Kiến thức lớp 12
“Chiếc thuyền ngoài xa” –Nguyễn
Minh Châu-phần7
Tìm hiểu tác phẩm "Chiếc thuyền ngoài
xa" của Nguyễn Minh Châu I.Tìm hiểu chung
1.Tác giả

- Nguyễn Minh Châu (1930- 1989), quê ở làng Thơi, xã Quỳnh
Hải (nay là xã Sơn Hải), huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Ông
“thuộc trong số những nhà văn mở đường tinh anh và tài năng
nhất của văn học ta hiện nay"

- Sau 1975, khi văn chương chuyển hướng khám phá trở về với
đời thường, Nguyễn Minh Châu là một trong số những nhà văn
đầu tiên của thời kì đổi mới đã đi sâu khám phá sự thật đời sống
ở bình diện đạo đức thế sự. Tâm điểm những khám phá nghệ
thụât của ông là con người trong cuộc mưu sinh, trong hành trình
nhọc nhằn kiếm tiền hạnh phúc và hoàn thiện nhân cách.

2.Tác phẩm

a.Xuất xứ: Truyện ngắn lúc đầu được in trong tập Bến quê
(1985), sau được nhà văn lấy làm tên chung cho một tuyển tập
truyện ngắn (in năm 1987).

Truyện in đậm phong cách tự sự - triết lí của Nguyễn Minh Châu,
rất tiêu biểu cho hướng tiếp cận đời sống từ góc độ thế sự của
nhà văn ở giai đoạn sáng tác thứ hai.

nhận mọi hiện tượng của cuộc đời.

c.Tình huống truyện độc đáo

Trong tác phẩm, đó là sự kiện Phùng chứng kiến một “cảnh “đắt”
trời cho” làm người nghệ sĩ rung động, say mê trước vẻ đẹp
huyền ảo- thơ mộng của thuyền biển. Trong giây phút tâm hồn
thăng hoa những cảm xúc lãng mạn, anh lại phát hiện ra hiện
thực nghiệt ngã của đôi vợ chồng bước ra từ con thuyền “thơ
mộng”, đó là cảnh lão đàn ông đánh vợ một cách tàn bạo.

Tình huống đó được lặp lại lần nữa; bên cạnh hình ảnh người
đàn bà nhẫn nhục chịu đựng “đòn chồng”, Phùng còn được
chứng kiến phản ứng của chị em thằng Phác trước sự hung bạo
của cha đối với mẹ. Từ đó, trong người nghệ sĩ đã có sự thay đổi
cách nhìn đời. Anh thấy rõ những cái ngang trái trong gia đình
thuyền chài, hiểu sâu thêm tính chất người đàn bà, chị em thằng
Phác, hiểu thêm người đồng đội (Đầu) và hiểu thêm chính mình.

Ý nghĩa: Nguyễn Minh Châu đã xây dựng được tình huống mà ở
đó bộc lộ mọi mối quan hệ, bộc lộ khả năng ứng xử, thử thách
phẩm chất, tính cách, tạo ra những bước ngoặt trong tư tưởng,
tình cảm và cả trong cuộc đời nhân vật. Tình huống truyện mang
ý nghĩa khám phá, phát hiện đời sống

d.Ý nghĩa nhan đề

“Chiếc thuyền ngoài xa” là truyện gắn tiêu biểu của Nguyễn Minh
Châu. Tác giả đặt cho truyện ngắn nhan đề “Chiếc thuyền ngoài
xa” thật sâu sắc, một nhan đề đa nghĩa:

diện, nhiều chiều mới phát hiện ra bản chất thật về cuộc sống và
con người.

“Chiếc thuyền ngoài xa” đã trở thành tấm ảnh đẹp, treo ở nhiều
nơi, nhất là ở trong các gia đình sành nghệ thuật, nhưng có ai
hiểu được câu chuyện con người trên chiếc thuyền ấy. Chỉ có
nghệ sĩ Phùng, mỗi khi ngắm nhìn tấm ảnh bao giờ cũng “thấy
người đàn bà ấy dang bước ra khỏi tấm ảnh”, một người đàn bà
lam lũ, cam chịu, giàu tình thương, lòng vị tha. Đó cungz là thông
điệp của tác giả gửi tới người đọc: nghệ thuật luôn gắn liền với
cuộc đời

e.Chủ đề
Từ câu chuyện về một bức tranh nghệ thuật và sự thật cuộc đời
đằng sau bức ảnh, truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” mang
đến một bài học đúng đắn về cách nhìn nhận cuộc sống và con
người: một cách nhìn đa diện, nhiều chiều, phát hiện ra bản chất
thật sau vẻ đẹp bên ngoài của hiện tượng.