trang
thu
nhat
d
phia
trude,
vdi
khe
WinsLow
v~\
Unh
nlt;Jch
chit duai a
phia
sau
(xem
them
hlnh
169
va
170).
C{IC
m~lC
h
m a u
va
d
ay
th
an
kinh

tU nheinh
cung
phai
eua
d9ng
"u;zch
gan,
nhling
trong
ca
hai
trudng
hqp,
dQng m"lch
dell
Lit
nguyen
uy
di
Wi
eO
'l
ui
nu).t
va
chin
I'a
thanh
hai
nhanh

m(lch
sau
eua
t.ui
m~t
di
tn,fc
tiep
vaa
gan
va
thuQe
nhom
eac
linh
m(lch
('lfa
ph
lj.
Cae nUJch
b(lch
huyi;:t
Min
b~eh
huyet.
ve
CU'C
sau
cUa
lach

mcJl
va
nhung
hc:teh
b;;tch
huyet
a
ba
trudc
eua
khe
Winslow,
til
day,
b;;teh
huyet
duqc
dan
tiep
tdi
die
h(lch
sau
tei-tuy.
Gric
day
than
!link
chi
phoi

lyrnpho).
Oleich co
nhung
thanh
sau
day
gidi h;,tn:
-
Phio
tren,
sau
va
ngoai
(ben
t.rai):
In
vom
hoanlt
ben
trai,
phia
tren
yom
nay
Ia
tui
cung
mang
pho'i
tnli.

ty)
OOog
mach
lach
(ty)
lTnh
rTl<;lch
lach
(ty)
DOng
mach
vi·mac
r.6i
\rai
M~IIhAn
(mat
sau
!tong)
ctia
lach
Mal
hoanh
(mat
sau-ogoai)
cila
lach
Mat
vi
(m~t
truOc

m~t
truoe
va
biJ
ngoai lh(tll
trai,
luye'n thllr;Jng
lh(ln
lrai
. \'3
dliy
chang
hodnh·lcich
(suslenla-
CU/IIIII
lien
is":
cluin
de"lcich);
.
Pllia
trallg.
1ft
than
ella
dot
song
ng{tc
lint
11.

1ft
li1cinh ng{/c-b{wg ben pluli.
Lach (Ty)
(Lien)
Litch
ic'!
IllQt
t~ng
hlnh
th~
e6
th~
thay
dOl ttl.y
thea
ca
nhan.
nhltng
n6i
chung
la
hinh
tU
rJj~n.
vui bon
m~t
va
hai
eve. Laeh
n

ngang
mue
cfl['
XI/Ulig
SUdn
tflu
9,
10,
va 11, va
trong
dieu
kl~n
blnh
thltdng
thl
kh6ng sd
nAn
thiy
qua
thanh
by.ng. Laeh
n&m
eheeh d phia
tren
cllng s
y.n-
sudn
trai
, voj try.e
dQC

dtrt;lc
cap
milll
rat
nhieu,
va ve
hlnh
th~
ngoili
c6
th~
phan
bi¢t
m(il
ngoai
lien
quan
v(j:i
cd hoan.h, mt;it
trong
d gfin
trung
tam
co
ron
lach.
ehia
m~t
nay
thanh

di~n
tiep xuc voi
goc
{rai
kCllra.Tlg d dudi-trong). Lach
co
hai bd va
hai
Cl,ie.
0 xac
chet
thl lach kh6ng con mau,
va
do do
nhung
t~ng
Ifill
c~n
d~
I~i
cae
vet
10m
ho~e
tfll.
nhu
da
trinh
bay d
trcn.

pho
~
i
trai
va day ph6t tr6.i. M(tt
hoanh
dut;lc
phu
toan
h(i
bdi
phuc
In(lC
tq ng
(thanh
mD-c
lach), do d6
lach
la
m9t
cd
quan
trong
phuc
m~c.
Doi
khi
Ihuy
gall
ira;

gastrica)
lit
m~t
10m.
l~ch
ve phia
sau
cua
m~t
nay
c6
ro;t lach: ron lileh
phon
chia
m~t
truae-tl'ong
thanh
hal ph§.n;
phl1n
tl'UOC
ron lien
quan
voi
d(l
day,
con
phan
sau
ron tiep giap
voi

la
eua
mf!c not
lny-hich
(tuy-ty)
va
tai
sat
r6n
lach.
- M(it
th(m
(facies renalis) hu'dng
va~
phfa
trong
va
hcji
ra
sau,
tu'ong doi
h~p;
be
m,)t
nh~n
V<'l
lien
quan
vdi
m*t

trang
tr(ii con
du(,ic
gO!
la
chan
de'
hich
(8uslentacullwllicnis).
- Bli
!nMC-lrt'n
hrJl)C
b(l
rang
cu'a
ho<}.c
bi!
sdc
eua
Jaeh
(margo
crenatus
siue
acutus)
ngan
cach
nujl
Iwdnh
veri
m(it

th¢n.
Crjc lTl(dC (ho$.c C{tc
tTltdc-dltdi)
deli
('hH?-U
len
thi'tnh
ng1,1C
d
vao
khoang
gian
81((1n
thlj' 10: c\ie
nay
n&m trt?n
day
chling
hodnh-}O('f
trang.
. Crjc
sau
ho$.c
sau-tren
n&m
ghn
cQt
,:,ong 6
ngang
muc

