trung tâm trợ giúp giáo viên giáo án
các lớp THCS MÔN nGữ VĂN liên hệ
phạm văn tín đt 01693172328 đủ giáo án
3 cột ,2 cột
Ngày soạn : / / 2010
Ngày giảng : / / 2010
Tuần : 1 Tiết : 1-2
Bài 1
văn bản

thanh tịnh
a. mục tiêu cần đạt .
Giúp Hs : - cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp , cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật
''tôi'' ở buổi tựu trờng đầu tiên trong đời .
- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ , gợi d vị trữ tình man mác của
Thanh Tịnh.
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm .
b. chuẩn bị .
G: Giáo án , tranh minh họa .
H: ôn lại kiến thức về kiểu văn bản nhật dụng đã học ở lớp 7 .
c. lên lớp .
I. ổ n định tổ chức .
II. k iểm tra bài cũ .
Trong các văn bản đã học ở lớp 7 dới đây , văn bản nào là kiểu văn bản nhật
dụng ?
(A). Cổng trờng mở ra .
B. Cuộc chia tay của những con búp bê .
C. Sống chết mặc bay .
D. Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu .
III. Bài mới .
1, Giới thiệu bài .

H/s tự hỏi đáp chú thích .
Câu chuyện đợc kể theo trình
tự thời gian của buổi tựu tr-
I. Đọc , chú
thích .
1. Tác giả :
( 1911-
1988) ở
Huế .
2. Văn bản :
In trong tập
''Quê mẹ ''
1941 .
Hoạt động 2 : Đọc - hiểu văn
bản .
? Đọc thầm '' Từ đầu tng
bừng rộn rã '' . Nỗi nhớ về
buổi tựu trờng của tác giả đợc
khơi nguồn từ thời điểm
nào ? Quang cảnh ra sao ?
? Kỉ niệm về buổi tựu trờng
đợc diễn tả theo trình tự nào ?
Tìm
ờng (theo dòng hồi tởng của
nhân vật '' tôi'')
Truyện đợc kể theo ngôi thứ I
. Ngôi kể này giúp cho ngời
kể chuyện dễ dàng bộc lộ
cảm xúc , tình cảm của mình
một cách chân thực nhất .

sáng nảy nở trong lòng
Góp phần rút ngắn khoảng
cách thời gian giữa quá khứ
và hiện tại . Chuyện đã xảy ra
từ bao năm rồi mà dờng nh
vừa mới xảy ra hôm qua .
Từ hiện tại
quá khứ .
Đó là những
cảm giác
trong sáng
nảy nở
trong lòng .
b. Trên con
? Hãy tìm những hình ảnh ,
chi tiết chứng tỏ tâm trạng
( nhân vật ''tôi'' trên con đờng
cùng mẹ tới trờng) hồi hộp ,
cảm giác ngỡ ngàng của nhân
vật ''tôi'' khi cùng mẹ đi trên
đờng tới trờng ?
? Em có nhận xét gì về sự
thay đổi trong tâm trạng nhân
vật ''tôi'' khi cùng mẹ đi trên
đờng ?
- Con đờng này tôi đã quen đi
lại lắm lần Cảnh vật chung
quanh tôi đều thay đổi .
- Cảm thấy trang trọng và
đứng đắn với bộ quần áo , với

khẳng định
mình
Háo hức
3
? Hãy tìm những chi tiết c. Tâm trạng
chứng tỏ tâm trạng và cảm
giác của nhân vật ''tôi'' khi
đến trờng nghe ông đốc gọi
tên ? Hãy phân tích ?
G: Từ tâm trạng háo hức ,
hăm hở trên đờng tới trờng
chuyển sang tâm trạng lo sợ
vẩn vơ , rồi bỡ ngỡ, ngập
ngừng , đây là sự chuyển biến
tâm lí rất phù hợp của một
đứa trẻ lần đầu tiên đợc đến
trờng .
? Vì sao khi nghe ông đốc
gọi tên h/s nhân vật ''tôi'' lại
bất giác dúi đầu vào lòng mẹ
nức nở khóc ? Em có cảm
thấy chú bé này là ngời yếu
đuối hay không ?
( Hs thảo luận theo nhóm )
- Sân trờng hôm nay dày đặc
ngời . Ai cũng quần áo sạch
sẽ
- Ngôi trờng vừa xinh xắn
vừa oai nghiêm khác thờng
lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ .

hồi hộp lo
lắng , lúng
túng sợ sệt .
d. Tâm
trạng và
cảm giác
của nhân vật
? Gọi h/s đọc nhẩm đoạn cuối
cùng . Hãy phân tích tâm
trạng và cảm giác của ''tôi''
khi bớc vào chỗ ngồi lạ lùng
ntn ?
việc dúi đầu vào lòng mẹ
khóc nức nở là một tất yếu sẽ
xảy ra .
- Bớc vào lớp tôi nhìn bao
quát xung quanh thấy cái gì
cũng mới lạ và hay hay .
Nhìn chỗ ngồi của mình thật
kĩ rồi tự lạm nhận đó là chỗ
của riêng mình sau đó nhìn
ngời bạn mới cha quen mà đã
thấy quyến luyến Tất cả
đó là
''tôi'' khi
ngồi vào
chỗ của
mình và đón
nhận giờ
học đầu tiên

G bổ sung , sửa chữa và chốt
lại vấn đề đã nêu
? Em có cảm nhận gì về thái
độ cử chỉ của những ngời lớn
( ông đốc, thầy giáo đón nhận
học trò mới , các bậc phụ
huynh ) đối với các em bé lần
đầu đi học ?
N2 : Cách kết thúc truyện rất
tự nhiên và bất ngờ . Dòng
chữ '' Tôi đi học '' nh mở ra
một thế giới , một khoảng
không gian mới , một giai
đoạn mới trong cuộc đời đứa
trẻ . Dòng chữ chậm chạp ,
nguệch ngoạc đầu tiên trên
trang giấy trắng tinh là niềm
tự hào , khao khát trong tuổi
thơ của con ngời và dòng chữ
cũng thể hiện rõ chủ đề của
truyện ngắn này .

