TÍCH PHÂN SUY RỘNG
(phần 2)
TÍCH PHÂN SUY RỘNG LOẠI 2
Điểm kỳ dị:
Cho f(x) xác định trên [a, b] \ {x
0
}. Nếu
ta nói x
0
là điểm kỳ dị của f trên [a, b]
Tích phân suy rộng loại 2 là
( )
b
a
f x dx
∫
0
lim ( )
x x
f x
±
→
= ∞
với f có ít nhất 1 điểm kỳ dị trên [a, b]
Định nghĩa.
0
( ) lim ( )
b b
a a
f x dx f x dx
ε

0
∈ (a, b)
0
0
( ) ( ) ( )
b x b
a a x
f x dx f x dx f x dx= +
∫ ∫ ∫
Nếu f kỳ dị tại a và b
( ) ( ) ( )
b c b
a a c
f x dx f x dx f x dx= +
∫ ∫ ∫
(vế trái hội tụ ⇔ các tp vế phải đều hội tụ)
Công thức Newton-Leibnitz
( ) ( ) ( )
b
a
f x dx F b F a
= −
∫
Cho f(x) khả tích trên [a, b – ε], với mọi ε > 0 đủ nhỏ,
kỳ dị tại b, F(x) là nguyên hàm của f(x).
Với
( ) lim ( )
x b
F b F x
−

2
0
ln
2
x
= = −∞
Vậy tp trên phân kỳ.
kỳ dị tại x = 0
1
0
ln x
dx
x
∫
1
1
0
0
2
2 .ln
x
x x dx
x
= −
∫
1
0
0 4 4x= − = −
Ví dụ
f kỳ dị tại x = 0

1 1
1 1
dt
t t
 
= −
 ÷
− +
 
∫
1/ 2
0
1 2 1
ln ln
1
2 1
t
t
 
− −
= =
 ÷
+
+
 
1/ 2
2
0
2
1

g x dx
∫
,( ,( ) )f x k x a x bg x
∀≤ ≤ <

phân kỳ thì
phân kỳ
TÍCH PHÂN HÀM KHÔNG ÂM
Tiêu chuẩn so sánh 2:
Cho f(x), g(x) như tiêu chuẩn so sánh 1
Đặt
phân kỳ
phân kỳ
•
0 ≠k ≠ ∞
Cùng hội tụ
hoặc phân kỳ
•
k = 0
hội tụ
( )
b
a
f x dx⇒
∫
hội tụ
•
k = ∞
( )
b

Tích phân cơ bản
,
( ) ( )
b b
a a
dx dx
I J
b x x a
α α
α α
= =
− −
∫ ∫
Hội tụ khi và chỉ khi α < 1
kỳ dị tại b
kỳ dị tại a
1 1
ln ln( )
( )
1 1 1
( )
1
( )
b
a
b a
dx
b x
b a
ε

b
a
f
∫
hội tụ thì hội tụ. Khi đó ta nói
b
a
f
∫
hội tụ tuyệt đối.
•
Sự hội tụ tuyệt đối là sự hội tụ của tích phân |f|
•
Hội tụ tuyệt đối ⇒ hội tụ
Ví dụ
1
0
sin
x
I dx
x
=
∫
0 ( )
sin
x
f X
x
≤ =
1x

1
( ) sin
x
f x x x
g x x
+
→
= →
⇒ I cùng bản chất với
1 1
0
1/2
0
( )
( 0)
dx
g x dx
x
=
−
∫ ∫
nên hội tụ.
Ví dụ
/2
0
sin cos
dx
I
x x
π

1
( )g x
x
=
0
( )
1
( )
sin cos
x
f x x
g x
x x
+
→
= →
⇒ I
1
cùng bản chất với
3
0
( )g x dx
π
∫
nên hội tụ.
Xét I
2
: f kỳ dị tại x = π/2
1 1
( ) ,

−
−
→:
Chọn
2
( )
2
1
( )
sin cos
x
x
f x
g x
x x
π
π
−
→
−
= →
⇒ I
2
cùng bản chất với
2
/3
( )g x dx
π
π
∫

1
α
⇔ <
0
dx
I
x
α
+∞
=
∫
Khảo sát sự hội tụ:
Tổng quát I không phải là tích phân suy rộng loại 1.
I
1
hội tụ
I
2
hội tụ
1
α
⇔ >
⇒ I phân kỳ với mọi α
Ví dụ
( )
3/2
0
1
1
x

(do x = +∞ quyết định)
I
1
cùng bản chất với
1
0
dx
x
∫
nên hội tụ
1
2
0
dx
x
∫
hội tụ nên I
2
hội tụ
( )
3/2
1
1
( ) , khi 0
1
x
x x
x
f x x
x