chan
thuong
m?nh
d
vung
cltroj
thanh
ngvc
ben
tn'll, ho$.c
vung
h[.1
t:1u<jn
trili
thi
nhu
m6
lftch c6
thf
bj
tBn
thLwng.
nhlfng
u()
(bao)
xd
cua
lach
lQ-i
kh6ng

vo xo,
d.§.n
tdl
Ch,-1Y
mau
trong
6
phuc
m?c
ngoai
vo
1;'leh
(gqi
1:\
chdy
mciu
hai
thi).
Do
do, cfrn
ph:l]
tlwo
roi
ch~t
che
nhung
b~nh
nhan
bi
chan

tuc
la
218
c6 nhi1ng
dau
hi~u
soc
chay
mau,
thi
phai
can
thi~p
ngay
bAng ph.ftu thuf).t.
Phia
ngoai
VQ
xd,
lach
con
dUQc
bao
bQc
kh~p
cac
m(it bai
phuc
mqc
iQng

VI!
dr;r
day-Iach
(vi-ty).
Citc ml;lch
mau
va
day
than
kinh
cua
tach
- D(jng
mqch
{(ich
la
mQt
trong
nhitng
nhanh
16n
cua
d(jng mf!ch
than
tf!ng,
tu
nguyen
uy,
d9ng
mQ-ch

m?ch
lach
ph
an
thanh
hai
nhanh
cung,
m6i
nhanh
nay
lai
chia
thanh
G-8
nhanh
nha
hon,
d&
di
sa~
vao
nhu
rna Hich.
Tren
du'dng
di,
d9ng
m<;lch
Hich con

Tlnh
mq ch
lach
thudng
co
dUdng
kinh
16n
hon
di)ng rni}ch
cung
ten,
tInh
m9-ch
di
kern
va
n&m b
phia
sau
dQng
m?ch.
TInh
rnl.lch
lach
nh$.n
rinh
mqch
mQc ireo
trang

hc;tch
quanh
d(jng m(lch tluln tqng.
- Cae day
thdn
kinh
den lach tU
dam
rot
dlldng.
Tang
dLlCli
m<;lc
treo
ket
trang
ngang
Tfrng
nay
cua
6 bVng
n<lm
a
phfa
dudi
mgc
treo
ket
trang
ngang,

luQt
cac
dOliln
13.
manh
trang
c6
ru~5t
thila
bam
vao, krlt
trcmg
len,
kilt
trang
ngang,
ket
trang
xuong
va
kilt
trang
sigma,
ket
tril.ng
sigma
1a
uOSln
cUDi
cung

lrIn
(omentum
majus).
M'iic nDi
lOn
b,,1m
d
phia
trEm
vaa
dQc
hi!
cong
ldn
dq
day,
roi
til
d6
di
xuang
phia
tnioc
kIJt
trang
ngang,
vu'Qt
qua
ket
trang

hinh
b6n
e?nh,
voi
be
mQ.t
kh6ng
nhan
eteu,
c6
diC
ml,H:h
mlw
vii
cac
khoi
rna
n:lm
d
ben
trong;
m?e
nDi
Ibn
eau
t?O
bai
b6n
la
phile

nhieu
bien
th@
kh{lC
nhau
tuy
theo
tUng
ca
th@,
Cae
m~c
mau
va
day
thiin
kinh
eua
m~e
noi
IOn:
Cac
di)ng In(fch
cua
m,~e
n6i Idn
rat
phong
phil,
va

giua
hai
Hi.
tru6e;
con
hai
la
sau
t.hl nh$.n
cac
dOng
lI1Q.ch
tilch
ra
til
nh:inh
ella
dJ;mg
mqch
hich
va
hi
che d(mg
mfleh
ta-tuy
dudi
(trAi),
Cele
tInh
mqch

hich,
nhung
tlnh
m9.ch a
trang
hai
Iii
sau
thi
thudng
d6
ve
tInh
mach
mflc treo
trang
tren,
Cae
mqch
bqch
huyet
rat
phang
phil,
B?eh
huyet
til
hai
18
truoe

CI1<;lc
d[ch
la
k{it trang, con
d~J
trang
ho~c
ru~t
gia dtmh cho III Lalin
mtestmum crassum_ Ket trang baa gam cac phan
ho~c
CO'i\n:
manh trang, kef trang len,
ke"t
trang ngang,
Uit
trang xuong,
va
ke"t
trang sigma: con d{li trang ho{lc ru¢t gi8 bao g6m
Ia-t
ca
cac doan /(fit trang ke tren c¢ng them true trang .
sau-mon
V?
va
cuo'ng
gan,
nhu
v~y

ella
chuSi
tuy-lcich
(tuy~ty).
Cae
day
thiln
kinh
chi
phoi
m:;LC
n6i
IOn
cung
rat
phong
phil
va
h9P
thanh
cac
dam
rai,
Cae
sqi
th<'in
kinh
den
m:;tc
n6i

khac
voi
lei
trang
113.
khuc
co
dinh
19
_
Hifng-ho'i
trang
di
til
goc tci-hSng
trang
tai
goc
ho'i-manh
trang
(van
hoi-manh
trhng),
Goe
ta-h6ng
trang
nkim a
m:)t
trai
clla C9t

hai
b6
cd
lhilt
lung-eh(iu,
H6ng-h6i
trang
dai
khoang
6,5 m
va
dUdng
kfnh
ben
trong
thi
giam
dan,
kG
tU
hong
trang
(2,5
em
- 3 em)
to-j
hc5i
trang
(2
em).

