TRƯỜNG PTTH MẠC ĐĨNH CHI  GIÁO ÁN VẬT LÝ 11
Tiết : 3
Bài 03
HIỆN TƯNG KHÚC XẠ
I. MỤC TIÊU :
HS cần nắm vững các điểm sau :
• Hiện tượng khúc xạ của tia sáng
• Đònh luật khúc xạ ánh sáng
• Các khái niệm : chiết suất tỉ đối, chiết suất tuyệt đối, hệ thức giữa chiết suất tỉ đối và chiết suất tuyệt đối.
• Nguyên lí thuận nghòch trong sự truyền ánh sáng.
• Cách ve đường đi tia sáng từ môi trường này sang một môi trường khác.
• Vận dụng được đònh luật khúc xạ để giải các bài toán quang học về khúc xạ ánh sáng.
• Phân biệt được chiết suất tỉ đối và chiế suất tuyệt đối và hiểu vai trò của các chiế suất trong hiện tượng khúc xạ ánh sáng
II. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY : Phương pháp thực nghiệm và nêu vấn đề
II. THIẾT BỊ , ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Một chậu nước bằng thủy tinh ; Một đèn có ống chuẩn trực để tạo chùm tia song song ; Vài giọt Fluorexêin
IV. TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY 
Phân phối
Phần làm việc của Giáo Viên
Nội dung ghi bảng Tổ chức ,điều khiển
1. Kiểm tra
bài cũ và
kiến thức cũ
liên quan
với bài mới
(5’)
1. Đònh nghóa và phân loại gương cầu ?
2. Tiêu điểm , tiêu cự , tiêu diện của gương cầu ?
3. Vẽ các đường đi đặc biệt của gương cầu ?
4. Công thức của gương cầu ?
5. p dụng giải các bài tập sgk ?

- Gọi tia khuc xạ đó là IR
- Gọi NN’ là pháp tuyến I của mặt lưỡng chất
- Góc SIN được gọi là góc tới i
Thí nghiệm
GV : Tiến hành thí nghiệm
Trên một tấm kính mờ, đặt một bản trụ D
bằng chất rắn trong suốt, ví dụ bằng thủy
tinh. Trên tấm kính có một vòng tròn chia
độ C
Chiếu mội tia sáng SI (tới điểm I là tâm
của bán trụ) là là nềm mặt phẳng tấm kính
GV : ĐỖ HIẾU THẢO  VẬT LÝ PB 11: 03 -2 /6
TRƯỜNG PTTH MẠC ĐĨNH CHI  GIÁO ÁN VẬT LÝ 11
- Góc RIN’ được gọi là góc khúc xạ r
- Mặt phẳng làm bởi tia tới và pháp tuyến được gọi là
mặt phẳng tới
c. Nhận xét : Tỉ số giữa sini và sinr là số không đổi
2. Đònh luật
a. Đònh luật
- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
- Tia tới và tia khúc xạ nằm ở hai bên pháp tuyến tại
điểm tới.
- Tỉ số giữa sin của góc tới và sin của góc khúc xạ là
một hằng số:
, đường đi của ánh sáng có thể quan sát
trên mặt phẳng này.
Cho học sinh phát hiện có xuất hiện tia
sáng qua D không ?
GV : HS hãy nhận xét hương đi của tia
sáng qua D

tương ứng cũng khác
nhau
Trao đổi trong nhóm
thống nhất kết quả
Ta được cùng một kết qủa
Yêu cầu
học sinh
trả lời
câu
H1 ,H 2
GV : ĐỖ HIẾU THẢO  VẬT LÝ PB 11: 03 -3 /6
TRƯỜNG PTTH MẠC ĐĨNH CHI  GIÁO ÁN VẬT LÝ 11

n
sinr
sini
=
ta có thể viết công thức trên dưới dạng

sinr n sini
=
b. Tên gọi :
- i : Góc tới
- r : Góc khúc xạ
- n : Hằng số được gọi là chiết suất tỉ đối của môi
trường khúc xạ (môi trường chứa tia khúc xạ) đối với
môi trường tới (môi trường chứa tia tới)
c. Chú ý :
- Nếu n > 1 ( môi trường khúc xạ chiết quang hơn môi
trường tới) thì sini > sinr hay i > r. Trong trường hợp này,

chiết suất tỉ đối của môi trường 2 (môi
trường khúc xạ) đối với môi trường 1(môi
trường tới).
Trong lý thuyết về ánh sáng , chiết suất tỉ
đối này bằng tỉ số giữa các vận tốc v
1
và v
2
của ánh sáng khi đi trong môi trường 1 và
Ghi nhớ
GV : ĐỖ HIẾU THẢO  VẬT LÝ PB 11: 03 -4 /6
TRƯỜNG PTTH MẠC ĐĨNH CHI  GIÁO ÁN VẬT LÝ 11
2. Chiết suất tuyệt đối
a. Đinh nghóa
Chiết suất tuyệt đối của một môi trường là chiết suất tỉ
đối của môi trường đó đối với chân không
b. Công thức

1
v
c
n
=
c. Nhận xét
Chiết suất tuyệt đối của mọi chất đều lớn hơn 1.

1
2
1 2
n

xạ có thể được viết dưới dạng đối xứng sau
: n
1
sin i
1
= n
2
sin i
2
Chú ý : Công thức đối xứng rất tiện dụng
Yêu cầu
học sinh
trả lời
câu H3
IV. nh của một vật được tạo bởi sự khúc xạ ánh
sáng qua mặt lưỡng chất
Nhận xét : Có cảm giác là đáy cốc được nâng cao hơn
so với bình thường
GV :Tiến hành thí nghiệm
Xét điểm O nằm ở đáy một cốc nước. Cho
nhận xét
GV : Giải thich1 bằng hình ảnh Ta chú ý
hai tia tới OA, OB ; OA vuông góc với mặt
nước, đồng thời B rất gần . Nếu kéo dài
các tia của chùm khúc xạ thì các đường
Quan sát
Nhận xét có cảm giác là
đáy cốc được nâng cao
hơn so với bình thường
GV : ĐỖ HIẾU THẢO  VẬT LÝ PB 11: 03 -5 /6

GV : ĐỖ HIẾU THẢO  VẬT LÝ PB 11: 03 -6 /6