PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TĂNG NATRI MÁU
Tăng Natri máu là cấp cứu thường gặp trong HSCC, chiếm tỷ lệ 2,7% bệnh
nhi vào khoa HSCC. Tăng Natri máu làm tăng áp lực thẩm thấu (ALTT) trong
lòng mạch, kéo nước từ trong tế bào ra gây mất nước trong tế bào.
1. Chẩn đoán
1.1. Triệu chứng lâm sàng :
Tuỳ thuộc vào mức độ và tốc độ tăng Natri máu và tình trạng thể tích tuần
hoàn (TTTH) mà có các biểu hiện :
- Triệu chứng thần kinh : trẻ khát, kích thích hoặc li bì, rung giật cơ, tăng
trương lực cơ, co giật, hôn mê.
- Thường kèm theo sốt cao, mất nước, da khô, thở nhanh.
1.2. Xét nghiệm :
- ĐGĐ : Na
+
máu >150mmol/l
khi Na
+
máu >160mmol/l là tăng Natri máu nặng
- Áp lực thẩm thấu máu tăng (PTT >330mosmol/l)
- Áp lực thẩm thấu niệu giảm (đái nhạt) hoặc bình thường.
1.3. Chẩn đoán :
1.3.1. Chẩn đoán xác định : Dựa vào lâm sàng và xét nghiệm
Na
+
máu > 150mmol/l
1.3.2. Chẩn đoán nguyên nhân :
Tăng Na+ máu có kèm mất nước : là nguyên nhân thường gặp
- Do mất nước đơn thuần :
+ Qua thận : Đái tháo nhật trung ương, đái nhạt do thận.
+ Ngoài thận : Sốt cao, thở nhanh, mất qua da …
- Lượng dung dịch sử dụng là Glucoza 2,5% với Natriclorua 4,5‰ (Tỷ
lệ 1 Glucoa 5%/1 Natriclorua 9‰ hoặc dùng dung dịch Natri 100mmol cho 1 lít
dung dịch glucoza 5% tránh phù não do nước thấm nhanh vào tế bào não).
+ Khi có sốc nên truyền TM nhanh 20ml Natriclorua 9‰ R. Lactat.
+ Lượng dịch cần bù còn lại là dung dịch Natriclorua 0,9% tính theo :
+ Lượng dịch mất : % TLCT giảm (ví dụ : mất nước nhẹ < 5%).
+ Lượng dịch duy trì : 10ml/kg/24 giờ (ví dụ : trẻ 10kg là 100ml/24h).
+ Lượng Natri mất
+ Lượng Natri duy trì : 3mmol/kg/24h.
2.2.2. Tăng Natri máu có ứ nước : Ngộ độc muối
Loại bỏ Natri khỏi cơ thể : Lợi tiểu mạnh (Lasix), lọc máu ngoài
thận.
2.2.3. Tăng Natri máu không mất nước :
Bù nước, điều trị triệu chứng thần kinh, theo dõi.
2.2.4. Điều trị triệu chứng :
Co giật cho an thần Seduxen 0,2 – 0,3mg/kg TM, sốt cao cho hạ
nhiệt…