thanh
cac
quai
rUQt2°_
Cae
quai
h6ng
trang
n:lm
thea
ehieu
ngang,
quai
nay
d
tren
quai
kia,
va
deu
nam
d
phan
ben
trai,
tren
va
giua
ella
tang

Cl{lc
diem rleng,
TlI
"ru¢t non" it
nhi,elu
c6 y
nghra la lieu trang, nhl1ng thl1ang III "tieu trang" hay dl1qc
SLr
d\lng de chi hai khuc hong-hoi trang (vi d\l m'ilc Ireo lieu trang
la
mi;l.c
Ireo hong-heli
!rang),
con
tCr
ru(!t non dung
de
chi toan
be ca ta-, hong- va h6i-trang,
20
Moi quai
rUQt
Cleu
co
hinh
chCr
U voi hai
do~n
nam song
song

manh
trang
va
de)
va~
manh
trang.
Ranh
giai
giua
hang
trang
va
hoi
trang
khang
ro
r~t,
tuy
nhien,
ngttdi
ta
uac
h1Qng
103.
ba
phan
nam
phia
tren

h8i
trang
nhv
sau:
h6ng
trang
co so' luQng cac
nitp
ngang
nhieu
hdn
va
khi
sd
n£n
thi
thay
ch£c
hdn,
nhung
khang
co
nhung
mdng
Peyer; nguQc
l<;ti,
d
ho'i
trang
nhung

clla
hoi
trang.
Lif!n
quan
eua
hang-hoi
trang
nhu
sau:
ve
phia
truac
lien
quan
voi mg,c not
idn,
m<:).c
nay
ngfm
cach
htmg-h8i
trang
voi
thanh
bVng
truac;
ve
phia
sau,

phia
trcn,
hong
h6i
trang
lien
quan
vai mg,c
treo kitt
trang
ngang
va
kelt
trang
ngang,
trong
khoang
m(Jc treo tii/u·k{/t
trang
phi'li
(con
gQi
la
khoang
ket
trang
phai)
thi
lien
quan

quan
voi
khuc
ta
trang
ten
(khuc
thu
tl1), g6c
ta-h6ng
trang,
goc k{/t
trang
trai,
cac
mQ,ch
mQ,c
treo
trang
dudi,
va
ni~u
qudn
trai;
ve
phia
duoi,
cac
quai
tifu

vdi
til:
cung;
ve
phfa
hai
ben,
heing.hbi
trang
W~n
quan
vai
k{/t
trang
len
va
kef
trang
xu6ng.
21
Theo cac tac gia
Pho3p
thi
hOi
trang
chi
103
dO<;ln
cuoi coa tflu
trang,

khoang
2%
so
ngl1oi.
Tui
thila
Meckel
n§.m
cach
goc hr5i-manh
trang
khoang
80
cm
ve
phfa
tren.
Hinh
thi
clla
tui
gi6ng
m9t
ng6n
cua
bao
tay
(gang
tay);
chieu

tit
rUQt
toi
ml)t
sau
clla
s~o
r{/n.
M~c
treo
ti£!u
trang
(Mesenterium sive mesostenium)
Mqc treo
tilu
trang
la
ne'p
phuc
mJ;lc
treo
cac
quai
hr5ng-ho'i
trang
vao
thanh
bvng
sau.
M~c

(biJ"
r~)
ng£n
chi
khoang
15 cm;
va
mQt bit
rUQt
rat
dai,
bAng vai
chieu
dai
clla
hr5ng-ho'i
trang.
Chieu
rQng Clla
ml.lc
treo
tiiu
trang
(iUc
la
kich
thuoc
tu
re
Wi

nit
h~p.
Ml.lc
treo
b§u
trang
huang
chech
tit
tnii
sang
phai,
tu
tren
xuong
duai,
tit
ngang
muc
clla
m{lt
trai
dot
song
that
lung
thu
1
tai
khdp

va
milt
sau-trai
va
hai
bCi
103.
biJ
rJ ho$.c bit
thanh
(bvng)
va
bd
ru¢t.
Ri
mac
treo
tiiu
trang
(radix
mesenterii) tirc
la
bCi
thanh
c6
hlnh
mQt
chu
8
hoa,

trang
b£t
cheo
phfa
truoe
d(jng mg,ch
chu
b(lng
va
tlnh
mqch
chu
dUdi;
dOJ;ln
giua
Chl.lY
th.lng
dung
tit
tren
xuang
duai
d
phia
truoe
d(jng m(Jch mg,c treo
trang
tren,
Wi
t$.n

cheo
phia
truac
ni~u
quan
phai
va
cae d(jng
mr;tch,
tlnh
mr;tch
ch(iu goc (ho$.c ch$.u
chung).
Cae
nep
ngang
(van
Kerknog)
Hinh
174.
Cau
true
eua
hong
trang
(eae
nep
ngang)
Trung
rc

ti«i"u
tdmg:
Be
m(lt
ben
lrong
CllS
rUQt
non
co
nhung
Call
tnic
sau
d~ly:
c~l.e
van
n
gang
ho:)c
Van
f(~,.I.,,.il1g,
U.l
nhung
nep
nlem
nu~c
hlnh
bi.l.n
ng\1y~l.

