Dùng thuốc điều trị và dự phòng
gút như thế nào? Gút là một bệnh khớp vi tinh thể. Nguyên nhân do acid uric máu tăng và lắng đọng
trong màng hoạt dịch khớp gây viêm khớp. Ở các nước phát triển, bệnh chiếm tỷ lệ
1-2% dân số. Ở Việt Nam, khi nền kinh tế bắt đầu phát triển, bệnh gút đã trở nên
rất phổ biến, ở cả thành thị và nông thôn, vươn lên đứng hàng thứ tư trong 15 bệnh
khớp thường gặp nhất.
Biến chứng và hậu quả của gút
Khi bị mắc bệnh mà điều trị không đúng hoặc không được điều trị, bệnh để lại những
biến chứng có thể dẫn đến những hậu quả nặng nề, thậm chí tử vong. Có 4 loại biến
chứng của gút:
- Loại biến chứng thứ nhất liên quan đến tổn thương xương khớp: Đó là tình trạng huỷ
hoại khớp, đầu xương, làm bệnh nhân tàn phế. Các hạt tôphi bị loét vỡ, khiến vi khuẩn
xâm nhập vào trong khớp gây viêm khớp nhiễm khuẩn, nhiễm trùng huyết.
- Các biến chứng thứ hai liên quan tổn thương thận, như sỏi thận, thận ứ nước ứ mủ, suy
thận, tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim…
- Loại biến chứng thứ ba liên quan đến chẩn đoán nhầm: Bệnh thường chẩn đoán nhầm
với viêm khớp nhiễm khuẩn và được điều trị bằng rất nhiều các loại kháng sinh khác
nhau và có nguy cơ dị ứng thuốc kháng sinh, thậm chí có thể gây tử vong. Một trong
những chẩn đoán nhầm khác là viêm khớp dạng thấp. Từ đó dẫn đến điều trị tràn lan
bằng các thuốc chống viêm không steroid, prednisolon, dexamethason, với hậu quả là
biến chứng lao, loãng xương, gãy xương, đái tháo đường, tăng huyết áp.
- Các biến chứng thứ tư liên quan đến tai biến do dùng thuốc: Ngay cả khi chẩn đoán
đúng việc điều trị gút cũng có thể gây nên tai biến. Các thuốc chống viêm không steroid
có thể gây tổn thương nhiều cơ quan như máu, thận, tiêu hoá và gây dị ứng
Và khó khăn khi điều trị
Có 3 khó khăn chính khi điều trị bệnh gút. Đầu tiên là tác dụng phụ của một số thuốc
chữa bệnh gút như colchicin có thể gây tiêu chảy, allopurinol có thể gây dị ứng, các thuốc
tăng thải acid uric có thể gây sỏi thận. Thứ hai là cơ địa dị ứng thuốc của bệnh nhân. Có
phomat, thịt trắng như thịt gia cầm, cá nạc. Nên ăn thêm ngũ cốc, bánh mỳ trắng. Ăn
nhiều rau xanh, cà rốt, bắp cải, đậu phụ, hoa quả. Tránh ăn những thức ăn chua như nem
chua, dưa hành muối, canh chua, hoa quả chua, uống nước chanh… vì chính những chất
chua lại làm bệnh nặng hơn.
Bệnh nhân cần bỏ rượu, thậm chí cả rượu vang, rượu thuốc, tích cực uống nhiều nước,
1,5 - 2 lít nước mỗi ngày. Đặc biệt là nên uống nước khoáng kiềm (sôđa, nước khoáng )
để tăng cường thải tiết acid uric qua nước tiểu. Bệnh nhân gút cần có chế độ sinh hoạt
điều độ, làm việc nhẹ nhàng, tránh mọi mỏi mệt cả về tinh thần lẫn thể chất như tránh
lạnh, lao động quá mức, chấn thương, stress Ngoài ra, bệnh nhân gút cần tránh dùng
một số loại thuốc có thể làm tăng acid uric máu như các thuốc lợi tiểu, corticoid, aspirin.
TS.BS. Nguyễn Vĩnh Ngọc