Tạ Duy Anh
Nhà văn Tạ Duy Anh (các bút danh khác: Lão Tạ, Chu Quý, Bình Tâm) tên
khai sinh là Tạ Viết Dãng, sinh năm 1959; quê quán: Hoàng Diệu, Chơng Mĩ, Hà
Tây; Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam; hiện công tác tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn.
Tác phẩm đã xuất bản: Bớc qua lời nguyền (tập truyện, 1990), Khúc dạo đầu
(tiểu thuyết, 1991), L o Khổã (tiểu thuyết, 1992), Hiệp sĩ áo cỏ (truyện vừa cho
thiếu nhi, 1993), Luân hồi (tập truyện, 1994); ánh sáng nàng (tập truyện, 1997);
Quả trứng vàng (tập truyện thiếu nhi, 1998); Vó ngựa trở về (tập truyện thiếu nhi,
2000)
Nhà văn đã đợc nhận: Giải thởng truyện ngắn nông thôn (báo Văn nghệ, báo
Nông nghiệp và Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức); Giải thởng truyện ngắn của tạp
chí Văn nghệ quân đội; Giải thởng truyện ngắn trong cuộc thi viết "Tơng lai vẫy
gọi" của báo Thiếu niên Tiền phong; Hai giải thởng của Nhà xuất bản Kim Đồng
cho hai tập truyện: Quả trứng vàng và Vó ngựa trở về.
(TT&VH) - Ban u khi nghe chỳng tụi alụ xin c hi chuyn v vn chng
nh trng cng nh tỏc phm Bc tranh ca em gỏi tụi, nh vn T Duy Anh
vin c ó, ang n nờn khụng mun núi gỡ thờm v vn chng, c bit
l vn chng trong nh trng. Nhng ri, ti giỏo dc nh hoc ó chm
vo ni nim ca mt con ngi tõm huyt, trỏch nhim vi th h tng li ca
t nc nờn ụng li lai rai vi chỳng tụi v nhng vn y khụng bit chỏn!
ang bin tr con thnh nhng ụng gi!
Nh vn T Duy Anh tõm s: Sau khi vit khỏ nhiu cho tr con thỡ tụi nhn thy
mt iu, y l th gii tr con phc tp vụ cựng, nhng cng vụ cựng cụng
minh (hn th gii ngi ln rt nhiu). Nú phỏn xột tt c mi th bng trc
quan nhy cm ca nú, m dng nh trc quan y mt dn khi chỳng thnh
ngi ln. Mt a tr ch vi thỏng tui cú th hn h vi ngi ny nhng li
khúc thột lờn vi ngi khỏc. ú nh l s nhy cm tri t ban tng. Vỡ vy,
khụng th yờu gi v vi tr. Nú s phn ng rt chun xỏc thm chớ lm cho
chỳng ta phỏt ngng.
Khi c hi v cht lng ca nn giỏo dc nc mỡnh hin nay, ụng thng
thn núi: Khụ cng, ỏp t, dự SGK hin nay ó khc phc c mt vi nhc

cuộc đời.