t:~lC'
d{J
m
mil
bach
huyel
gQi til
mallg
Peyer,
\'ai
u'o
l'ua
de
1'011
ngang
la
tang
di¢n
tich
hilp
thl.1
ella
lieu
trang
(hinh
174, 177. 17S).
C~l'u
tr
ue
cua

Iii
clw
nl{Jc
ireo
ti{/ll
lrimg
di
tit
fll!
rllot
tdi
bd
re
cua
rnDc
trco
nay
d
thiinh
hun~
,.;au.
- LiJp cd. gom co lllQt Idp
ben
ngoai
cau
U.lO
hdi
Cl:l.C
!-i~1
cd

ntem
mg.c: la rno
lien
ket
lhua.
tl'ong
Wp
nily co nhf:tng
dam
roi th;.ln
kinh
gQi
la
d(im rai:
Meissner:
-
Ldp
nicm
In{JC:
bao
gam
bi~lI
ma
lc,1p
(ho~lc
phu)
d
be
m~t
va

tUYlfn
1'1IQt
(glandulae
illtestilloles)
con gQi la
luyen
LieberkUlw
(hinh
1
i5.
176,
ISO).
Lop
d~m
chua
nhieu
t6
bao
lympho,
ho;~e
niim
rai
dlc
(gQi
la
nang
lympho
ddn
dt)c)
h()~c

Lop
d~m
dttqc
ngan
cach
vdi
lOp
dlfoi Illem
m~c
bdi
mQt
ldp
cd
niem
(muscularris
mucosae)
Cdc
lOng rUQt
(nhung
mao
rUQt)
(villi
illlestinales)
la
nhung
call
true
gan
hinh
t1'l,l

ti~u
trang
13
hap
thu
cae
chat
dinh
duong.
Long
rU9l
(nhung
mao
rUQt)
Iii
eau
true
d~c
bi~t
Clla
ti~u
trang.
phan
tri)l1
cua
lei
trc
in
g
va

cac
m~eh
!lUlU,
tn:l.c
lien
ket
nay
In
do
Idp
d~m
clla
niem
m~c
nho
vao
trong
long
ruQt. try.c liell
ket
dtt~c
phu bdi bicil
mo
nicm
m!).c
ti~u
trang.
Bi~u
mo
nay

vii
die
te
bao
IlQi
tiet
cung
hiem
thav
(hinh
179).
.tY
16
d~m
Cl'ia
long
rUQt,
Iii
khoi
1Il0
"16i"
vao
long
liij
~
u
lrang
tu
ltip
d~m

lien
kift gi
au
dic
tii
bao
da
hinh
(da
d~ng).
lei
nhung
te
bao
nguon
g6c
t~i
cho.
tuc
I.a
nhOng
nguyen
baa
sqi
va
mo
bilO
(rna
bao
thttdng

baa
gam
nhung
b~ch
cau
h~t
trung
flllh
va
11a
acid
(thuQc
nguon
goc mo
ho~)c
nguon
gac
til
mau),
cac
te
baa
Iympha
va
Wong
baa
V v
M6i
l6ng
rUQt d

trong
cac long l'uQt
La
ml)t
l{Ali
mao
1Il(l
ch
d(jng·anh
nU;lch.
Ph:in
!
o
o
Lap
niem
m~c
<>-Hl'-
Nang
Iympho
dan
Nep
ngang
(v
an
Kerkring)
IllID\jL
Lap
dLlo;
niem

/-
r
·'
f
Hinh
177,
Cau
Irue
eua
hoi
Irang
di}ng
rn;~ch
tach
1'a
tit
nhung
nhanh
dQng
m~ch
cua
[{jp
d~m,
roi
di
vao
nhung
mao
tu
day

do'
vao
cae
tie'u
rinh
mf) ch,
dic
ti&u t1nh
m~ch
nay
se
d6
vao
dam
r
ot
rinh
ntf) ch
a lap
d~m
n~m
d110]
bi~u
rn6 l1iem
mlilc
.

