HỘI CHỨNG THẬN HƯ Ở TRẺ EM
BS: Nguyễn Thị Ngọc Dung
Khi con bạn được chẩn đoán hội chứng thận hư (HCTH) có lẽ bạn sẽ có nhiều thắc mắc về chẩn đoán và điều trị bệnh cũng như
những tác dụng phụ của thuốc. Những thông tin dưới đây sẽ trả lời những câu hỏi trên. Sau khi đọc bài báo này bạn sẽ biết
HCTH là gì và nó được điều trị như thế nào. Bạn cũng sẽ biết được bạn có vai trò rất quan trọng trong việc chọn thức ăn cho
trẻ, hướng dẫn và động viên trẻ tham gia những hoạt động thường ngày và bạn cũng sẽ hiểu được tai sao bạn phải cho trẻ tái
khám định kỳ theo hẹn của bác sĩ và khi nào bạn nên đưa trẻ đến khám bác sĩ ngay.
Hội chứng thận hư là gi?
Hội chứng thận hư (hay còn được gọi là thận nhiễm mỡ) là tình trạng thận để mất đạm qua nước tiểu.
Ai có thể mắc phải hội chứng thận hư?
Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên thường gặp ở trẻ từ 2 - 5 tuổi và bệnh thường xảy ra ở trẻ trai cao gấp 2 lần trẻ
gái.
Nguyên nhân dây ra HCTH
Cho đến nay người ta vẫn chứa tìm ra nguyên nhân gây ra HCTH.
Triệu chứng lâm sàng của HCTH
Khi đạm mất qua nước tiểu nhiều sẽ dẫn đến giảm đạm trong máu gây ra phù. Bạn sẽ thấy phù xuất hiện quanh mi mắt, bụng,
chân của trẻ. Trẻ tiểu ít, tăng cân.
Làm thế nào để phát hiện ra HCTH?
Nếu con của bạn tăng cân và có triệu chứng phù xuất hiện, xét nghiệm nước tiểu có đạm có thể nghĩ đến con bạn bị HCTH. Một
số xét nghiệm khác sẽ được thực hiện để giúp xác định chẩn đoán và đánh giá biến chứng của bệnh
Điều trị HCTH như thế nào?
Hầu hết trẻ khi được chẩn đoán HCTH sẽ được điều trị ngay sau khi xác định chẩn đoán. Thuốc sử dụng để điều trị bệnh là
PREDNISONE. Khi khởi đầu điều trị, prednisone được sử dụng liều cao uống mỗi ngày trong 1 tháng sau đó bác sĩ sẽ giảm liều
dần trong vài tháng tùy theo đáp ứng của trẻ. Thời gian trung bình cho một đợt điều trị khoảng 4 - 5 tháng.
Gia đình nên làm gì trong giai đoạn trẻ đang điều trị
Ðiều quan trọng nhất bạn có thể làm cho con bạn là ghi nhận cân nặng của trẻ và đạm trong nước tiểu. Mỗi buổi sáng bạn nên
kiểm tra đạm niệu của trẻ bằng que thử nước tiểu (dipstik) bạn có thể hỏi bác sĩ của bạn về cách sử dụng dipstik. Bạn nên ghi
những thông tin này vào tờ lịch và mang đến cho BS của bạn trong những lần tái khám.