Một điểm nữa là, giáo dục của chúng ta lại khích
lệ những đứa trẻ học thuộc lòng. Đó chưa phải
là phương pháp hay, tốt mà cần khích lệ học
sinh khám phá, khuyến khích tính độc lập, sáng
tạo của trẻ.
Tôi cho rằng, hiện có quá nhiều thứ hấp dẫn đáp ứng sự lười biếng nhưng trẻ
vẫn là đối tượng chăm đọc nhất. Nhưng đọc cái gì thì cần bàn lại. Hồi còn đi học
tôi rất thích bài thơ “Chào lớp 1”, thích cái nhịp của nó như nhịp tâm hồn, dù ý
của bài thơ khá mộc mạc, đơn giản nhưng nó đi đúng vào nhịp tâm hồn, tình
cảm và khao khát của tâm hòn trẻ thơ (Lớp một ơi lớp một/ Đón em vào năm
trước/ Nay giờ phút chia tay/ Gửi lời chào tiến bước…). Mà tôi tin sẽ có rất nhiều
người nhớ những bài thơ như thế. Văn học trong nhà trường, nhất là ở bậc Tiểu
học cũng nên chọn những bài như thế in vào SGK”.
Trước khi tiễn chúng tôi ra về, nhà văn Tạ Duy anh “chốt” lại ý kiến của mình về
việc tuyển chọn các tác phẩm văn học vào SGK: “Văn chương không thiếu tác
phẩm hay để đưa vào SGK. Bao giờ dám đưa những tác phẩm, chẳng hạn một
số truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp, tác phẩm của Bảo Ninh hoặc như “Bước
qua lời nguyền”(*) vào SGK dạy một cách đàng hoàng. Tôi không tự “đề cử”
cho tác phẩm của mình hay tự đề cao mình, nhưng đúng là có những tác phẩm
rất hay, đáng in vào SGK đã, đang bị bỏ quên”.
(*)“Bước qua lời nguyền” – tên một truyện ngắn của nhà văn Tạ Duy Anh.
Yên Khương (ghi)
Nhà văn Tạ Duy Anh “tái bản” 2 cuốn sách… báo chí
(TT&VH Online) - Ba đào ký và Ngẫu hứng sáng trưa chiều tối tập hợp các bài
báo của nhà văn Tạ Duy Anh vừa được NXB Hội Nhà văn tái bản ngay trong
tháng 6 này.

Tạ Duy Anh được biết đến với truyện ngắn Bước qua lời nguyền, tiểu thuyết

triệu trái tim các em học sinh. Và chính tác giả của truyện ngắn – nhà văn Tạ
Duy Anh cũng không ngờ rằng tác phẩm của mình lại “đánh trúng” tâm lý và
nhận được sự đồng cảm nhanh chóng đến thế từ các độc giả nhỏ tuổi …
*Từ suy ngẫm về tính đố kỵ của các “á thần”
“Trẻ con chính là một loại “á thần” (một nửa là thần) – nhà văn Tạ Duy Anh tâm
niệm - mà những ‘á thần” thì thường hay sống tách ra khỏi thế giới thần linh và
rất thích khám phá cái thế giới trần ai thực tại. Ở trẻ con có đầy đủ những bản
tính của một thiên thần. Đó chính là sự trong sáng, nhạy cảm, sự mong manh,
và hấp dẫn. Thế nhưng, xã hội loài người lại đầy rẫy những thói hư tật xấu…”
Nhà văn Tạ Duy Anh và Minh họa tác phẩm Bức tranh của em gái tôi (SGK lớp
6, tập 2)
Và, nhà văn tiết lộ, truyện ngắn “Bức tranh của em gái tôi” chính là kết quả của
một quá trình nghiền ngẫm khá lâu dài và kỹ lưỡng về những thói hư tật xấu của
con người mà hằn lên trong đó rõ nhất là tính đố kỵ. Ông cho rằng, tật xấu kìm
hãm mọi sự phát triển, đồng thời tạo ra những quái dị về mặt nhân cách của tâm
hồn, khiến con người dễ mắc phải. Trước những thành công và những gì tốt đẹp
mà người khác đạt được, người có tật đố kỵ không những không có phản ứng
văn hóa là nên chia sẻ, chúc mừng, tìm cách cộng hưởng điều tốt đẹp ấy lên mà
phần nhiều lại làm ngược lại, tự cảm thấy khó chịu và muốn kéo xuống…
Chính từ những suy ngẫm trên mà ông cảm thấy “mình nhất định phải viết một
truyện ngắn nào đó mang tính giáo dục về tính đố kỵ để trẻ em hiểu được đố kỵ
là một tật xấu cần tránh xa”. Tuy nhiên, dù ý tưởng sẵn có nhưng cũng phải mất
nhiều năm sau nhà văn mới tìm được cách “giải thoát cho ý tưởng ra trang giấy”
bằng “Bức tranh của em gái tôi” với những lời văn giản dị, trong sáng và gần gũi
nhất với các em ở lứa tuổi học trò.
* Đến “Bức tranh ” đáp lại thói nhỏ nhen
“Bức tranh của em gái tôi” là một truyện ngắn giản dị, trong sáng, gần gũi nhưng
vô cùng ấn tượng và có sức ám ảnh lạ lùng. Toàn bộ câu chuyện do người anh
– nhân vật “tôi” kể lại. Người anh có một cô em gái tên Kiều Phương, có biệt
danh là Mèo. Là một cô bé vô cùng hiếu động, Kiều Phương lại có tài vẽ tranh.


