Tổng quan về Các Khoa Học Trái Đất

KHOA HỌC TRÁI ĐẤT LÀ GÌ?
Khoa học Trái Đất hay Các Khoa học về Trái Đất (tên tiếng Anh là “Geosciences” hay “Earth
Sciences”) là ngành khoa học đa lĩnh vực bao gồm tất cả các khoa học liên quan đến hành tinh Trái
Đất. Đối tượng của Khoa học Trái Đất bao gồm địa quyển (trên mặt đất và sâu trong lòng đất, đồng
thời được chọn làm trọng tâm), khí quyển, sinh quyển, thủy quyển và mối tương tác với quyển nhân
sinh. Các môn khoa học cơ bản như Vật Lý, Toán Học, Hóa Học và Sinh Học và Tin học… được
tích hợp trong nghiên cứu Khoa Học Trái Đất nhằm xây dựng một sự hiểu biết định lượng về các
yếu tố chính (hay còn gọi là quyển) của Trái Đất và sự tương tác giữa chúng.
Các ngành khoa học thuộc Khoa Học Trái Đất?
Các ngành khoa học trái đất rất đa dạng, về mặt lý thuyết lẫn ứng dụng nhằm xây dựng một sự hiểu
biết định lượng về các yếu tố chính (hay còn gọi là các quyển) của Trái Đất và sự tương tác giữa
chúng
1. Khí quyển học: Khí quyển học là ngành khoa học nghiên cứu về thành phần, cấu trúc và hành vi
của khí quyển, hỗn hợp dạng khí xung quanh Trái Đất và chịu sức hút của Trái Đất, các quá trình
vận động của khí quyển cũng như tương tác qua lại của khí quyển và các quyển khác như địa
quyển, thủy quyển…
2. Địa chất học: Địa chất học là khoa học nghiên cứu hành tinh Trái Đất, các thành phần vật chất
cấu tạo nên nó, các quá trình hình thành, biến đổi của các vật chất trong đó: đá, khoáng vật, sông
suối, thung lũng, núi, khí hậu, sự sống dưới góc độ các quá trình biến đổi vật lý, hóa học, sinh
học. Đồng thời, Địa chất học nghiên cứu lịch sử phát triển của Trái Đất.
3. Môi trường học: Là ngành khoa học nghiên cứu các yếu tố xung quanh một thành phần cụ thể
của Trái Đất và mối tương tác, ảnh hưởng qua lại (tất cả các thành phần xung quanh vật thể đó)
thông thường đề cập đến phần vỏ trên cùng của Trái Đất, nơi chịu tác động mạnh nhất từ con người.
4. Địa vật lý: Địa vật lý là phương pháp nghiên cứu gián tiếp vô cùng hiệu quả cấu trúc sâu lẫn
nông của Trái Đất thông qua các phép đo đạc vật lý và các mô hình toán học để khám phá và minh
giải cấu trúc và động lực của Quả Đất rắn cùng với lớp vỏ lưu quyển bao quanh nó
5. Địa Lý: Địa lý học là khoa học nghiên cứu tất cả các yếu tố bề mặt Trái Đất bao gồm các yếu tố
tự nhiên và cả các yếu tố xã hội: sự tập trung và phân dị của các diện tích bề mặt; ảnh hưởng qua lại
của các yếu tố nhân sinh đối với môi trường Khoa học Địa lý tự nhiên và khoa học Địa chất cùng