Bằng cách nào gia đình biết trẻ đáp ứng với điều trị
Hầu hết trẻ đáp ứng với điều trị prednisone sau 10 - 20 ngày. 90% bệnh nhân sẽ đáp ứng trong vòng 28 ngày. Những dấu hiệu
chứng tỏ trẻ đáp ứng với điều trị : lượng nước tiểu tăng, trẻ giảm cân. Bạn không nên cho trẻ ngưng uống prednisone trừ khi có
Ðây là câu hỏi rất quan trọng, điều quan trọng nhất bạn có thể làm được là hạn chế ăn muối. Không ăn muối sẽ không giữ nước
và sẽ không tăng cân. Khi uống prednisone sẽ tăng cảm giác thèm ăn, chế độ ăn thích hợp và tập thể dục sẽ hạn chế tăng cân
và béo phì. Chế độ ăn hạn chế muối, hạn chế mỡ, hạn chế calori là chế độ ăn thích hợp cho trẻ thận hư. Nếu bạn gặp khó khăn
trong chọn lựa thức ăn và chế biến thức ăn cho trẻ xin liên hệ bác sĩ dinh dưỡng sẽ hướng dần chế độ ăn thích hợp. Lưu ý hạn
chế muối nhưng không hạn chế nước uống hằng ngày.
Sau khi trẻ bị HCHT được điều trị, bệnh có tái phát không?
Có 2 tin tốt và xấu
Tin xấu là khoảng 80% bệnh nhân HCTH sẽ tái phát. Một số trẻ tái phát không thường xuyên, một số trẻ tái phát thường xuyên
và gần như không ngưng được prednisone. Khi con bạn tái phát quá nhiều lần hoặc có những biến chứng do sữ dụng
prednisone chúng tôi sẽ xem xét phối hợp thên thuốc khác cho con bạn. Mội loại thuốc đều có những tác dụng phụ không mong
muốn, tùy trường hợp chúng tôi sẽ chọn lựa thuốc thích hợp.
Tin tốt là: hầu hết trẻ HCTH sẽ khỏi bệnh khi trẻ dậy thì. Chúng tôi không thể nói trước con bạn thuộc nhóm nào nhưng nhìn
chung tiên lượng lâu dài của bệnh nhân HCTH tốt.
Những nguyên nhân gây tái phát
Cho đến nay chúng tôi cũng chưa tìm ra nguyên nhân tại sao bệnh nhân HCTH bị tái phát. Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy có
một số yếu tố dễ gây tái phát bệnh
Sốt hoặc nhiễm trùng: Sốt hoặc nhiễm trùng sẽ làm tăng tiểu đạm ở hầu hết bệnh nhân HCTH. Một số trẻ tình trạng tiểu
đạm tiếp tuc mặc dù nhiễm trùng đã kiểm sóat tốt. Những bệnh nhân này chúng tôi phải tăng liều prednisone để giúp bệnh
nhân hồi phục bệnh. Tuy nhiên, một số bệnh nhân khác tình trạng tiểu đạm hết khi nhiễm trùng ổn định. Do vậy thường chúng
tôi sẽ theo dõi trẻ vài ngày để xem tiến triển bệnh như thế nào trước khi quuết định tăng liều prednisone. Bạn có thể giúp
chúng tôi theo dõi đáp ứng của trẻ đối với sốt, ghi nhận cân nặng của trẻ và kiễm tra đạm niệu qua que thử mỗi ngày.
Giảm liều prednisone: Mỗi trẻ có đáp ứng với điều trị khác nhau. Chúng tôi sẽ cố gắng giảm liều prednisone ở liều thấp nhất
nhằm giảm tác dụng phụ của thuốc và tránh tái phát bệnh. Bạn nên ghi nhận lại liều prednisone mà với liều đó con bạn bị tái
phát bệnh.
Dị ứng: Một số trẻ tái phát bệnh khi bị dị ứng.
Làm cách nào gia đình có thể phát hiện trẻ bị tái phát bệnh
Như đã đề cập ở trên, hầu hết bệnh nhân HCTH sẽ tái phát. Bạn có thể phát hiện bệnh tái phát trước khi xuất hiện phù. Khi
bệnh tái phát khởi đầu trẻ có tiểu đạm nhiều, sau đó đạm máu giảm gây thoát dịch ra mô kẻ và xuất hiện phù. Vì vậy bạn có
thể phát hiện sớm tái phát bằng cách
Theo dõi đạm niệu qua dipstik