Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
chơng I
quá trình hình thành và phát triển của viện khoa học
công nghệ tàu thuỷ
1. tóm tắt về hoạt động của viện qua các thời kỳ- vị trí , vai
trò, kết quả hoạt động và phát triển :
Viện Khoa học công nghệ tàu thuỷ có quá trình hình thành và phát triển lâu
dài trải qua 40 năm, nhiều thời kỳ với tên gọi:
Năm 1959-1961 : Ban thiết kế trong phòng Cơ khí kỷ thuật, Cục vận tải thuỷ bộ
( Bộ GTVT ) là tổ chức tiền thân của Viện.
Năm 1961 : Phòng thiết kế tàu thuỷ ô tô Cục cơ khí ( Bộ GTVT ).
Năm 1970 : Phân viện thiết kế tàu thuỷ ô tô Cục cơ khí ( Bộ GTVT)_ Quyết định
số 3507 TC/QĐ ngày 5/12/1969 của Bộ trởng Bộ GTVT.
NĂm 1980 : Viện Nghiên cứu thiết kế tàu thuỷ ( Bộ GTVT ) _ Quyết định số
05/CP ngày 7/01/1980 của Hội đồng Chính Phủ.
Năm 1983 : Viện Nghiên cứu thiết kế cơ khí GTVT ( Bộ GTVT ) _ Quyết định số
267/QĐ/TC ngày 3/2/1983 của Bộ trởng Bộ GTVT trên cơ sở hợp nhất viện
Nghiên cứu thiết kế tàu thuỷ và Viện Nghiên cứu sức kéo vận tải.
Năm 1993 : Công ty Nghiên cứu thiết kế cơ khí GTVT ( Bộ GTVT ) Quyết
định số 1298/QĐ/TCCB- LĐ ngày 29/6/1993 của Bộ trởng Bộ GTVT.
Năm 1996: Khi tổng công ty tàu thuỷ Việt Nam đợc thành lập thì Viện là đơn vị
thành viện của tổng công ty.
Năm 1998: Viện Khoa học công nghệ tàu thuỷ Tổng công ty công ty công nghiệp
tàu thuỷ Việt Nam- văm bản số 5587/ĐMDN ngày 6/11/1997 của chính phủ,
quyết định số 2890/1998/QĐ/BGTVT của Bộ trởng Bộ GTVT.
Ngày 24/12/1959 bộ phận kỹ thuật của Phòng cơ vụ và bộ phận thiết kế của tổng
xởng đóng tàu Hải Phòng chuyển về Hà Nội hợp thành ban thiết kế nằm trong
Phòng cơ khí kỹ thuật Cục vận tải thuỷ bộ.Trụ sở tại 162 Trần Quang Khải Hà Nội
. Phòng có nhiệm vụ : thiết kế tàu thuỷ , tham mu quản lý và giải quyết các vấn đề
cơ khí. Trong bớc đi ban đầu, lực lợng thiết kế đảm bảo vấn đề sửa chữa , lắp ráp
là chính và phục vụ 4 Xởng đóng tàu. trong các sản phẩm sửa chữa mà ngày nay

Từ năm 1965- 1970: nghiên cứu thiết kế phục vụ xản xuất và chiến đấu của
ngành, đặc biệt là trên mặt trận đảm bảo giao thông. Lực lợng thiết kế đã phải giải
quyết hàng loạt vấn đề kỹ thuật phức tạp để các phơng tiện làm ra vừa đảm bảo
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
các tính năng chủ yếu vừa thoả mãn các yêu cầu của thời chiến: Gọn nhẹ cơ động
dẽ cất dấu và nguỵ trang để thi công nối gép đợc, tốn ít nguyên vật liệu. Đó là lý
do ra đời của hàng loạt ca nô con nóc , con nòng nọc, phà ghếp, sà lan nghép, ca
nô nghép, xe lội nớc chở hàng ,xe kéo lội nớc, rơ móc lội nớc lội nớc vv phục vụ
vận tải các tuyến khu bốn và cả chiến trờng C. Nhiều sản phẩm tiểu biểu và công
trình nghiên cứu đợc thiết kế và đa vào xản xuất phục vụ kịp thời cho chiến đấu,
phục vụ sự nghiệp đảm bảo giao thông vận tải thời chiến và sự nghiệp phát triển
khoa học kỹ thuật giao thông nói chung : nh cầu dây cáp dùng để đa ô tô qua sông
bằng phơng pháp chạy trực tiếp trên dây và trên sario truyền lực, hoặc một công
trình tiêu biểucho trí thông minh sáng tạo , độc đáo của đội ngũ cán bộ khoa học
kỹ thuật Việt Nam là cầu ngầm, dã hoạt động liên tục trên các địa điểm vợt sông
và máy bay địch không thể nào phát hiện ra đợc để triệt phá giao thông của ta .
Các cario truyền lực và phà truyền lực đã đa phà qua sông không phải bằng ca nô
mà bằng bản thân xe ô tô góp phần chuyển tải tại các vùng cầu bị bị đánh phá
hỏng. Thời kỳ này thiết kế đã cho ra đời hàng loạt tàu vận tải vên biển 30~ 100
tấn và hàng vạn tấn thuyền để phục vụ chiến dịch vận tải T5. Một công trình
nghiên cứu tập thể khác để chứng minh cho long yêu nớc nồng nàn , tính sáng
tạo ,dám nghĩ dám làm của lực lợng khoa học kỹ thuật là T5 tàu rà phá bom
mìn không ngời lái , góp phần xứng đáng vào việc giải toả các cảng, các của sông,
cửa biển và tuyến vận tải quan trọng khỏi sự phong toả bằng thuỷ lôi . Công trình
này đã đợc Đảng , Nhà nớc tặng thởng huy chơng hạng ba ( năm 1972 ) và giải th-
ởng Hồ Chí Minh (năm 1998 ).
Thời kỳ 1971- 1980 : phân viện thiết kế tàu thuỷ, ô tô.
Năm 1970 Bộ trởng Bộ giao thông vận tải đã quyết định chuyển PHòNG thiết kế
tàu thuỷ ô tô thành phân viện thiết kế tàu thuỷ ô tô để đáp ứng yêu cầu sản xuất,

