Phát triển những công dụng
mới của tre trúc Trung Quốc cho tre, trúc là biểu tượng tuổi thọ. Ấn Độ cho tre trúc là
biểu tượng tình nghĩa bạn bè. Ngoài công dụng làm cây cảnh, kiểng và lấy
măng chuyên biệt đã nói trên, sau đây là công dụng vài loài tre, trúc, có lẽ
cũng nên biết rõ hơn.
Công dụng cổ truyền
- Tre lồ ồ Bambusa balcoa Roxb, thấy nhiều ở Huế -
Quảng Nam, được xem là tre tốt nhất dùng xây cất. Đây là
một bụi tre thân cao đến 25 m, lóng dài 20 - 50 cm, rộng 7
- 15 cm, lỏng ruột
- Tre tầm vông loài Bambusa pervariabilis Munro, chỉ cao 10 - 15 m, rất
suông và gần như đặc ruột, thân cứng chắc, măng ngon, không thấy ghi là trồng ở
nước ta, thân rất cứng làm vật liệu cho những xây cất nặng. Loài ghi trồng ở nước
ta là tầm vông Bambusa variablis Munro, chỉ cao 10 - 15 m, rất suông và gần như
đặc ruột, thân cứng chắc không kém.
- Tre Bambusa polymorph Munro dùng lợp mái tre, sàn tre, tường tre,
không thấy ghi ở Việt Nam, nhưng rất nhiều loại tre, le, giang, nứa, mạy v.v
thuộc các tông chi Bambusa, Dendrocalamus, Gigantochloa v.v ở nước ta cùng
có công dụng này. Loài luồng Thanh Hóa Bambusa membranaceus Stapl. (hay
Dendrocalamus membraceus Munro.) bụi cao đến 25 m, đường kính 10 - 12 cm,
mọc thành đoàn rộng ở Trường Sơn, và đã được trồng ở các tỉnh Hòa Bình, Sơn
La, Nghệ An, Hà Tĩnh làm vật liệu xây cất, làm cầu tre.
- Loài tre trúc đan Bambusa textilis McClure và loài trúc hóp Bambusa
tuldoides Munro hay dùng ở nước ta và các nước quanh ta để chẻ lạt đan chiếu,
làm mũ đội, thúng rổ; loài trúc Bắc Arundinaria amabilis McClure, thân cứng
nhưng dẻo dai, làm vật dụng đan và cần câu rất tốt v.v
- Tre lùn Bambusa nana Roxb. (Arundo multiplex Lour), trên thế giới dùng
làm cần câu. Bên ta hay dùng hóp cần câu Bambusa multiplex Raeusch (cũng

Trường Sơn. Loài giang Dendrocalamus patellaris Gamble ở rừng Nghệ An,
Thanh Hóa, Tuyên Quang, Vĩnh Phú, Lào Cai cũng cho bột giấy cao phẩm. Một
số loài tông chi sặt Arundinaria cũng được dùng làm bột giấy. Tre làm giấy chỉ có
chu kỳ là 3 năm đốn một lần, trong khi rừng gỗ hay gỗ thông v.v làm giấy chu
kỳ dài hơn nhiều.
Có lẽ cũng không nên quên công dụng đặc biệt nhiều loại tre trúc như lấy lá
nuôi gấu trúc Panda ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc hay làm dùng nhiều vị thuốc
Nam ở Việt Nam. Như lá tre gai rừng, tre lộc ngộc, tre nghệ Bambusa bambos
Voss, một loài tre gai, thân rất to, cao đến 35 m, trong rừng hay trồng lấy lá làm
trà lạc thai; tre Xiêm, tre nứa Phyllostachys pubescens Houz., thân cao cũng đến
35 m, lóng dài 35 - 50 cm, ở Tân An (Long An), thân sắc trị bao tử chua
Công dụng tre trúc mới mẻ ở Hoa Kỳ
1) Pha trộn các sợi khác dùng làm vải (hình 1). Khăn tắm “màu sắc đất
lành - earth accents” ở thị trấn biển Santa Monica, dùng 75% sợi tre và 25% bông
vải trồng theo phương pháp hữu cơ. Giá bán lẻ một khăn vải này hiện 11,95 đô la
Mỹ, một khăn tay là 23,95 đô la và một khăn tắm là 39,95 đô la. Còn khăn trải
giường, chỉ số sợi đếm 200 do hãng Garnet Hill chế tạo, chứa 70% sợi tre và 30%
sợi bông vải. Hãng cho biết là những “lỗ hổng vi tiểu” (microgaps) của sợi tre làm
khăn dễ thoát nước hơn so với toàn bông vải. Giá từ 22 đến 42 đô la một tấm.
2) Thời trang
Các hãng thời trang Zac Posen, Perry Ellis và Helmut Lang, vừa tung ra
trong tháng 8 năm 2006, những búi tóc, bao đầu bằng sợi tre trắng tinh. Hình dáng
thiếu nữ, mặc áo sơ mi nhiều nếp, đính kèm búi tóc, phô trương khả năng ăn mặc
thanh lịch bằng vải sợi tre. Giá bán đến 280 đô la một búi tóc này.
3) Những chất nuôi da mịn màng
Mỹ phẩm dùng nhựa tre, trúc, chứa đựng nhiều amino acid và chất dinh
dưỡng. Thật ra đã được sử dụng từ lâu ở châu Á để làm cho da không khô đi, dễ