đại dương, mọi hoạt động của con người đều dựa trên nền tảng hạ tầng cơ sở. Hơn ai hết những
người nghiên cứu, làm việc trong các ngành Khoa học Trái Đất hiểu rõ tính chất và đặc điểm của
môi trường để từ đó vạch ra được những kế hoạch phát triển mang tính khoa học và bền vững. Từ
việc xây dựng các công trình nhà ở, nhà máy, thủy điện, đê sông, đê biển, hải cảng, bến tàu, giàn
khoan dầu, ống dẫn dưới lòng biển…, đến việc quy hoạch vùng khai thác nước ngọt, khai thác thủy
sản, vùng du lịch và bảo tồn sinh thái …
GIS: Hệ thống thông tin địa lý (Geographic Information System, viết tắt là GIS) sử dụng các ứng
dụng của tin học để tích hợp, phân tích, minh họa dữ liệu; nhận dạng mối quan hệ, mô hình, xu
hướng và tìm ra các giải pháp giải quyết một vấn đề nào đó. Hệ thống GIS được thiết kế nhằm nhập
dữ liệu, cất giữ, cập nhật, quản lý, tính toán, phân tích và hiển thị kết quả ở dạng địa lý hay là các
bản đồ kết quả.
Viễn Thám: Công nghệ Viễn thám (Remote Sensing RS) giúp thu thập và phân tích các thông tin về
môi trường và bề mặt Trái Đất thông qua các ảnh số thu thập được từ các vệ tinh, máy bay, các cảm
biến mặt đất. Dữ liệu thu thập được từ các thiết bị trên thường được lưu trữ dưới dạng số, hoặc thể
hiện năng lượng bức xạ hoặc phản xạ của vật thể trên bề mặt Trái Đất hoặc năng lượng bức xạ hoặc
phản xạ của tầng khí quyển; hoặc thể hiện tín hiệu được truyền từ vệ tinh sau đó phản xạ lại.
Các ứng dụng của Khoa học Trái đất?
Sử dụng tài nguyên: Đánh giá, khai thác và giữ gìn các nguồn tài nguyên: đánh giá trữ lượng, chất
lượng và khai thác khoáng sản, bảo vệ nguồn tài nguyên nước sạch, phát triển du lịch sinh thái, sử
dụng tài nguyên trong các lĩnh vực công nghệ…
Phát triển bền vững: Đánh giá, quản lý, quy hoạch và đưa ra các giải pháp phát triển bền vững: các
vấn đề về môi trường, quy hoạch đô thị và nông thôn, xây dựng các công trình nhân sinh
Hạn chế rủi ro: Dự báo, đánh giá các hiểm họa thiên nhiên: động đất, núi lửa, bão lụt… cũng như
những rủi ro do hậu quả của hành vi nhân sinh: ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí
Và nâng cao sự hiểu biết của chúng ta về Trái Đất!
Ở nước ngoài, vị trí của ngành Khoa học Trái đất là ở đâu so với các ngành khoa học khác? Còn ở
Việt Nam thì sao?
Một số ngành thuộc Khoa Học Trái Đất được đầu tư và khuyến khích phát tiển tương đối cao như
các ngành thăm dò và khai thác khoáng sản, dầu khí, ngành công nghệ môi trường
Đối với các nước luôn bị đe dọa bởi thiên tai như Nhật Bản, Hoa Kỳ thì việc đầu tư cho ngành

Thông thường những người làm việc trong ngành Khoa học Trái đất thì như thế nào?
Những người học tập và làm việc trong ngành Khoa Học Trái Đất được biết đến như những người
vui tính, thân thiện và hóm hỉnh. Vì họ thường làm việc gắn liền với thiên nhiên và trong một tập
thể với tính tương tác, hỗ trợ cao. Những chuyến đi thực địa ngoài thiên nhiên ngoài việc thu nhận
kiến thức khoa học còn là dịp gắn bó giữa các thành viên và tạo cho con người sức khỏe dẻo dai.
Ngành Khoa học Trái Đất có phù hợp với nữ giới không?
Các ngành học thuộc Khoa học Trái Đất không phân biệt nam hay nữ. Phụ nữ có thể tham gia
nghiên cứu khoa học, khảo sát thực địa, làm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm Đối với các bạn
nữ cũng có rất nhiều công việc phù hợp như công tác trong các phòng thí nghiệm như phân tích các
khoáng chất, định dạng, định tính đá quý, các phòng đo đạc khí tượng thủy văn, quy hoạch, quản lí
và sử dụng đất nghiên cứu ứng dụng hệ thống thông tin địa lý, môi trường, hoặc sẽ trở thành giáo
viên giảng dạy tại các trường từ THCS đến Đại học…
Cần chuẩn bị gì nếu trong tương lai muốn theo học các ngành Khoa học về Trái Đất?
Trong thời điểm hiện tại, hãy cố gắng học tốt những môn học trong nhà trường, vì đó là những kiến
thức cơ bản nhất mà một người làm khoa học cần có. KHTD là ngành học rất rộng bạn có thể theo
học các khối A, B, C, D đều được. Bên cạnh đó, bạn nên đọc thêm những cuốn sách dành cho lứa
tuổi của mình để nâng cao kiến thức về các môn khoa học cơ bản (Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh
học ); quan sát và tìm hiểu về các hiện tượng thiên nhiên, Trái Đất và các hợp phần của nó; tìm
hiểu thêm các cuốn sách, tài liệu phổ biến kiến thức về Trái Đất.
Khi thích tìm hiểu về Khoa học Trái đất nên tìm những sách nào ?
Đối với các học sinh cấp I, II thì bộ sách “Mười vạn câu hỏi vì sao” (NXB Khoa học và Kỹ thuật,
năm 2002), "Thế giới khoa học" (NXB Vǎn hoá thông tin, năm 2003) là những bộ sách rất lý thú.
Bộ sách này có đầy đủ các ngành khoa học: Toán, Lý, Hoá, Khoa học Trái đất, …
Ngoài ra, VTV2 thường có các chương trình giới thiệu khoa học trực quan và sinh động.
Các ngành học thuộc Khoa Học Trái Đất phân bố rất rộng, có nghĩa là chỉ có thể học một phần
chuyên sâu?
Đúng thế! Bạn không thể theo học toàn bộ ngành Khoa Học Trái Đất mà chỉ có thể học một ngành,
một hoặc vài chuyên ngành nào đó thôi!
Khi học các ngành Khoa học thuộc Khoa học Trái Đất thì sẽ học những môn học gì?
Khoa học Trái Đất là ngành học bao gồm nhiều ngành và chuyên ngành nên các môn học tùy thuộc