có mặt tại các cơ sở sản xuất, trên các tuyến đờng, các bến phà để nghiên cứu thiết
kế và chỉ đạo giải quyết các vấn đề kỹ thuật do thực tế đặt ra.
Từ năm 1973 khi ra khỏi chiến tranh, do yêu cầu nhiệm vụ viện thiết kế đã phát
triển thành một lực lợng đông đảo. Toàn viện có 14 phòng ban và một xởng thử
mô hình với hơn 200 cán bộ trong đó có 2/3 có trình độ đại học và trên đại học. Đ-
ợc rèn luyện qua thực tế phục vụ chiến đấu cán bộ khoa học- công nghệbắt tây
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
ngay vào việc nghiên cứu thiết kế phục vụ công cuộc khôi phục và phát triển giao
thông vận tải. Phân viện đợc giao nhiệm vụ nghiên cứu thiết kế hàng loạt tàu
khách phục vụ cho việc đi lại của nhân dân, đặc biệt phải kể đến là tàu du lịch cao
cấpchạy trong vịnh Hạ Long do ta tự thiết kế và chế tạo. Một số sản phẩm cỡ lớn
và phức tạp: tàu hàng 1000- 3000 tấn, tàu đẩy và tàu kéo 540- 1000 ngựa, âu nổi
300, 350 và 2500 tấn, cần cẩu trục vớt 150 tấn, àu lai tàu đẩy sông 200- 300 ngựa,
sà lan đẩy biển 2000 tấn.
Trong suốt quá trình phát triển, công tác nghiên cứu và thiết kế luôn luôn đợc tiến
hành song song đáp ứng những đòi hỏi cấp bách nhng phức tạp của thực tế sản
xuất.
Sau hoà bình lập lại công tác nghiên cứu càng có điều kiện để triển khai mạnh mẽ,
mặt học thuật của các đề tài đợc nâng cao, các tiến bộ khoa học kỹ thuật của các
nớc tiên tiến,dần dần đợc đa vào áp dụng. Chỉ tính riêng từ năm 1976 đến 1980
phân viện đã:
- Thực hiện 36 đề tài nghiên cứu có kết quả, nhiều đề tài tàu thuỷ đợc đa vào áp
dụng trong thực tế.
- Xây dựng một số công trình lý thuyết có tính chất học thuật cao, hàng chục ch-
ơng trình trên máy tính điện tử đã đợc áp dụng trong nghiên cứu thiết kế.
- Công tác nghiên cứu dần dần chiếm một khối lợng lớn trong các hoạt động khoa
học công nghệ của phân viện. Tính chất của công tác trong giai đoạn này là vừa
giải quyết trực tiếp các vấn đề trong thực tiễn sản xuất vừa đặt cơ sở cho những b-
ớc đi vững vàng hơn trong tơng lai.

trung tâm đo lờng thử nghiệm, một bể thử mô hình, một xởng chế thủ, phân viện ở
Thành phố Hồ Chí Minh và 5 phòng nghiệp vụ.
Ngày 3-2- 1983 VIệN NGIÊN CứU THIếT Kế CƠ KHí GIAO THôNG VậN TảI đợc thành lập
theo quyết định số: 267/ QĐ/ TC của Bộ giao thông vận tải trên cơ sơ hợp nhất
Viện nghiên cứu thiết kế tàu thuỷ .Việc thiết lập này đánh dấu bớc trớc trởng
thành vững chắc của lợng nghiên cứu và thiết kế cơ khí giao thông vận tải , nó mở
một hớng mới trong liên hợp NCKH với sản xuất, trong ứng dụng và triển khai
những tiến bộ kỹ thuật.
Với chức năng tham mu, quản lý ,viện nghiên cứu thiết kế cơ khí giao thông vận
tải là trung tâm khoa học và kỹ thuật về cơ khí trong nghành giao thông vận tải
6