-l.ong
ruQI
(nhung

dling
dge
Cae
nang
Iympho
(mimg
Peyer)
, ,
,
,
Hinh
178
,
Cae
mang
Peyer
,
Mach
duOng
trap
trung
tam
Nang
Iympho
t
~::1f~
~
~.
LOn~
ruOt

ket
cua
long
l'u()t, con
co
nhftng
sqi
than
kinh,
xuut
phat
tu
dam
rot Meissner,
khi
tdi
tr~c
clla long
1'1l9t
thi
cI\C
sQi
th::in
kinh
nay
Sf!
t~m
het
a
lrong-

tU
lcip
cd
IIIi'm tal.
hODC
In
nhung
te
bao
hi
nh
thoi.
I,hl
nhung
te
bho
nay
eo
thi
se
lam
eho long
l'uqt
thu
ngttn
I:).i.
va
do d6
thuc
diiy cac

hap
thu.
Bhng cach
nay,
[(mg rui}t
kh6ng
nhung
chi
13.
Cd
quan
hap
thu
rna
con
13
be;,
ph~n
co
tac
d\1ng
"chuybn
diiy"
chat.
dam
bao
sl.!
v(tn
chuy~n
cae

e;,ng
m(~ch
cua
hong·
hoi
trang
va
cua
m~.c
trco
tieu
trang
1:\
d{}ng
nUJ-ch
m(lc
treo tr
ang
tn1rt;
dqng
mt.tch
nay
cap
mau
cho
toan
bQ
h6ng.
l
uj'i

Lap
dum
thanh
m~c
LOp
thanh
m~c
(
ph"c
mac:
lar,,1
LOp
diJOJ
niem
mac
Lap
niem
mac
LOp
dum
niem
mac
r
Lilp
ca
~
Lap
Ihanh
mac
Hinh

durn-'

Khuc
cu6i
h6i
Irang
_
'
,,""'=-"
Manh
trang
(ru
~
)1
ql)
-
-,
M~c
treo
ru¢t
Ih(
'" 1
,
(Irung
Irang)
,-
'>.,c

Kel
Irang

.
Tang
dtl<'1i
m~e
treo
kettrang
ngang
eua
6
phue
m~e
(kilt
trang
ngang
va
kilt tr
ang
sigma
du
q,
keo
len
phia
tren)
Hinh
182
.
Hinh
anh
X

dong
mfLch
chu
b«ng,
cach
nguyen
uy
cua
d{5ng
m(lch
thdn
tfLng
khoang
2
cm
ve
phia
dUdi;
sau
khi
di
dOQ-n
dftu
tien
a
sau
ty.y
d6ng
mQ.ch
di

quan
sau
day:
ve
ben
phai
vdi
tlnh
mqch
mfLc
treo
trang
tren,
ve
phia
sau
voi
tlnh
m?-ch
cua
quai
hong
trang
thu
nhat.
ve
phia
truoc,
voi
dQng m(lch ke't

nhung
nhanh
ben
cho
vitng
sau-tuy'
va
ke't
lrang
phdi,
sau
d6
thi
tach
ra
14-15
nhanh
cho
hong
trang
va
h6i
trang
(g9i
1:\
cac
dong
mfIch
hong
trang

nhcinh
thdng
(vasa recta)
di
toi
thanh
cua
tie''u
trang.
Do~n
CUO}
cung
cua
d(mg
m(lch m(lc freo
trang
tren, d
phia
trai,
va
nhanh
hoi-luang
manh-trung
trang
(cung
cua
dQng
mQ-ch
nay),
d

g9i
la
"vung
va
mqeh
Treves".
2)
Cac
tlnh
mfLch
hinh
thanh
mQ.ng
ludi
duoi
niem
m:;LC,
til
day
xuat
phat
nhung
nnh
mQ.ch
hong
trang
va
h6i
trang,
la

mqeh
duang
chap
trung
tdm
cua
cae
long
ru¢t
(nhung
mao
rU9t),
tu:
day
b:;tch
huyet
dO'
vao
ludi
mfLch
bqeh
huye't d
lOp
dUdi
niem
m<.'J.c,
va
sau
d6
van

huyet
ho$,c
dUQc
dO'
tn;ic
tiep
ho$,c
th6ng
qua
cac
hQ-ch
b?-ch
huyet
a
quanh
drng
m(lch
than
226
t(lng,
va~
than
rui}t,
va
than
nay
cung
voi
hai
than

(hinh
182).
DOjIi
trang
(RuQt
gia)
(Intestinum crassum)
Kit
trang
lien
tiep
voi
tie"'u
trang
d
phia
tren
va
keo
dai
tii
g6c ho'i-manh
trang
toi
tn-!c
trang,
cho
ket
trang
sigma

18).
Dgi
trang
dai
tii 1,60
toi
1,85
m,
voi
dUdng
kinh
khoang
7-8
cm
d
dOl,ln
d§.u,
giam
dfin
cho
tdi
dOQ-n
cuoi
chi'
con
khdang
3-
3,5
cm.
Nhung

so'
khuc
khac
l<;1.i
trd
nen
co
dlnh
(kilt
trang
co'
djnh)
bdi
qua
trinh
dinh
cac
hi phti c ml,lc
vdi
nhau;
dieu
nay
dftn
tdi
st;l
phan
bi~t
ket
trang
thanh

h6ng)
tie'p
thea
ke't
trang
sigma
1a trife
trang;
trljc
trang
md
ra
ngoai
bai
10
h¢u
mon
(hinh
184,
185).
Kf!t
trang
c6
nhung
d(l.c
di@m
sau
day
ve
hinh