Có thể nói, “Bức tranh của em gái tôi” đã đánh trúng tâm lý và đời sống tình cảm
của các em và nhận được sự đồng cảm rất nhanh từ chúng, nhất là với các em
học sinh. Truyện đã chọn lòng nhân hậu, tính bao dung, độ lượng …để đáp lại
thói nhỏ nhen tầm thường – một căn bệnh vô cùng dễ mắc ở lứa tuổi đang còn
ngồi trên ghế nhà trường. Câu chuyện như tấm gương cảnh tỉnh, để mỗi người
có thể soi và biết “dừng lại” trước khi là quá muộn.
Yên Khương
Nhà văn Tạ Duy Anh: Được “vào” SGK - vừa hạnh phúc, vừa rắc rối!
(TT&VH) - Từ khi truyện ngắn Bức tranh của em gái tôi được đưa vào giảng dạy trong
SGK, nhà văn Tạ Duy Anh đã trải qua rất nhiều cuộc gặp gỡ, trao đổi, tranh luận về tác
phẩm của mình với độc giả mọi lứa tuổi. “Tôi rất hạnh phúc trong những dịp như vậy,
mặc dù nhiều phen chỉ muốn “bỏ của chạy lấy người” - ông “thú thực”.
* Thấy mình có một chút phẩm chất của nhà giáo dục
Truyện ngắn Bức tranh
của em gái tôi in lần đầu
tiên trên báo Thiếu niên
Tiền phong và được giải
Nhì cuộc thi viết “Tương
lai vẫy gọi” cũng trên tờ
báo này. Năm 2005 Bức
tranh của em gái tôi
chính thức được đưa vào
giảng dạy trong chương
trình Ngữ Văn 6 (tập 2).
Ông nói: “Khi truyện ngắn được giải thì không có gì đáng bàn, vì giải là do người lớn
trao, nhưng khi đưa vào SGK thì có một điều rất lạ là: Thứ nhất, trẻ đồng cảm rất nhanh,
chúng thích và nhớ cũng rất nhanh, thậm chí thần tượng tác giả. Điều đó cũng khiến tôi
có một chút tự hào, vì mình đã góp một chút giá trị tinh thần cho nền giáo dục. Tự dưng
cảm thấy tôi cần có một chút phẩm chất của nhà giáo dục trong các công việc, hoạt động

*Văn chương là “đời sống cấp cao” của trẻ em
Với nhà văn Tạ Duy Anh, văn chương rất quan trọng đối với trẻ em, văn chương là “đời
sống cấp cao” đối với chúng. Đời sống bình thường của chúng là ăn, chơi, ngủ, khóc…
Nhưng đời sống tinh thần, đời sống mà chúng có thể bắt chước chính là nghệ thuật.
Vì thế theo ông, sáng tác văn chương cho trẻ con, thứ nhất là phải trong sáng. Thứ hai
phải thân thiện, phải khéo léo, kín đáo lồng vào đó ý giáo dục. Không phải giáo dục thô
thiển mà giáo dục sinh động từ cuộc sống. Điều quan trọng là hãy tạo ra môi trường cho
trẻ thấy được việc gì nên làm, việc gì không nên làm. Viết cho trẻ con mình phải là bạn
của chúng, có khả năng chơi đùa với chúng.

Yên Khương