việc duy trì và nâng cao chất lư
ợng thực hiện nhiệm vụ
kiểm toán thông qua các ý kiến phản ánh hay các khoá bồi
dưỡng nghiệp vụ.
- Đánh giá nhiệm vụ: Tất cả các nhiệm vụ đã hoàn thành đ
ều phải
qua đánh giá chất lượng.
- Đánh giá kết quả kiểm toán: việc đánh giá kết quả cuối cùng,
tức là các báo cáo kiểm toán dựa trên các chuẩn mực và quy
định trong các tài liệu hướng dẫn.
- Chương trình đánh giá hàng năm: Cơ quan kiểm toán tối cao
xây dựng chương trình đánh giá việc bảo đảm chất lượng KTHĐ