ba
dib
Cd
d9C
ch~y
theo
chieu
d9C
cua
cac
khuc
ke'!
trang,
ba
dai
cd
nay
dUQc
coi
nhu'
b5.t
dau
til
m9t
di@m
chung
la
cho
bam
cua

bam
v~\o.
mQt
dai
tuong
ling
voi
eho
btWl
cua
m;~c
nco
ket
trang
0
ph6i
t
hai.
nen
dUQc
g9i
1:)
diii
mr;tc
treo
kef
trang
(t(lf'lIia
mesocoiica): con diii
thu

len
eua
thanh
ket
tra
ng.
cae
11ltdU
ngan
cach
voi
nhau
hoi
nhvng
ninh
n;1m
ngang.
wong
ling
voi
nhling
nep
loi
vila
tl'ong
long
ket
trang
gQi
la

t~o
hoi Ibp
niem
m;.I<
':
. con
nep
a
keL
trang
thi
cau
t~o
hoi
to:\n
hi)
be
day
Lhanh
rui)t.
H6i
Irang
Manh
Irang
(ruQI
lit)
N~p
r6n
ngoai
(n6p

Berm
ma
ella
m<;le
n6i
lern
-
M<;Ie
n6i
lern
",
1';-
,;
Ket
trang
ngang
Goe
ketlrang
Iraj
(g6c
laeh)
Hong
!rang
Ket
trang
sigma
Berm
rna
cU3
k~llrang

eua
6
phue
m~e
(M~e
n6i
Ian
da
du
qe
lat
len
phia
tren)
227
Thuy
duOi
(thcl;
S,pia,el
.
Thl!c
quan
Lach
(ty)
€long
m<!ch
t~i~~~l~
~
~~
i1

Tuyen
thlJong
t
han
phai
i
~~
~
Khe
Winslow
6ng
m~t
chu
/6ng.Cho
l
edoc)
Bao
ma
Ruanh
man
Than
phal
.
6ng
tuy
chinh
(6ng
Wirsung)
'C-=;~
~-

th~
ngoai
eua
he!
trang
rna d tiifu
trang
kh6ng
eo. Bitm
md
la
nhung
cau
truc
hinh
tum
mau
vang.
voi
l11t)t
lop
phuc
m~e
bao
bQc
d
ben
ngoai.
ben
trong

phcp
phan
bi~t
giua
ket
trang
va
ti~lI
trang:
228
BIJOU
ket
trang
Manh
trang
(ru¢llit)
Nep
btm
nguyet
ktH
trang
Van
hoi·
manh
trang
""'
- HI
6ii
trang
r~i;";J~c~m:~anh

•
Hinh
187
.
Cae
lo~i
hinh
ve
vi
Iri
eua
manh
Irang
(ru(>1
IiI)
a.
Manh
trang
nAm
ogang
dll61gan
,.
ruot
Ihcra
hE!!n
quan
tl1!e
ti~p
vOi
lUI

crv!
In
ch~u
hOng
.
Ldp
than"
mqc
(tunica
serosa sive
tela
,"eros(,)
chfnh
la
phlie
nt(JC
t(Lng
baa
bQc
ket
In\ng.
tuy
d
mi;lt
so
do~n
phuc
mt,lc
kh6ng
baa

fIH?m
In(LC
(tunica
mucosa)
baa
~orn
hai
lOp:
lop
ngoai
In
ldp
cd
dQC
,
nhvng
kh6ng
ral
eMu
kh~p
be
m~1t
ket
tl'fmg
rna
ThlfC
ra
loan
b6
Icel

kattrang
xu611g,
dOiln bim phai
ket Irang
ngang) dinh

ao thanh bung sau

a Iro thanh eo
dlnh,
dO
d6
ve
mal
hinh
thU'c,
Ihl
cae doan nay kh6ng
dllQC
eOlIa
e6
thanll
milc
phu 0 mat sau
(m~I
dlnh) NgllQc
j~i,
nhilng
khuc
k~1

Iren eua
ma
t
111l0\:.
do
d6
la
mQllang
nam ngoal (hoac
drJOi)
phuc mac, va lop ngoa. cung Itl
mO
Mn
kal
xrJ
tf),p
trung
thanh
ba
ddi
cd
dQC,
va
lop
trong
ra
Jdp
cd
vong;
Lap

muscularis)
dtiQc
phil
hoi rnQt
hi~u
rna trl,l
don
, vdi
nhieu
tuy
itn
Lieberkuhn
,
hem
dlioi lit
ma
lien
ket
,
lrong
do
chua
nhi
eu
rna
lympho.
Manh
tr
ang va ru
{>

",
I gl6ng
nhll
mQt
can sau
thea danh
phap
Latin Ihl nghia (len la m$u hinh can sAu
22~)
1)
Manh
trang
hinh
nhu'
m9t
tili,
mi¢ng
tui
d
phia
tren
th6ng
vai
kitt
trang
len;
di~m
rur)t
thila
bam

tl,t
do
sau-ngaai
va
m(lt
dai
dinh
sau-trong);
ngaai
1'a nguCli
ta
con
m6
ta
manh
trang
c6 mQt
day
va
mQt
than.
Manh
trang
n~m
trang
h6' chq,u
phai,
tu)'
nhi6n
trong

tui
m{zl. ho$.c
manh
trang
dung
dQc
duai
gan,
luc
nay
kef
trang
len
chi
la
mQt
do~n
ra't
ng:1n): ho$.c
manh
trang
d vi
trf
tha'p
(manh
trang
6
vung
thilt
lILng,

th~t
sl.!,
vai
rUQt
thila
bam
d
phia
duai
va
huang
xuo'ng
phia
duai;
-
Ki6u
uon
thanh
goc
tu,
vai
ruot
thiLa
huang
xuong
duai
va
vao
trong;
-

