YÊU CẦU KỸ THUẬT CỦA
MÔ HÌNH LÚA CÁ
1. Chất lượng nước trong mô hình lúa – cá
Sức sản xuất sinh học của ruộng lúa tuỳ thuộc nhiều vào các
yếu tố sinh thái, kỹ thuật thiết kế hệ thống nuôi, chất lượng nước, phân bón
và chất lượng cá giống.
a. pH nước: trong ao nuôi pH thay đổi theo tính chất của đất và
sự quang hợp của thực vật thuỷ sinh. Khi quang hợp tăng (CO
2
giảm, H
+

tăng) làm cho pH tăng và ngược lại. Sự thay đổi của PH ảnh hưởng
chủ yếu lên quá trình hô hấp của tôm cá. pH = 6.5-9 là thích hợp cho hầu hết
các loài cá.
Độ trong suất và vẩn đục: Độ trong suốt của nước là khả năng cho ánh
sáng mặt trời xuyên qua, còn độ vẩn đục là khả năng ngăn cản ánh sáng
xuyên qua . Chúng ảnh hưởng đến cường độ hô hấp của thuỷ vực. Độ trong
thấp, độ vẩn đục cao làm cho cá khó hô hấp và hoạt động bắt mồi giảm.
b. CO
2
: nồng độ CO
2
tự do cho phép ở các ao nuôi cá từ 10 – 30 mg/l.
c. Oxy: nhu cầu oxy khác nhau giữa các loài cá. Trên cá đen (cá lóc,
cá trê …) nhu cầu oxy thấp hơn cá trắng (cá mè vinh, cá trắm cỏ…). Oxy
trong môi trường còn cần cho quá trình phân huỷ các hợp chất hữu cơ trong

2
(độc) và NO
3
(không độc). Hàm lượng NH
3
< 0.02mg/l là an toàn
cho tôm cá. Năng suất cá trong ruộng lúa phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng
nước của hệ thống nuôi, trong đó hàm lượng nitrogen và phosphorus là hai
nhân tố quan trọng trong quá trình sản sinh vật chất dinh dưỡng cho thuỷ
vực.
2. Thức ăn cho cá trong mô hình lúa - cá
a. Thực vật phiêu sinh (Phytoplankton): thành phần loài phiêu
sinh thực vật tương đối phong phú, khoảng 182, trong đó tảo lục chiếm ưu
thế cao nhất sau đó là là tảo khuê và cuối cùng là tảo lam. Các giống loài tảo
thường gặp là Chlamydomonas praecox, Chlorella variegatus,
Chlorogonium elongatum, Surirella robusta, Nitzschia actrinastroides,
Nitzschia, Cyclotella….Bên cạnh các loài tảo chiếm ưu thế làm thức ăn tốt
cho cá còn có một số loài không làm thức ăn tốt cho cá như: Polycystis
incerta, Ocillatoria limosn, ….
b. Động vật thuỷ sinh (Zooplankton): thành phần giống loài khá
phong phú, nhiều giống loài làm thức ăn tốt cho cá. Các loài thường gặp là:
Brachionus bidentata, Brachionus falcatus, Elosa woralli, Lecane luna,
centropyxis aculeata, Centropyxis ecornis, Tintinopsis cylindrata….
c. Động vật đáy (Zoobenthos): thành phần động vật đáy luôn tồn
tại những loài có khả năng thích nghi với điều kiện rộng muối, rộng nhiệt.
Các loài thường gặp là: Limnodrilus hoffmeiteri, Aulodrilus pluriseta piguet,
Chiromonus sp, … đây là những giống loài làm thức ăn quan trọng cho
nhiều loài cá sống ở tầng đáy (cá chép, cá rô phi, trôi Ấn Độ, tôm càng
xanh…).
d. Phụ phế phẩm nông nghiệp: cua, ốc, cám, bã đậu nành, rau xanh,

phế phẩm nông nghiệp và chăn nuôi, hạn chế sử dụng nông dược, giảm ô
nhiễm môi trường, đa dạng hóa sản xuât và cơ cấu mùa vụ, giảm rũi ro, tăng
thu nhập.