chính, Tổng cục Du lịch, các công ty phát triển du lịch sinh thái
* Xây dựng và qui hoạch công trình, qui hoạch và phát triển đô thị, nông thôn:
Tổng cục Đo đạc và Bản đồ; Sở Địa chính và các đơn vị trực thuộc; Vụ khảo sát thiết kế xây dựng -
Bộ xây dựng và các đơn vị trực thuộc.
* Nghiên cứu, dự báo, đánh giá các hiểm họa thiên nhiên:
> Cục phòng chống thiên tai và các đơn vị trực thuộc; Tổng cục Khí tượng thủy văn, Trung tâm
dự báo khí tượng thủy văn Trung ương (KTVN) và các trạm khí tượng phân vùng
Ngoài các ví dụ tổng quát trên, tốt nghiệp một ngành, chuyên ngành thuộc Khoa học Trái Đất có thể
tìm các cơ hội công tác, làm việc tại rất nhiều đơn vị cơ quan, xí nghiệp với nhu cầu kiến thức
tương ứng, ví dụ cử nhân chuyên ngành Ngọc học có thể làm việc tại bộ phận kiểm định đá quý
thuộc một công ty vàng bạc và đá quý Tốt nghiệp cử nhân ngành Sư phạm Địa lý có thể giảng dạy
môn Địa lý tại các trường Phổ thông Cơ sở và Phổ thông Trung học
Chọn khối thi nào để thi vào các ngành Khoa học về Trái Đất?
Khoa học Trái đất có rất nhiều chuyên ngành khác nhau, vì vậy có thể học các khối A, B, C, D tùy
theo yêu cầu của mỗi chuyên ngành riêng. Ví dụ: để theo học ngành địa chất, môi trường phải thi
khối A hoặc B; theo học ngành địa lí du lịch phải thi khối C, D
Các cơ sở đào tạo các ngành Khoa học về Trái Đất bậc cao đẳng và đại học ở Việt Nam?
- Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội (Hanoi University of Science -
Vietnam National University, Hanoi) với các ngành Địa lý, Địa chất, Địa chính, Địa kỹ thuật - Địa
môi trường, Khí tượng - Thuỷ văn - Hải dương học, Thổ nhưỡng, Khoa học Môi trường, Công nghệ
Môi trường. Đây là trung tâm đào tạo cử nhân về các ngành này tốt nhất ở Việt Nam với nhiều giáo
sư đầu ngành.
Địa chỉ: 334 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội. Website:
- Trường Đại học Mỏ - Địa chất (Hà Nội) (Hanoi University of Mining and Geology) có các khoa
Mỏ, Địa chất, Trắc địa, Dầu khí với 33 chuyên ngành đào tạo: Khai thác Mỏ, Tuyển khoáng, Địa
chất thủy văn - Địa chất công trình, Khoan khai thác dầu khí, Trắc địa, Quản trị kinh doanh Địa
chất, Tin học Mỏ Đào tạo các kỹ sư Mỏ, kỹ sư Địa chất cùng với hoạt động nghiên cứu khoa học
và phục vụ sản xuất luôn đuợc coi là một trong những nhiệm vụ chính trị của nhà truờng.
Trụ sở chính: Đông Ngạc, Từ Liêm, Hà Nội; Phân viện Mỏ: thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh và
Phân viện Dầu khí: thị xã Bà Rịa, tỉnh Vũng Tàu. Web:


- Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh (University of
Natural Sciences, Ho Chi Minh city) đào tạo bậc đại học có các ngành thuộc Khoa học Trái Đất bao
gồm: Địa chất và Khoa học Môi trường.
Địa chỉ: 227 Nguyễn Văn Cừ, quận 5, thành phố Hồ Chí Minh. Website:

- Trường đại học Bách Khoa thành phố Hồ Chí Minh (HoChiMinh City, University of Technology)
đào tạo các ngành đại học: Trắc địa - Địa chính, Kỹ thuật Môi trường, Quản lý Môi trường, Công
nghệ Khoan và Khai thác dầu khí, Địa chất Dầu khí, Địa kỹ thuật, Địa chất Môi trường.
Địa chỉ: 268 Lý Thường Kiệt, quận 10, thành phố Hồ Chí Minh. Web:
Ngoài ra các trường Đại học Sư phạm trong cả nước đều đào tạo ngành Sư phạm Địa lý với mục
đích đào tạo các giáo viên giảng dạy môn Địa lý tại cấp phổ thông và trung học.