2)
Lien
quan
clla
manh
trang
va
rUQt
thua:
-
Ve
phia
truac,
manh
trang
lien
quan
trl,tc
tie"p
vai
thanh
bl}ng trlLde d
vung
ho
chl}u
phai,
d6i
khi
gifra
manh

thanh
sau,
lap
mo
lien
ker
mil
dlLdi
phuc
m~c,
lap
rna
lien
ket
nay
lien
ty.c vdi rna
lien
ke"t
n&m
sau
d du'ai
cung
dlii
va
dUQc
gQi
la
khoang
Bogros,

trang
lien
quan
voi
m~c
ch¢u,
ben
du'ai
m~c
nay
la
cd th&t
IILng-ch¢u
va
day
than
kinh
dui-bi.
-
Ve
phia
tren,
manh
trang
lien
quan
vai
mew
chQ-u
phai

cling
va
dau
du'ai
phai
cua
m{lc n6r
Zan;
d
binh
di¢n
sau
hdn,
manh
trang
lien
quan
ve
phia
trang
vai
nhung
mc;Ich
chgu
ngodi.
-
Ve
phia
dudi
manh

cac
bILau,
nen
manh
trang
chi
la
mQt
tui
g§.n
tron;
cae
ddi
Cd
dQC
thi
nhBn
va
deu
b£t
d§.u
tu
mQt
di~m
chung
la
di~m
ru(it
thila
bam

trang
co mQt
van,
g9i
la
van
h6i-manh
trang,
va
phia
duoi
van
nay
d
thanh
trang
ella
manh
trang
c6
ZO
cua
rUQt
thila
md
vao
manh
tring
(hinh
186).

tren)
va
mQt
hi
dlLoi
(labium
inferius:
moi
dILdi),
hai
la
nay
gl)p
nhau
d
hai
drlu
va
tQ.o
nen
cac
mep
trlLoc
va
mep
sau
clla
van.
Tu
moi

sl,t,
gQi
la
cd
thilt
Keith
(hinh
188).
Ca'u
truc
ella
van
h6i-manh
trang
bao
gam:
m9t
lop
cd
trdn
p
hy.
thuQC
vao
lap
cd
ella
h6i
trang
va

du'ai
niem
m<;lc,
con
lop
cd
thi
Chll
ye"u
la
cd
vang.
Van
ho'i-manh
trang
gi6ng
nhu
rnQt
pheu.
Ma
16
nha
thi
hu'ang
ve
phia
manh
Ham
eua
van~-=