- Các phụ huynh đều chuẩn bị
chu đáo cho con em trong
buổi tựu trờng đầu tiên , đều
trân trọng tham dự buổi lễ
này . Có lẽ các vị cũng đang
lo lắng hồi hộp cùng con em
mình .
- Ông đốc là hình ảnh ngời

hệ tơng lai của đất nớc .
Hoạt động 3 : Hớng dẫn h/s
tổng kết .
? Hãy tìm và phân tích những
h/ả so sánh đợc nhà văn sử
dụng trong truyện ngắn này ?
? Nhận xét về đặc sắc nghệ
thuật và sức cuốn hút của tác
phẩm ?
'' Tôi quên thế nào đợc ''
'' ý nghĩ ấy thoáng qua ''
'' Họ nh con chim con ''
Đây là những so sánh
giàu h/ả , giàu sức gợi cảm
ddợc gắn với những cảnh sắc
thiên nhiên tơi sáng ; trữ tình .
Những so sánh này góp phần
diễn tả cụ thể , rõ ràng những
cảm giác , ý nghĩ của nhân vật
''tôi'' trong buổi đầu tien đi
học , góp phần tạo nên chất
thơ mang mác và cảm giác
nhẹ nhàng êm dịu cho truyện
ngắn .
a. Đặc sắc nghệ thuật :+
Truyện ngắn đợc bố cục theo
dòng hồi tởng , cảm nghĩ của
nhân vật ''tôi'' theo trình tự
thời gian của buổi tựu trờng .
+ Sự kết hợp hài hoà giữa kể ,

- Cảm xúc chân thực , thiết
tha .
- Nên chọn những chi tiết sâu
sắc , ấn tợng nhất .
III. Ghi
nhớ .
IV. Luyện
tập .
Bài 1:
IV. H ớng dẫn về nhà .
- Học bài theo nội dung phần ghi nhớ . - Soạn bài : '' Trong lòng mẹ ''
- Đact trớc bài Tiếng Việt : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ .
Ngày soạn : / / 2010
Ngày giảng : / / 2010
Tuần : 1 Tiết : 3
tiếng việt
cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
7
A. mục tiêu.
Giúp h/s : - Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp
độ khái quát của nghĩa từ ngữ .
- Thông qua bài học , rèn luyện t duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa
cái chung và cái riêng , về phạm vi nghĩa rộng và hẹp .
B. chuẩn bị .
G: Giáo án , bảng phụ .
H: Đact và xem phần tìm hoi bài .
C. lên lớp .
I. ổ n định tổ chức .
II. Kiểm tra bài cũ .
ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa . Em hãy nhắc lại

ngữ nghĩa
hẹp .
ơu '' . Từ chim rộng hay hẹp
hơn nghĩa của
8
từ '' tu hú , sáo ''. Từ cá rộng
hay hẹp hơn nghĩa của từ '' cá
rô , cá thu '' . Vì sao ?
? Các từ '' thú , chim , cá ''
rộng hơn nghĩa của những từ
nào ? Đồng thời hẹp hơn
nghĩa của những từ nào ?
G : Nh vậy từ '' động vật '' là
từ có nghĩa rộng . Từ '' voi ,
hơu , tu hú , sáo '' là từ có
nghĩa hẹp .
? Vậy em hoi thế nào là một
từ ngữ có nghĩa rộng và nghĩa
hẹp ?
? Một từ ngữ có thể vừa có
nghĩa rộng , vừa có nghĩa hẹp
đợc không ? Tại sao ?
? Gọi hs đọc ghi nhớ SGK /
10 ?
Hoạt động 2 : Hớng dẫn h/s
- Các từ '' thú , chim , cá ''
có phạm vi nghĩa rộng hơn
các từ '' voi , hơu , tu hú ,
sáo '' . Vì các từ '' thú ,
chim , cá '' có phạm vi

quần dài , quần đùi áo
dài , áo sơ mi
b. Vũ khí
Súng
Bom
súng trờng , đại bác bom
bi , ba càng

II. Luyện tập.
Bài 1:
Bài 2 :
9
a. Chất đốt c. Thức ăn e. Đánh .
b. Nghệ thuật d. Nhìn
Bài tập 3 : Chia hai nhóm . Nhóm nào nhanh , chính xác ( 3 từ trở lên ) nhóm
đó thắng .
a, Xe cộ : xe đạp ; xe máy ; ô tô .
b, Kim loại : sắt ; đồng ; chì ; thiếc .
c, Hoa quả : cam ; chanh ; chuối ; mít .
d, Họ hàng : chú ; dì ; cô ; bác .
e, Mang : xách ; khiêng ; gánh .
Bài tập 4 : Loại bỏ những từ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm từ
ngữ :
a, thuốc lào . c, bút điện .
b, thủ quỹ . d, hoa tai .
Bài tập 5 : ba động từ thuộc một phạm vi nghĩa : khóc , nức nở , sụt sùi .
khóc : nghĩa rộng nức nở , sụt sùi: nghĩa hẹp
IV. H ớng dẫn về nhà :
Học thuộc phần ghi nhớ
Chuẩn bị bài : Trờng từ vựng .