trang
Manh
lIang
(ru(lt
lit)
h6i·manh
trang
dlJOi
r
ftijollk'
/ 'Ig'<'"
h6i·manh
trang
duo
~~~I~~~;z.
NOt
1I1lIa
~.
'trang
"\-
FMI
U1lra
trang)
;1.,f H6
<,"au
ph'i
Hinh
190.
Ngaeh
hoi·

v~y
van
nay
chi
d~
cho cac
chat
tit
lieu
trong
di
xu6ng
d(ll
trang.
nhttng
can
trd
kh6ng
cho cac
chal
tlt
ria;
(rang
tr~l.O
ngu<Jc
trd
h~i
lieu
trimg.
La

cilch 1,5·2
cm.
L6
c6
hinh
pheu
hoc)c
hinh
trim:
0
16
ruljt
thila
1111
1
vao
manh
lrang
co mQt
ncp
niem
m<;lc
loi J6n
gql
13
vall
Gerlach.
, 'Ianh
trang
(ru~tt!t)

h6i
trang
D"'~~""''-'\tt-Vi
In
Mn
Irong
ngoal
.,
Vilrib'n·
7Jf\
'
lv
a
vuog
u
nhO
'
~Trong
chau
hOng
,
~
.' T' ~
- ,
Vi
In
blnh
thlJO'ng,
Ian
Hinh

ve
hinh
th.ii
khac
nhau:
-
manh
lrimg
di
dijng,
khi
phuc
m~c
(thanh
m~c)
bao
bQc
manh
trang
d
to~1.O
hQ
m(lt
ngoai,
va
nhtt
v~y,
manh
trang
kh6ng

frang
dinh
voi phli.c
m(l.c
thanh
phil
h6
ch(tu
trong
ben
phai:
231
BuOu
k't
trang
Manh
trang
(ruel
lit)
N~p
ban
nguy~1
ella
k~1
trang
Dai
codoc
ella
k~1
lrang

kh611g
houn
loan:
khi
manh
trang
van
hi
co
dinh.
nhung
con
m¢t
khoang
trong
d
phla
sau
gQi
ia ngcich
sau-manh
trang:
-
NiYu
qua
trlnh
dinh
xuy
ra
hoan

doi
khi
hi~n
tu'Qng
dinh
chi
xliy
ra
d dUdng
giua-sau
eua
manh
trimg
lam
eho
manh
trang
nhll
c6
m¢l
m\lc
treo
gQi In
nl(lC
treo
manit
lrimg.
Tuy
thea
qua

lhanh
ngoai
(ben
ph:ii)
cua
rnanh
trang
va
phuc
m<;l.c
thanh
co
hei'
c(Jnh-manh
lrimg;
ve
phia
trong
thi
co n{/p
1t6i-manh
trang.
nep nay
ia
do
nhanh
tntClc
cua
d(mg
"'(Jeh

If.l.i
co mQt
nep
phuc
m1;lc
g9i
ia
nip
h6i
trang-ru(Jt
thila
(nep
hoi-t
r
ung
trang),
nep
nay
giCli
h~n
mQt
ho
itt
ho'
ho'i-manh
trang
232
dudi,
rUQt
thua

eua
ruijt
thila
thay
dO'i
eung
voi
V!
trf
thay
d6i
eua
manh
triwg,
do do
rUQt
thua
e6
th~
nam
d
dudi
gan.
trong
ho'
ch¢u
phai,
ho<)c
trong
ch(w

manh
trallg.
Dciy rucjt
thila
la
d.iu
bam
vao
manh
trang.
a
di~m
ba
ddi
cd
dC}c
('ua
ke-t
trang
hQi
tl,l
l~i
voi
nhau.
di~m
nay
d
cach
van
h&i-manh

manh
trang,
va
mQt
do:;t.n
dai
hdn,
di
chuy~n
tlj
do.
Dqc
m~t
trong
cila
rUQt
thua
ia
ndi
bam
eua
m~c
treo rucjl
thila.
Thong
thudng,
neu
m~c
treo
nay

dong
ho.
Tuy
thea
chieu
huong
cua
ru¢t
thua,
Testut
da
rno
ta
nhung
V1
tri
sau
day: Rucjl
thiLa
di
xUlj'ng (42%
so
tn tdng
h!;1p),
nAm a
phl'l.n
trong
cua
h{/
ch¢u

va
cac
quai
h6i
trang,
d
phia
trong
voi
cac
quai
ho'i
trang,
d
phia
ngoai
voi dciy
cua
manh
triwg.
dinh
rui)t
thila
lien
quan
g.in
voi
cac
mg.ch eh(tu
ngoai

ngoai
vaj
day
ch&ng
b~n.
RUQt
thiLa d
trong
(17%
so
trUdng
hqp)
lien
quan
voj
cac
quai
lUi'u
trang.
Rucjt thiLa
di
len
sou
manh
trang
(13%
sO'
trUdng
h!;1p),
nAm a

ElOng
m~ch
manh
trang
InIac
El¢ng
m~ch
ru¢1
IhlIa
(~~lOg
m~ch
Irung
trang)
-=
~,
Hinh
193.
Cae
rn~eh
rna"
eua
rnanh
trang
6)
Cau
truc
cua
manh
trAng
va

16p
cd
dQC
va
16p
cd
yang:
d
manh
trang
thl. ldp
cd
dQC
tq.p
trung
thonh
ba
ddi
cd
dQc,
nhu'ng
d
rUQt
thita
thi
Jdp
cd
dQc
phan
bo

lop
niem
m,.\c
c6
nhieu
nang
lympho.
va
day
13
1:9
do
d~
mQt
s6
tac
gia
gQi
l'uQt
thita
!a
mqt
hflnh
nhan
(hO(IC
anI/dan)
o· b(/ng.
7)
C{IC
llH,lch

ireo
t
r(lIIg
t
din.
tli
d9ng
m:;teh
nay
tach
ra
nhdnh
ho'i-ket
'rang,
nhanh
hai-ket
trang
tOI
gan
goc h6i-
manh
trang
thl
tach
ra
ba
nh{lI1h Ia:
d(mg
tn(lch
manh

ke't
trang
len
va
m9t
nhanh
di
tvi
phfl.l1
ph6i
mau
cho
thanh
trU'ac
manh
trang
va
day
ntrl
thii'a;
-
D¢ng
m(lch
manh
trang
sau
cung
tach
ra
m9t

tl'ang)
n~rn
trong
m(lc treo
rUQI
thita
va
trEm dU'dng di
tach
ra
nhieu
nhanh
ben
di
tai
rU9t
thita.
Cac
Unh
m(lch di kern
cae
dQng
m<,leh
cung
ten,
la
nhanh
ben
thu
hoi

th~
dan
tdi
bien
chung
up
xe
gan.
Cac
m(lch b(lch huyifl dttn b;;tch
huyet
ve
cac
nh6111
h;;tch
sau
day:
- Citc
h(lch ho'i-manh
trang,
n~m
d
day
va
trong
be
day
cua
m(lc treo
rUQl

thti'n
kinh
di
Wi
rnanh
trang
va
rU9t
th
l
~a
x
uat
phat
tU'
dam
rOL
lI1(lc
ireD
tr
ang
tren.
233